II CZ 61/69

PostanowienieIzba Cywilna1969-11-06

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd nadający klauzulę wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika na podstawie art. 787 k.p.c. jest zobowiązany do wyszczególnienia w klauzuli przedmiotów majątkowych objętych wspólnością majątkową?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 787 k.p.c. nie nakłada na sąd obowiązku szczegółowego wyszczególniania w klauzuli wykonalności przedmiotów majątkowych objętych wspólnością majątkową. Wystarczające jest stwierdzenie, że odpowiedzialność małżonka dłużnika jest ograniczona do majątku objętego wspólnością majątkową. Ewentualne spory dotyczące tego, czy dany przedmiot wchodzi w skład majątku wspólnego, czy odrębnego, powinny być rozstrzygane w osobnym postępowaniu o zwolnienie od egzekucji na podstawie art. 841 § 1 k.p.c.
Stan faktyczny
Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska" wniosła o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi zaocznemu przeciwko żonie dłużnika, Genowefie S., z ograniczeniem odpowiedzialności do majątku wspólnego. Sąd Wojewódzki nadał klauzulę wykonalności. Genowefa S. wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 787 k.p.c. przez brak wyszczególnienia w klauzuli przedmiotów objętych wspólnością majątkową.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie Genowefy S. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Łodzi.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Trybulski (sprawozdawca). Sędziowie: W. Markowski, F. Wesely.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w U. przeciwko Genowefie S. o nadanie klauzuli wykonalności, na skutek zażalenia Genowefy S. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 20 maja 1968 r.,oddalił zażalenie.Uzasadnienie faktyczneGminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska" w U. złożyła wniosek o nadanie stanowiącemu tytuł egzekucyjny wyrokowi zaocznemu - wydanemu przez Sąd Wojewódzki w Łodzi w dniu 13.VIII.1956 r., którym zasądzono od pozwanego Mieczysława S. na rzecz tej Spółdzielni kwotę 77.882 zł 94 zł z odsetkami i kosztami procesu z tytułu niedoborów i nierozliczenia się z prowadzonego skupu surowców - klauzuli wykonalności przeciwko żonie pozwanego Genowefie S., z ograniczeniem jednak jej odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową.Genowefa S. wnosiła o oddalenie wniosku.Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 20.V.1968 r. nadał powyższemu tytułowi egzekucyjnemu klauzulę wykonalności przeciwko żonie dłużnika Genowefie S. z ograniczeniem jej odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową.Na postanowienie to Genowefa S. wniosła zażalenie i zarzucając naruszenie art. 787 k.p.c., żądała jego uchylenia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje.Żaląca się upatruje naruszenia przepisu art. 787 k.p.c. w tym, że Sąd Wojewódzki, nadając powyższą klauzulę wykonalności, nie wyszczególnił w niej przedmiotów majątkowych objętych wspólnością majątkową, z których wierzyciel może prowadzić egzekucję. Wskutek tego na podstawie tego tytułu może być prowadzona egzekucja z przysługującej żalącej się wierzytelności o wynagrodzenie za pracę, aczkolwiek zgodnie z art. 33 pkt 8 k.r.o. wierzytelność ta stanowi jej majątek odrębny.Zarzut ten jest niesłuszny. Przepis art. 787 k.p.c. nie uprawnia sądu do orzekania o tym, jakie przedmioty majątkowe są objęte wspólnością majątkową istniejącą pomiędzy dłużnikiem, przeciw któremu wydano tytuł egzekucyjny, a jego małżonkiem, w stosunku do którego tytułowi temu nadano klauzulę wykonalności. Okoliczność ta nie jest przedmiotem postępowania toczącego się w trybie cyt. przepisu, gdyż do nadania klauzuli wykonalności wystarczy ustalenie, że osoba, wobec której wystąpiono z takim wnioskiem, jest małżonkiem dłużnika. Małżonek dłużnika, którego przesłuchanie przez sąd jest obowiązkowe, może zarzucić, że pomiędzy małżonkami nie istnieje wspólność majątkowa bądź też że wspólność ta nie odpowiada za dług stwierdzony tytułem egzekucyjnym wydanym przeciw dłużnikowi.W klauzuli wykonalności wydanej w trybie art. 787 k.p.c. sąd stwierdza zgodnie z tym przepisem, że odpowiedzialność małżonka dłużnika ograniczona jest do "majątku objętego wspólnością majątkową" bez szczegółowego wymienienia przedmiotów majątkowych objętych tą wspólnością. Jeżeli w toku postępowania egzekucyjnego opartego na tytule egzekucyjnym opatrzonym klauzulą wykonalności z art. 787 k.p.c. zajęto przedmiot wchodzący w skład majątku odrębnego małżonka dłużnika, to małżonek ten może wytoczyć powództwo z art. 841 § 1 k.p.c. o zwolnienie tego przedmiotu od egzekucji. Dopiero w toku tego postępowania sąd ustali, czy ten konkretny przedmiot majątkowy jest objęty wspólnością majątkową, czy też stanowi majątek odrębny małżonka dłużnika.Z tych względów należało zażalenie oddalić (art. 397, 387 i 13 § 2 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 787 KPCart. 33 pkt 8 KROart. 841 § 1 KPCart. 397§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.