IV KZ 17/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Kafarski (sprawozdawca). Sędziowie: W. Dąbrowski, M. Paluch.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Ferenc.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Bronisława M., skazanego z art. 225 § 1 d.k.k., po rozpoznaniu zażalenia oskarżonego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Kielcach z dnia 29 stycznia 1970 r., postanowiłzmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że okres kary dodatkowej orzeczonej wobec skazanego Bronisława M. ustalił na lat dziesięć.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Kielcach wyrokiem z dnia 8 grudnia 1959 r. uznał oskarżonego Bronisława M. za winnego tego, że w dniu 30 maja 1958 r. w R., w zamiarze pozbawienia życia Wiesława M., zadał mu szereg obrażeń ciała w okolicy potylicznej głowy oraz podbrzusza, a nadto zacisnął krtań, co spowodowało jego śmierć, tj. przestępstwa z art. 225 § 1 d.k.k., i za to skazał go na karę więzienia dożywotniego z utratą praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na zawsze.Wyrok ten Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 14 października 1960 r. utrzymał w mocy.Postanowieniem z dnia 29 stycznia 1970 r. Sąd Wojewódzki w Kielcach na podstawie art. XIV § 1 pkt 2 przepisów wprowadzających kodeks karny zamienił skazanemu Bronisławowi M. karę dożywotniego więzienia na karę 25 lat pozbawienia wolności, ustalając jej początek na dzień 31 maja 1958 r.Postanowienie to zaskarżył oskarżony.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Podniesione w zażaleniu zarzuty, że oskarżony został skazany mimo braku dostatecznych dowodów winy, nie podlegają rozpoznaniu w postępowaniu toczącym się obecnie, gdyż dotyczą one kwestii rozstrzygniętych prawomocnie. Zarzuty tego rodzaju mogłyby być podniesione w rewizji nadzwyczajnej, założonej przez uprawnioną do tego osobę (art. 464 k.p.k.).Również nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestii zamiany dożywotniego więzienia na karę 25 lat pozbawienia wolności okoliczności związane z dobrą, jak twierdzi skazany, opinią z okresu pobytu w zakładzie karnym i zdobycia przez niego w tym czasie kwalifikacji zawodowych, w postępowaniu bowiem toczącym się na podstawie art. XIV § 1 pkt 2 przepisów wprowadzających k.k. może dojść jedynie do rozstrzygnięcia przewidzianego w tym przepisie, ale nie do dalszego złagodzenia kary.Dobra opinia z okresu pobytu w zakładzie karnym może stanowić jedynie podstawę do ubiegania się o warunkowe przedterminowe zwolnienie po odbyciu przez skazanego okresu kary wskazanego w art. 91 k.k., zły zaś stan zdrowia, jeśli istotnie istnieje, może stanowić podstawę do ubiegania się o przerwę w wykonaniu kary (art. 68 i 65 k.k.w.).Słusznie natomiast skazany kwestionuje rozstrzygnięcie w zakresie utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych. Art. 62 § 2 d.k.k. przewidywał utratę tych praw na zawsze w razie skazania na dożywotnie więzienie, obecnie zaś obowiązujący kodeks karny przewiduje pozbawienie praw publicznych na zawsze jedynie przy skazaniu na karę śmierci (art. 44 § 2 k.k.), w innych zaś wypadkach - wymierzenie tej kary na okres od roku do lat 10 (art. 44 § 1 k.k.).Zamiana nie wykonanej dotychczas kary dożywotniego więzienia na karę 25 lat pozbawienia wolności musi więc pociągnąć za sobą orzeczenie kary dodatkowej na okres wskazany w art. 44 § 1 k.k., gdyż inaczej doszłoby do sytuacji paradoksalnej, albowiem kara zasadnicza zostałaby ustalona w wysokości przewidzianej w nowym kodeksie karnym (art. XIV § 1 pkt 2 przep. wprow. k.k.), kara zaś dodatkowa, ściśle - jej okres trwania, opierałaby się na art. 52 § 2 d.k.k., a więc doszłoby do zastosowania w stosunku do oskarżonego przepisów dwóch kodeksów karnych, do czego ustawa nie upoważnia.Art. XIV § 1 pkt 5 przepisów wprowadzających kodeks karny stanowi, że orzeczona w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem kara dodatkowa pozostaje w mocy, chociażby kodeks karny nie przewidywał możliwości jej zastosowania w danym wypadku. Przepis ten więc, jak to wynika z jego brzmienia, ma zastosowanie do wypadków, gdy obowiązujący kodeks karny z popełnieniem określonego przestępstwa nie łączy wymierzenia kary dodatkowej, gdy na podstawie uchylonych przepisów karnych było dopuszczalne wymierzenie takiej kary. Z tych więc względów cytowany art. XIV § 1 pkt 5 przepisów wprowadzających k.k. nie ma zastosowania do sytuacji uregulowanej w art. XIV § 1 pkt 2 cytowanych przepisów.W konsekwencji dotychczasowych wywodów należy dojść do wniosku, że przy dokonywaniu na podstawie art. XIV § 1 pkt 2 przepisów wprowadzających kodeks karny zamiany w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem nie wykonanej dotychczas kary więzienia dożywotniego na karę 25 lat pozbawienia wolności ulega również skróceniu do lat 10 okres kary dodatkowej. Wynika to z art. XIV § 1 pkt 4 przepisów wprowadzających k.k. Przepis ten bowiem głosi, że w sprawach zakończonych prawomocnym wyrokiem, w których kara nie została wykonana, jeżeli według nowej ustawy czyn objęty wyrokiem zagrożony jest karą, której górna granica jest niższa od kary orzeczonej, wymierzoną karę łagodzi się do górnego ustawowego zagrożenia przewidzianego za taki czyn w nowej ustawie.Ponieważ nie ma żadnych uzasadnionych powodów, aby użyte w powołanym wyżej przepisie pojęcie "górnego ustawowego zagrożenia przewidzianego za taki czyn w nowej ustawie" łączyć jedynie z zagrożeniem karami zasadniczymi, a nie zarówno z tymi karami jak i karami dodatkowymi - należało uznać, że art. XIV § 1 pkt 4 przepisów wprowadzających k.k. stanowi podstawę do skrócenia orzeczonej kary dodatkowej na zawsze do najdłuższego przewidzianego w ustawie okresu (art. 44 § 1 k.k.).