4 CZ 260/58

PostanowienieIzba Cywilna1958-12-29

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd jest związany wysokością kosztów procesu wykazaną przez stronę, jeśli mieści się ona w granicach norm przewidzianych przepisami?
Ratio decidendi
Sąd nie może kwestionować uzgodnionej między adwokatem a klientem wysokości wynagrodzenia, o ile nie przewyższa ona norm taryfowych. W szczególności, sąd nie może odmówić zasądzenia podwyższonego wynagrodzenia adwokata, jeśli zostało ono ustalone zgodnie z przepisami, w tym z uwzględnieniem zwyżek przewidzianych w rozporządzeniach Ministra Sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Dom Handlowy "Delikatesy" wytoczył powództwo o zapłatę przeciwko Mieczysławowi P. i Zdzisławowi Z. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo i zasądził na rzecz pozwanego Zdzisława Z. 1.200 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Pozwany Zdzisław Z. wniósł zażalenie na postanowienie o kosztach, domagając się zasądzenia kwoty 2.400 zł, którą wykazał jako poniesione koszty. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej pozwanego Zdzisława Z. w ten sposób, że zasądził od Domu Handlowego "Delikatesy" w G. na rzecz Zdzisława Z. zamiast 1.200 zł kwotę 2.400 zł kosztów procesu i 50 zł kosztów postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Domu Handlowego "Delikatesy" w G. przeciwko Mieczysławowi P. i Zdzisławowi Z. o 40.830 zł, po rozpoznaniu zażalenia pozwanego Zdzisława Z. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku zawarte w wyroku z dnia 7 czerwca 1958 r. w przedmiocie kosztów procesu, postanowił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej pozwanego Zdzisława Z. zmienić w ten sposób, że zasądza od Domu Handlowego "Delikatesy" w G. na rzecz Zdzisława Z. zamiast 1.200 zł kwotę 2.400 zł kosztów procesu i 50 zł kosztów postępowania zażaleniowego.Uzasadnienie faktyczneOddalając powództwo Domu Handlowego "Delikatesy" przeciwko Mieczysławowi P. i Zdzisławowi Z. o zapłatę 40.830 zł Sąd Wojewódzki w Gdańsku zasądził na rzecz pozwanego Zdzisława Z. tytułem zwrotu kosztów procesu 1.200 zł.W zażaleniu na postanowienie o kosztach procesu, zawarte w wyroku, pozwany Zdzisław Z. twierdzi, że wobec złożenia przezeń przed zamknięciem rozprawy wykazu kosztów na sumę 2.400 zł Sąd Wojewódzki winien był taką sumę przyznać mu od strony powodowej. Wniósł tedy o zmianę zaskarżonego orzeczenia przez zasądzenie od powodowego przedsiębiorstwa na jego rzecz kwoty 2.400 zł kosztów procesu za pierwszą instancję.Zażalenie jest słuszne.W aktach sprawy znajduje się spis kosztów złożony przez pełnomocnika pozwanego Z. na rozprawie w dniu 2 czerwca 1958 r., a opiewający na kwotę 2.400 zł.O wysokości wynagrodzenia adwokata w danej sprawie decyduje treść umowy zespołu lub adwokata z klientem. Nadzór nad właściwym stosowaniem stawek należy do organów adwokatury i do Ministra Sprawiedliwości a nie do sądów. Uzgodniona tedy pomiędzy adwokatem a klientem wysokość wynagrodzenia, o ile nie przewyższa norm przewidzianych w taryfie, nie może być przez sąd kwestionowana i podlega zasądzeniu w kwocie wykazanej. W szczególności nie może Sąd kwestionować pobrania przez adwokata wynagrodzenia ze zwyżką przewidzianą w § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 sierpnia 1953 r. w sprawie wynagrodzenia adwokatów za wykonywanie czynności zawodowych (Dz. U. z 1953 r. Nr 40, poz. 176), ani odmówić zasądzenia takiego podwyższonego wynagrodzenia, a to z uwagi na normę § 3a ust. 2 wprowadzoną przez rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 czerwca 1956 r. w sprawie zmiany przepisów o wynagrodzeniu adwokatów za wykonywanie czynności zawodowych (Dz. U. z 1956 r. Nr 25, poz. 117).Z tych przyczyn i wobec naruszenia powołanych przepisów na podstawie art. 386 k.p.c. w związku z art. 394 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zadecydował jak w postanowieniu.Notka Ten sam pogląd, co w niniejszym orzeczeniu, został wyrażony w orzeczeniu SN z dnia 31 marca 1955 r. I CZ. 316/54 (OSN 1955/IV poz. 89), które wyjaśniło, że o wysokości honorarium adwokata w sprawie decyduje treść umowy zespołu adwokackiego z klientem lub adwokata z klientem i nadzór w tym zakresie należy do organów adwokatury i Ministra Sprawiedliwości, nie jest zaś do tego powołany sąd.Odmienne natomiast stanowisko w powyższej kwestii (chodziło o podwyżkę wynagrodzenia adwokackiego o 100% przez kierownika zespołu) zajęło orzeczenie SN z dnia 11 września 1957 r. 3 CZ 245/57 (OSPiKA 1953/7-8 poz. 185). Stanowisko to skrytykował w glosie do wspomnianego orzeczenia K. Lipiński.Por. także orzeczenie z dnia 16 lutego 1955 r. II CZ 14/55 (Państwo i Prawo 1955/7-8 str. 297) oraz orzeczenie z dnia 10 marca 1954 r. II C 3/54 (Państwo i Prawo 1955/2 str. 337).Zagadnienia, czy ogólny wniosek strony o przyznanie kosztów według norm przepisanych uzasadnia sam przez się przyznanie przez sąd zwrotu ryczałtu z § 7a rozporządzenia z dnia 19 sierpnia 1953 r. w sprawie wynagrodzenia adwokatów dotyczy orzeczenie SN z dnia 27 lipca 1957 r. 3 CZ 215/57 (OSPiKA 1958/5 poz. 137).Według orzeczenia SN z dnia 19 lutego 1957 r. 2 CZ 18/57 (OSPiKA 1958/1 poz. 27), sąd obowiązany jest stronie przyznać zwrot kosztów jednego adwokata faktycznie poniesionych, o ile mieszczą się one w granicach norm wynagrodzenia adwokackiego z uwzględnieniem zarówno obniżek, jak i podwyżek przewidzianych przez prawo.Na temat wynagrodzenia adwokatów por. K. Lipiński, Zasądzenie należności adwokackich w postępowaniu cywilnym, "Nowe Prawo" 1954, Nr 4, str. 66; K. Lipiński, Zasądzenie należności adwokatów w postępowaniu cywilnym - Wydatki i koszty wyjazdu do innej miejscowości, "Nowe Prawo" 1955, nr 2, str. 64; J. Pręczkowski, Należności adwokackie w postępowaniu cywilnym w przypadku uprzedniego pozostawienia powództwa adhezyjnego bez rozpoznania, "Nowe Prawo" 1956, nr 7-8, str. 179 oraz Z. Krzemiński, Adwokat w orzecznictwie Sądu Najwyższego (Izba Cywilna, 1945-1957), "Palestra" 1957, nr 3, str. 73 i n.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 386 KPCart. 394 § 2 KPC§ 2§ 3§ 7

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.