II CZ 37/70

PostanowienieIzba Cywilna1970-07-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd jest związany wysokością umówionego wynagrodzenia adwokackiego przy zasądzaniu kosztów procesu od przeciwnika procesowego, jeśli wysokość ta nie została wykazana sądowi najpóźniej przed zamknięciem ostatniej rozprawy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 1967 r. w sprawie opłat za czynności zespołów adwokackich, sąd nie jest związany wysokością umówionego wynagrodzenia adwokackiego, jeśli strona nie wykaże tej wysokości sądowi najpóźniej przed zamknięciem ostatniej rozprawy. W takiej sytuacji sąd może zasądzić koszty procesu, stosując kryteria przewidziane w przepisach dotyczących opłat za czynności zespołów adwokackich.
Stan faktyczny
Powód wniósł o unieważnienie małżeństwa. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanej koszty procesu w kwocie 750 zł. Pozwana wniosła zażalenie na postanowienie o kosztach, domagając się zasądzenia wyższej kwoty (1.075 zł) tytułem kosztów procesu i kosztów postępowania zażaleniowego. Pozwana argumentowała, że powinna otrzymać zwrot pełnego wynagrodzenia adwokackiego, które zostało umówione w wyższej kwocie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej jako nieuzasadnione.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Bryl (sprawozdawca). Sędziowie: W. Markowski, F. Wesely.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Aleksandra C. przeciwko Janinie C. o unieważnienie małżeństwa, na skutek zażalenia pozwanej na orzeczenie o kosztach procesu zawartego w wyroku Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego w Warszawie z dnia 13 stycznia 1970 r.,oddalił zażalenie.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 13 stycznia 1970 r. Sąd Wojewódzki dla Województwa Warszawskiego w Warszawie oddalił powództwo Aleksandra C. o unieważnienie małżeństwa, uznał wpis tymczasowy za ostateczny i zasądził od powoda na rzecz pozwanej Janiny C. tytułem kosztów procesu kwotę 750 zł.Na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wymienionym wyżej wyroku wniosła pozwana zażalenie, w którym domaga się zmiany zaskarżonego postanowienia przez zasądzenie na jej rzecz od powoda kwoty 1.075 zł z tytułu kosztów procesu oraz kosztów postępowania zażaleniowego w kwocie 170 zł.Skarżąca wywodzi w zażaleniu, że w piśmie procesowym z 10 stycznia 1970 r. żądała zasądzenia od powoda kwoty 1.825 zł tytułem kosztów procesu. Na sumę tę składają się kwoty: 1.800 zł z tytułu wynagrodzenia adwokackiego i 25 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i tę sumę powinien był Sąd Wojewódzki na rzecz skarżącej zasądzić.Stanowisko Sądu Wojewódzkiego, zdaniem żalącej się, było uzasadnione pod rządem § 10 poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 kwietnia 1961 r. w sprawie wynagrodzenia adwokatów za wykonywanie czynności zawodowych (Dz. U. Nr 24, poz. 118), w świetle którego Sąd nie był związany co do wysokości wynagrodzenia adwokackiego umową zawartą między kierownikiem zespołu adwokackiego a klientem i mógł ustalić koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony w granicach stawek przewidzianych w wymienionym wyżej rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości.Ze względu na to, że wymieniony przepis § 10 nie został recypowany przez rozporządzenie z dnia 21.XII.1967 r., strona może na podstawie art. 98 k.p.c. domagać się zwrotu od przeciwnika ustalonych przez zespół adwokacki opłat w pełnej wysokości.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Trafnie podnosi skarżąca w zażaleniu, że rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21.XII.1967 r. w sprawie opłat za czynności zespołów adwokackich (Dz. U. Nr 48, poz. 241) wydane w miejsce uchylonego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.IV.1961 r. w sprawie wynagrodzenia adwokatów za wykonywanie czynności zawodowych (Dz. U. Nr 24, poz. 118) nie recypowało § 10 tegoż rozporządzenia, według którego przy zasądzeniu kosztów procesu od przeciwnika sąd nie był związany co do wysokości wynagrodzenia umową zawartą między kierownikiem zespołu lub adwokatem a klientem i w granicach stawek określonych w rozporządzeniu ustalał koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony, i że wobec tego w świetle obecnie obowiązujących przepisów sąd nie może odmówić zasądzenia od przeciwnika kosztów wynagrodzenia adwokackiego w wysokości rzeczywiście zapłaconej lub umówionej w granicach stawek przewidzianych w wymienionym wyżej rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 21.XII.1967 r., ale tylko pod warunkiem, że wysokość umówionego wynagrodzenia z kierownikiem zostanie wykazana sądowi najpóźniej przed zamknięciem ostatniej rozprawy (art. 109 k.p.c.). Ta przesłanka nie została jednak spełniona w tym sporze, gdyż strona pozwana ograniczyła się jedynie do podania wysokości należnych jej kosztów, ale okoliczności tej nie wykazała.Dlatego też Sąd Wojewódzki trafnie określił w tych warunkach wysokość należnych żalącej się kosztów procesu, stosując kryteria przewidziane w § 1 ust. z rozp. w sprawie opłat za czynności zespołów adwokackich. Ocena ta nie nasuwa zastrzeżeń.Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na mocy art. 397 w związku z art. 387 k.p.c. zażalenie pozwanej, jako nieuzasadnione, oddalił.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 98 KPCart. 109 KPCart. 397art. 387 KPC§ 10§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.