I CZ 181/71
PostanowienieIzba Cywilna1971-11-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku roszczeń przeciwko Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń, którego działalność rozciąga się na terytorium całego kraju, właściwość miejscową sądu należy ustalać na podstawie siedziby jednostki organizacyjnej, z którą wiąże się dochodzone roszczenie, analogicznie do przepisów dotyczących Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w braku szczególnych przepisów dotyczących właściwości miejscowej w sprawach przeciwko osobom prawnym, takim jak Państwowy Zakład Ubezpieczeń, których działalność obejmuje całe terytorium państwa, należy stosować w drodze analogii przepis art. 29 Kodeksu postępowania cywilnego. Oznacza to, że powództwo powinno być wytaczane według siedziby państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie.Stan faktyczny
Powodowie dochodzili odszkodowania od Państwowego Zakładu Ubezpieczeń (PZU) w związku ze śmiertelnym wypadkiem drogowym. Sąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu dla województwa warszawskiego, uznając go za właściwego miejscowo. Powodowie zaskarżyli to postanowienie zażaleniem.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów na postanowienie Sądu Wojewódzkiego o przekazaniu sprawy według właściwości miejscowej.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 11 listopada 1971 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Anny W. i małoletnich Marka, Bogdana i Ewy W. przeciwko Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń w Warszawie o odszkodowanie na skutek zażalenia powodów na postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 14 września 1971 r. II C 373/71 zażalenie oddalić.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 14 września 1971 r. Sąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy przekazał sprawę według właściwości Sądowi Wojewódzkiemu dla województwa warszawskiego. Postanowienie to Sąd Wojewódzki uzasadnił w sposób następujący:Przedmiotem sprawy są roszczenia powodów przeciwko PZU w związku ze śmiertelnym wypadkiem drogowym, któremu uległ mąż i ojciec powodów Marian W. w dniu 20 stycznia 1970 r. na drodze: Legionowo-Zegrze w powiecie Nowy Dwór Mazowiecki.Z pisma procesowego PZU z dnia 1 września 1971 r. wynika, że dochodzone roszczenie wiąże się z działalnością Oddziału Wojewódzkiego PZU, a likwidację poniesionej przez powodów szkody przeprowadzał Inspektorat powiatowy PZU w Ciechanowie. Skoro więc wypadek nastąpił na terenie województwa warszawskiego i Inspektoratu PZU, a przeprowadzający likwidację szkody również znajduje się na terenie województwa warszawskiego, właściwym miejscowo do rozpoznania niniejszej sprawy z mocy art. 30 jak i 35 k.p.c. jest Sąd Wojewódzki dla Województwa Warszawskiego, a nie dla m.st. Warszawy.Wymienione na wstępie postanowienie zaskarżyli powodowie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Kodeks postępowania cywilnego nie zawiera, jeżeli chodzi o właściwość miejscową w sprawach przeciwko osobom prawnym, których działalność rozciąga się na terytorium całego Państwa, takiej normy, jaka odpowiada art. 29 tego kodeksu co do Skarbu Państwa, a według którego powództwo przeciwko Skarbowi Państwa wytacza się według siedziby państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie. Z tego jednak nie sposób wysnuć wniosku, że wszystkie powództwa przeciwko takiej osobie prawnej, jaką jest PZU, powinny być wytaczane tylko przez Sąd dla m.st. Warszawy. Oczywista wadliwość - i to ze względu na interesy obydwu stron - takiej wykładni nakazuje stosowanie w danym wypadku w drodze analogii przepisu art. 29 k.p.c. Oczywiście dotyczy to tylko tych osób prawnych, których działalność obejmuje całe terytorium Państwa Polskiego.Z tej przyczyny zażalenia należało uznać za nieuzasadnione.
Powiązane orzeczenia
- I CZ 28/87 1987-03-31Czy w sprawach o odszkodowanie przeciwko Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń, właściwość miejscową sądu określa się według siedziby jednostki organizacyjnej, z którą związane jest dochodzone roszczenie, czy według siedziby…
- II KR 22/79 1979-02-22Czy sąd ma obowiązek zasądzić od oskarżonego na rzecz Państwowego Zakładu Ubezpieczeń odszkodowanie w pełnej wysokości pokrytej szkody, nawet jeśli część skradzionych przedmiotów została odzyskana i zwrócona pokrzywdzone…
- III PUO 8/22 2022-08-10Czy w sprawie z odwołania od decyzji ZUS o wysokości należności z tytułu zaległych składek, zadośćuczynienie, zachodzi przypadek uzasadniający wyznaczenie innego równorzędnego sądu?
- II UKN 462/01 2002-05-16Czy zmiany we właściwości oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych powodują nieważność postępowania, gdy przed sądem występuje oddział, który wydał zaskarżoną decyzję, ale w chwili rozpoznania sprawy w drugiej instancji…
- III CZP 60/15 2015-11-18Czy w postępowaniu o zawezwanie do próby ugodowej przeciwnika będącego ubezpieczycielem, właściwym do rozpoznania sprawy jest wyłącznie sąd ogólnie właściwy dla przeciwnika, czy też możliwe jest rozpoznanie jej przez sąd…
Powołane przepisy
art. 30art. 29art. 29 KPC
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności.