VI KZP 16/70

PostanowienieIzba Karna1970-05-15

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku czynu popełnionego przed 1 stycznia 1970 r., polegającego na krótkotrwałym użyciu pojazdu mechanicznego, można zastosować nową kwalifikację prawną z art. 214 § 1 k.k. lub art. 214 § 2 k.k. wprowadzoną przez kodeks karny z 1969 r.? Czy w przypadku zastosowania art. 214 k.k. można orzec recydywę z art. 60 § 1 k.k. przy wcześniejszych skazaniach za przestępstwa przeciw mieniu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił udzielenia odpowiedzi na przedstawione pytania prawne. Stwierdzono, że przepisy art. 214 § 1 i § 2 k.k., które weszły w życie z dniem 1 stycznia 1970 r., nie mogą być stosowane do czynów popełnionych przed tą datą, zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 i 2 § 1 k.k. W konsekwencji, kwestia recydywy z art. 60 § 1 k.k. w kontekście zastosowania art. 214 k.k. stała się bezprzedmiotowa.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki we Wrocławiu przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia kwestię prawną dotyczącą kwalifikacji czynu polegającego na krótkotrwałym użyciu pojazdu mechanicznego, popełnionego przed wejściem w życie kodeksu karnego z 1969 r. Pytano, czy można zastosować nowe przepisy (art. 214 § 1 i § 2 k.k.) oraz czy można orzec recydywę (art. 60 § 1 k.k.). Oskarżony został pierwotnie skazany z art. 257 § 1 d.k.k. za zabranie samochodu w celu przywłaszczenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił udzielenia odpowiedzi na przedstawione pytania prawne.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski. Sędziowie: Z. Kubec, K. Wagner (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stefana J., oskarżonego z art. 257 § 1 d.k.k. w związku z art. 60 § 1 tegoż k.k., po rozpoznaniu przedstawionej w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki we Wrocławiu jako rewizyjny postanowieniem z dnia 20 lutego 1970 r. kwestii prawnej:"1) Czy w wypadku, gdy sąd rewizyjny, rozpoznając sprawę po dniu 1 stycznia 1970 r., uzna, iż oskarżony, skazany w 1969 r. za zabranie w celu przywłaszczenia samochodu, a więc za przestępstwo z art. 257 § 1 d.k.k., nie działał z zamiarem zaboru w celu przywłaszczenia, a jedynie w celu krótkotrwałego użycia pojazdu mechanicznego, można do czynu jego zastosować kwalifikację z art. 214 § 1 k.k., a przy ustaleniu, że następnie porzucił ten pojazd w stanie uszkodzonym lub w takich okolicznościach, że zachodzi niebezpieczeństwo utraty lub uszkodzenia pojazdu albo jego części - kwalifikację z art. 214 § 2 k.k., czy też należy czyn zakwalifikować z art. 251 d.k.k.?2) Czy w wypadku przyjęcia kwalifikacji z art. 214 k.k. - w razie uprzedniego skazania oskarżonego za przestępstwa przeciw mieniu na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1970 r. i po odbyciu przez niego co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności - można uznać, że oskarżony działał w warunkach recydywy z art. 60 § 1 k.k.?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratora postanowił:odmówić udzielenia odpowiedzi.Uzasadnienie faktyczneDo czasu uchwalenia kodeksu karnego z 1969 r. brak było przepisu przewidującego wyłącznie karalność zaboru pojazdu mechanicznego. W praktyce czyny takie były kwalifikowane z art. 257 § 1, 251, 262 § 1 d.k.k. i z art. 57 prawa o wykroczeniach, a w odniesieniu do pojazdów stanowiących mienie społeczne - na podstawie ustaw dotyczących ochrony tego mienia (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 grudnia 1965 r. RNw 44/65 - OSNKW zeszyt 3 z 1966 r., poz. 29).Artykuł 214 § 1 k.k. uznaje za występki czyny, które w myśl powołanej uchwały mogły być kwalifikowane z art. 57 prawa o wykroczeniach. Ponieważ art. 214 § 1 k.k. wszedł w życie z dniem 1 stycznia 1970 r., przeto z zasad wyrażonych w art. 1 i 2 § 1 k.k. wynika wprost i bez potrzeby dokonywania wykładni ustawy, że art. 214 § 1 k.k. nie może być stosowany do czynów popełnionych przed dniem 1 stycznia 1970 r. Z tego samego powodu również art. 214 § 2 k.k., przewidujący karę surowszą aniżeli art. 251 d.k.k. lub art. 262 § 1 tegoż k.k., nie mógłby wejść w rachubę, gdyby sąd rewizyjny uznał, że czyn sprawcy wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w jednym z tych przepisów. Gdyby natomiast była podstawa do przypisania oskarżonemu kradzieży samochodu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1963 r. Rw 918/63 OSNKW zeszyt I z 1964 r., poz. 4), to należałoby zastosować kwalifikację z art. 203 § 1 k.k., albowiem przepis art. 257 § 1 d.k.k. nie jest dla sprawcy względniejszy.W tej sytuacji pytanie Sądu Wojewódzkiego zawarte w pkt 2 stało się bezprzedmiotowe.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 257 § 1art. 60 § 1art. 390 § 1 KPKart. 214 § 1 KKart. 214 § 2 KKart. 251art. 214 KKart. 60 § 1 KKart. 57art. 1art. 262 § 1art. 203 § 1 KK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.