I KZ 62/69

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia L. Jax (sprawozdawca).Sędziowie: R. Kryże, J. Jaromin.Prokurator Prokuratury Generalnej: R. Wnękowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Tadeusza G., skazanego z art. 86 § 2 k.k.W.P., art. 4 § 1 m.k.k. i art. 259 k.k., po rozpoznaniu zażalenia prokuratora na postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego w Warszawie z dnia 31 lipca 1969 r. o zastosowaniu ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) i po wysłuchaniu wniosku prokuratora, postanowił:uchylić zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktyczneTadeusz G. został skazany wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie z dnia 8 września 1952 r., częściowo zmienionym postanowieniem Zgromadzenia Sędziów Najwyższego Sądu Wojskowego z dnia 30 marca 1955 r., m. in. z art. 86 § 2 k.k.W.P. na 15 lat więzienia i z art. 4 § 1 m.k.k. na 15 lat więzienia, przy czym jako karę łączną wymierzono mu 15 lat więzienia.Postanowieniem Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego w Warszawie z dnia 21 maja 1956 r. wymienione wyżej kary zostały na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o amnestii (Dz. U. Nr 11, poz. 57) złagodzone do wysokości po 10 lat więzienia. Jako karę łączną wymierzono Tadeuszowi G. 12 lat więzienia.W dniu 31 lipca 1969 r. tenże Sąd wydał postanowienie, którym na mocy art. 6 pkt 4 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) wymierzone Tadeuszowi G. kary pozbawienia wolności za przestępstwa z art. 86 § 2 k.k.W.P. i art. 4 § 1 m.k.k., złagodzone na mocy ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o amnestii (Dz. U. Nr 11, poz. 57) do wysokości po 10 lat więzienia, złagodził ponownie o 1/3 do wysokości po 6 lat i 8 miesięcy więzienia. Jako nową karę łączną pozbawienia wolności, obejmującą także kary za nie podlegające amnestii czyny z art. 259 k.k., wymierzono Tadeuszowi G. 8 lat i 8 miesięcy więzienia.Zażalenie Prokuratora Wojewódzkiego wnosi o uchylenie tego postanowienia, gdyż zdaniem jego brak jest podstaw do stosowania ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii do kar złagodzonych już na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o amnestii, zwłaszcza że art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii pozwala na stosowanie tejże ustawy jedynie w wypadku złagodzenia kary w drodze łaski.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie prokuratora słusznie podnosi, że ustawa z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) ma zastosowanie do kar "orzeczonych", natomiast nie przewiduje ona łagodzenia kar, które uległy już poprzednio złagodzeniu na podstawie poprzednich amnestii (tzw. amnestia piętrowa). Wprawdzie art. 10 ust. 1 nakazuje stosowanie przepisów tej ustawy również do kar "złagodzonych w drodze łaski", jednakże nie można uznać za trafny poglądu Sądu Wojewódzkiego (wyrażonego w postanowieniu z dnia 11 sierpnia 1969 r., wydanym w trybie art. 356 k.p.k.), że odnosi się to także do kar złagodzonych na podstawie poprzednio wydanych amnestii, gdyż "amnestia jest niewątpliwie aktem szerszego rzędu niż akt łaski Rady Państwa". Chociaż bowiem rzeczywiście w teorii prawa amnestia bywa często określana jako "generalny akt łaski", to jednak brak jest podstaw do przyjęcia, że ustawodawca, normując w art. 10 § 1 i 2 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii sposób stosowania amnestii do kar złagodzonych w "drodze łaski", miał na myśli także kary złagodzone w drodze amnestii.Przeciwko takiej wykładni wymienionych ostatnio przepisów przemawia fakt, że poprzednie akty amnestyjne wyraźnie rozróżniały kary złagodzone w drodze amnestii od kar złagodzonych w drodze łaski (art. 8 § 1 i 2 ustawy z dnia 22 lutego 1947 r. o amnestii - Dz. U. Nr 20, poz. 78 oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o amnestii - Dz. U. Nr 11, poz. 57, przy czym art. 8 ustawy z dnia 22 listopada 1952 r. o amnestii - Dz. U. Nr 46, poz. 309 - zezwalał na stosowanie przepisów tej ustawy do kar zmniejszonych aktem łaski, gdy tymczasem w art. 9 ust. 3 ostatnio wymienionej ustawy wyraźnie wyłączono spod amnestii kary, które uległy darowaniu lub złagodzeniu na podstawie poprzednich aktów amnestyjnych). Zresztą ustawa amnestyjna, jako przepis wyjątkowy, nie może być nigdy interpretowana w sposób rozszerzający.Ponadto przeciwko możliwości stosowania przepisów ustawy amnestyjnej do kar już poprzednio złagodzonych w drodze amnestii przemawia brak w tej ustawie przepisu normującego sposób stosowania w takich wypadkach amnestii, a więc przepisu analogicznego do art. 8 § 1 ustawy z dnia 22 lutego 1947 r. lub do art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r.Należy dodać, że oczywiście nie jest wyłączone zastosowanie przepisów ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii do czynów popełnionych przed wydaniem poprzednich aktów amnestyjnych w wypadkach, w których zastosowanie nowej ustawy byłoby korzystniejsze dla sprawcy (art. 2 w związku z art. 92 k.k.), wówczas jednak należałoby stosować przepisy nowej ustawy do kary poprzednio "orzeczonej", a nie do kary już raz złagodzonej w drodze poprzedniej amnestii. Wypadek taki jednak w sprawie niniejszej nie zachodzi.Z podanych wyżej przyczyn - przyjmując, że ponowne złagodzenie skazanemu Tadeuszowi G. na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii kar złagodzonych już (w takim samym stopniu) na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o amnestii jest niedopuszczalne - należało uchylić zaskarżone postanowienie, jako wydane z obrazą przepisów ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151).