V KRN 95/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Wagner (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Kubec, J. Matysiak. Prokurator Prokuratury Generalnej: K. Kozakiewicz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Danuty B., oskarżonej z art. 257 § 1 d.k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu jako rewizyjnego z dnia 2 września 1969 r., zmieniającego wyrok Sądu Powiatowego we Wrocławiu z dnia 13 marca 1969 r.,uchylił oba powyższe wyroki i na podstawie art. 2 pkt 1 w związku z art. 1 pkt 4 i art. 3 pkt 1 w związku z art. 3 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) postępowanie karne przeciwko Danucie B. umorzył, obciążając Skarb Państwa kosztami tego postępowania.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 13 marca 1969 r. skazał Danutę B.:a) z mocy art. 1 § 2 i art. 23 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. (Dz. U. Nr 23, poz. 149) - na 1.000 zł grzywny za to, że w dniu 15 grudnia 1968 r. w W. zabrała w celu przywłaszczenia młynek elektryczny do kawy wartości 300 zł na szkodę osób prywatnych z personelu szpitala, będąc już skazaną prawomocnym wyrokiem Sądu Powiatowego we Wrocławiu z dnia 27 września 1962 r. za czyn z art. 264 § 1 d.k.k. na karę 3 lat i 6 miesięcy więzienia, po odbyciu jej w okresie do 27 października 1965 r.,b) z mocy art. 257 § 1 d.k.k. w związku z art. 42 § 2 i 60 § 1 d.k.k. - na 8 miesięcy więzienia i na 500 zł grzywny za to, że w okolicznościach jak wyżej zabrała w celu przywłaszczenia torebkę damską wartości 970 zł na szkodę Zofii F.Sąd Wojewódzki po rozpoznaniu rewizji oskarżonej i prokuratora wyrokiem z dnia 2 września 1969 r.:I. uchylił wyrok Sądu Powiatowego w odniesieniu do skazania za wykroczenie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. (Dz. U. Nr 23, poz. 149), uznał Danutę B. za winną tego, że w dniu 15 grudnia 1968 r. w W., w warunkach recydywy, zabrała w celu przywłaszczenia młynek elektryczny do kawy wartości 300 zł na szkodę Powiatowego Szpitala w W. i na podstawie art. 6 lit. a) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) skazał oskarżoną na 6 miesięcy więzienia i na 300 zł grzywny;II. zmienił wyrok Sądu I instancji w części dotyczącej orzeczenia o karze za czyn z art. 257 § 1 w związku z art. 60 § 1 d.k.k., podwyższając tę karę do 1 roku więzienia i 1.000 zł grzywny;III. na podstawie art. 31 i 32 d.k.k. wymierzył oskarżonej karę łączną 1 roku więzienia oraz 1.800 zł grzywny.Rewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości, założona od obu powyższych wyroków na korzyść oskarżonej, zarzuca wyrokowi Sądu Wojewódzkiego obrazę art. 25 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. (Dz. U. Nr 23, poz. 149) i art. 57 ustawy z dnia 15 grudnia 1951 r. (Dz. U. z 1966 r. Nr 39, poz. 233) przez rozpoznanie rewizji założonych od wyroku Sądu Powiatowego w części dotyczącej skazania Danuty B. za wykroczenie z art. 1 § 2 cytowanej ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. oraz obrazę przepisów ustawy z dnia 21 lipca ĺ969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) przez nieuchylenie wyroku Sądu Powiatowego w części skazującej za czyn z art. 257 § 1 w związku z art. 60 § 1 d.k.k. i nieumorzenie postępowania w tej części na zasadzie art. 5 cytowanej ustawy.Rewizja zawiera wniosek o uchylenie wyroku Sądu Powiatowego w części skazującej za czyn z art. 257 § 1 w związku z art. 60 § 1 d.k.k., o umorzenie postępowania co do tego czynu na podstawie art. 5 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii oraz o pozostawienie bez rozpoznania rewizji założonych przez strony od wyroku Sądu Powiatowego w części skazującej za wykroczenie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. (Dz. U. Nr 23, poz. 149).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Powiatowy prawidłowo skazał Danutę B. za kradzież młynka elektrycznego na zasadzie art. 1 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. (Dz. U. Nr 23, poz. 149), jednakże powinien był się oprzeć na przepisie art. 22, a nie art. 23 cytowanej ustawy, gdyż popełnienie przypisanego czynu nastąpiło po upływie 5 lat od uprawomocnienia się poprzedniego orzeczenia skazującego za przestępstwo tego samego rodzaju. Jak wynika z akt IX Kp 1414/62 Sądu Powiatowego we Wrocławiu, wyrok z dnia 27 września 1962 r. uprawomocnił się dnia 4 października 1962 r., w związku z czym pięcioletni termin z art. 16 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. (Dz. U. Nr 23, poz. 149) minął w dniu 4 października 1967 r. Ekscepcja z powyższego przepisu nie mogła więc mieć zastosowania do zaboru młynka do kawy dokonanego w dniu 15 grudnia 1968 r. Ponieważ w toku rozprawy głównej ustalono, że wartość młynka do kawy nie przekraczała 300 zł, przeto czyn zarzucony Danucie B. w I punkcie oskarżenia był wykroczeniem, przy czym właściwość sądu do osądzenia sprawy została zachowana z mocy art. 22 cytowanej wyżej ustawy. Artykuł 23 tejże ustawy, błędnie powołany przez Sąd Powiatowy, w ogóle nie wchodzi w rachubę w sprawie niniejszej.Tak więc rewizja Prokuratury od wyroku Sądu Powiatowego, oparta w części dotyczącej omawianego zarzutu na tymże art. 23, była merytorycznie niesłuszna. Rewizja nadzwyczajna zajmuje stanowisko, że rewizja ta, a także rewizja oskarżonej były, co do przypisanego wykroczenia, niedopuszczalne formalnie. Rewizja nadzwyczajna wywodzi, że art. 25 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. odnosi się także do sytuacji przewidzianej w art. 22 tejże ustawy, a w konsekwencji ma tu również zastosowanie przepis szczególny art. 57 pkt 3 ustawy o orzecznictwie karno-administracyjnym (Dz. U. z 1966 r. Nr 39, poz. 233), z którego wynika, że wyrok Sądu Powiatowego jest prawomocny (por. uchwałę SN z dnia 6 września 1967 r. - OSNKW, z. 11 z 1967 r., poz. 122).Rewizja wyraża pogląd, że przepis ten nadal obowiązuje na zasadzie art. IV przepisów wprowadzających k.p.k. Sąd Najwyższy nie zgodził się z powyższym poglądem prawnym. Artykuł 431 k.p.k. uregulował na nowo i w sposób odrębny tryb postępowania w sytuacji, gdy po upływie 3 miesięcy od popełnienia czynu, albo dopiero na rozprawie głównej, zostanie przed sądem ujawnione, że czyn oskarżonego stanowi wykroczenie. Wówczas Sąd rozpoznaje sprawę na zasadach ogólnych, a więc przy dopuszczalności zwykłych środków odwoławczych. Regulacja ta normuje jednoznacznie kwestię trybu postępowania sądów w sprawach, o których mówił art. 22 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.W związku z tym należy przyjąć, że przepisy dotyczące zaskarżenia orzeczeń sądowych w sprawach o wykroczenia określone w art. 1-10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. (Dz. U. Nr 23, poz. 149) i zawarte w art. 25 tejże ustawy, recypującym art. 57 ustawy o orzecznictwie karno-administracyjnym (Dz. U. 1966 r., Nr 39, poz. 233) - utraciły od dnia 1 stycznia 1970 r. moc zgodnie z art. II przepisów wprowadzających k.p.k. Ponieważ jednak zaskarżone wyroki zapadły przed dniem 1 stycznia 1970 r., przeto skuteczność dokonanych w związku z nimi czynności procesowych powinna być oceniana według przepisów dotychczasowych.W związku z tym niewątpliwie słuszna jest teza rewizji nadzwyczajnej, że w sprawie o wykroczenia wyrok Sądu Powiatowego zapadły przed dniem 1 stycznia 1970 r. był prawomocny i że rewizja oskarżonej od tej części wyroku nie była dopuszczalna. Jednakże inna jest sytuacja z wywiedzioną w sprawie niniejszej rewizją Prokuratury. Akt oskarżenia zarzucał w punkcie I popełnienie występku kradzieży w warunkach recydywy ustawowej. Sprawa toczyła się więc z oskarżenia o występek i rewizja Prokuratury od wyroku Sądu pierwszej instancji dotyczyła występku, albowiem kwestionowała zasadność przyjęcia, że czyn oskarżonej jest tylko wykroczeniem, i domagała się skazania w drugiej instancji za występek. Artykuł 57 ustawy o orzecznictwie karno-administracyjnym (tekst jednolity: Dz. U. z 1966 r. Nr 39, poz. 233) stwierdza prawomocność wyroków sądów powiatowych w sprawach o wykroczenia. Chodzi tu o sytuacje, kiedy nie ma sporu co do tego, czy czyn jest wykroczeniem, czy też występkiem. Jeżeli natomiast taki spór powstał i prokurator spór ten, tak jak w sprawie niniejszej, przegrał w sądzie powiatowym, przy czym nie zgadzał się z zapadłym rozstrzygnięciem i pragnął swoje oskarżenie o występek przenieść do drugiej instancji, to w wypadku takim przysługiwała mu rewizja na zasadach ogólnych, albowiem dotyczyła ona nie wykroczenia, lecz występku. Konsekwencją formalnej dopuszczalności rewizji prokuratorskiej, zresztą merytorycznie niesłusznej, o czym była już wyżej mowa, jest umorzenie postępowania karnego w zakresie czynu z punktu I oskarżenia na podstawie art. 2 pkt 1 w związku z art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii.Zgodnie z trafnym wnioskiem rewizji nadzwyczajnej powyższa ustawa amnestyjna powinna była znaleźć zastosowanie także do drugiego zarzuconego oskarżonej Danucie B. czynu. Sąd Wojewódzki niesłusznie dopatrzył się przeszkody do stosowania amnestii w przepisie art. 7 pkt 9 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii, skoro wymierzył karę jednego roku więzienia obok kary 1.000 zł grzywny. Przewidując tę karę, Sąd Wojewódzki powinien był wyrok Sądu Powiatowego wydany przed amnestią w tej części uchylić i umorzyć postępowanie na zasadzie art. 5 w związku z art. 3 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii. Błąd ten został naprawiony w wyroku Sądu Najwyższego.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.