RNw 59/69

Skład orzekającyPrzewodniczący: gen. bryg. K. Jankowski.Sędziowie: ppłk H. Kwaśny (sprawozdawca), płk W. Sieracki, płk J. Drohomirecki, płk A. Kruszka, płk C. Lipski, ppłk J. Gawrysiak.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: C. Bartłomiejczyk.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek wniosku rewizyjnego Naczelnego Prokuratora Wojskowego, sprawę Wacława A., skazanego wyrokiem Sądu Okręgu Wojskowego w N. z dnia 28 lutego 1969 r. na podstawie art. 154 k.k.W.P. w związku z art. 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo (Dz. U. Nr 34, poz. 152) na karę 2 lat i 6 miesięcy więzienia w związku z postanowieniem Sądu Najwyższego (Izby Wojskowej) z dnia 16 kwietnia 1969 r., mocą którego pozostawiono bez rozpoznania prośbę skazanego zawierającą zapowiedź rewizji.Naczelny Prokurator Wojskowy wnosi w swoim wniosku rewizyjnym:1) o uchylenie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 1969 r., które pozostawia bez rozpoznania złożoną przez oskarżonego prośbę zawierającą "zapowiedź rewizji" od wydanego w jego sprawie wyroku Sądu Okręgu Wojskowego w N. z dnia 28 lutego 1969 r.;2) o wdrożenie postępowania rewizyjnego w sprawie Wacława A.Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów Izby Wojskowej postanowił zmienić postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 1969 r. przez uchylenie zarządzenia kierownika sądu z dnia 10 marca 1969 r., w którym potraktował pismo skazanego jako skargę rewizyjną, z jednoczesnym poleceniem, aby przesłał skazanemu odpis wyroku i pouczył go o możliwości złożenia wniosku o przywróceniu terminu do złożenia skargi rewizyjnej.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Przepisy postępowania karnego przed sądami wojskowymi nie znają instytucji procesowej "zapowiedzi rewizji". O fakcie tym obowiązany jest uprzedzić skazanego przewodniczący rozprawy po ogłoszeniu wyroku, mianowicie w czasie pouczania go o trybie zaskarżenia orzeczenia.W razie stwierdzenia, że pomimo prawidłowego i wyczerpującego pouczenia oskarżonego o sposobie zaskarżenia orzeczenia wniósł on do sądu "zapowiedź rewizji" zamiast skargi rewizyjnej, powstaje pytanie, czy wniesioną "zapowiedź rewizji" można uznać za ważną skargę rewizyjną, pociągającą za sobą wszczęcie postępowania rewizyjnego.W dotychczasowej praktyce sądów wojskowych oraz Izby Wojskowej Sądu Najwyższego - jak to trafnie podkreśla wniosek rewizyjny - dominował pogląd o konieczności odformalizowania wymagań stawianych środkowi odwoławczemu w tym sensie, że podanie oskarżonego o "doręczenie uzasadnienia wyroku" bądź "zapowiadające rewizję" uznawano za ważną i skuteczną skargę rewizyjną, jeżeli:a) podanie złożone zostało w terminie określonym w art. 267 § 1 k.w.p.k. i przez osobę uprawnioną,b) z jego treści wynika niedwuznacznie wola oskarżonego, niezadowolonego z wyroku, aby sprawa jego stała się przedmiotem rozpoznania przez sąd rewizyjny.Nie kwestionując słusznych dążeń do odformalizowania wymagań stawianych środkom odwoławczym składanym przez samych oskarżonych, uznać jednak należy, że na każde podanie oskarżonego składane w określonym terminie do sądu po ogłoszeniu wyroku może być poczytane za ważny środek odwoławczy.Pismo oskarżonego o "doręczenie uzasadnienia wyroku" lub też pismo zatytułowane jako "zapowiedź rewizji" - jak to spotyka się w praktyce - bez żadnego uzasadnienia i bez żadnych zarzutów pod adresem wydanego orzeczenia, nie może być uznane za skuteczny środek odwoławczy, i to nie dlatego, że nie odpowiada ono wymaganiom formalnym stawianym skardze rewizyjnej a określonym w art. 272 § 2 i 3 k.w.p.k., ale przede wszystkim dlatego, że nie wynika z niego, iż oskarżony wyraża w ten sposób wolę skierowania sprawy do rozpoznania przez instancję odwoławczą.Skierowane przez oskarżonego do Izby Wojskowej Sądu Najwyższego - za pośrednictwem Sądu I instancji - pismo zatytułowane "zapowiedź rewizji" lub zawierające prośbę o "doręczenie uzasadnienia wyroku", mimo że nie odpowiada ono wymaganiom przewidzianym w art. 272 § 2 i 3 k.w.p.k., można uznać za ważny i skuteczny środek odwoławczy tylko wówczas, gdy z jego treści wyraźnie wynika, że oskarżony nie jest zadowolony z wydanego orzeczenia, że uważa je za krzywdzące itp. i że w związku z tym życzy sobie, aby sprawa jego stała się przedmiotem rozpoznania przez sąd rewizyjny.W niniejszej sprawie, jak to wynika z protokołu rozprawy, skazany został prawidłowo i wyczerpująco pouczony o sposobie zaskarżenia wyroku. Mimo to jednak (i w dodatku chociaż korzystał z pomocy obrońcy, który na jego życzenie mógł wnieść skargę rewizyjną) skazany przysłał do sądu pismo następującej treści: "Zwracam się uprzejmie o doręczenie sentencji wyroku z dnia 28 lutego (...). Jednocześnie zapowiadam rewizję wyroku".Ponieważ z treści pisma skazanego nie wynika jasno, że jest on niezadowolony z wyroku i że rzeczywiście chce, aby jego sprawa była rozpoznana przez instancję odwoławczą, przeto pisma tego nie można było traktować jako skutecznej skargi rewizyjnej. W związku z tym zarządzenie kierownika sądu, który wniesione przez skazanego podanie potraktował jako skargę rewizyjną, należy uznać za wadliwe.Kierownik sądu po otrzymaniu podania skazanego powinien był pozostawić je bez biegu i o podjętej decyzji obowiązany był powiadomić skazanego z jednoczesnym pouczeniem go o tym, w jaki sposób wyrok sądu wojskowego może być zaskarżony, oraz o tym, że na wydane przez niego zarządzenie przysługuje mu zażalenie i prawo domagania się przywrócenia terminu do złożenia skargi rewizyjnej, jeżeli termin ten upłynął.Postępując w ten sposób, pomimo pozostawienia bez biegu podania skazanego, nie zamknięto by skazanemu drogi do zaskarżenia wyroku, jeżeli istotnie na podstawie wniesionego podania chciał on wszcząć postępowanie rewizyjne.Ze względu na to, że w wyniku niewłaściwego zarządzenia kierownika sądu (który nie uczynił nawet zadość prośbie skazanego domagającego się nadesłania wyroku) zamknięto skazanemu drogę do zaskarżenia wydanego w jego sprawie orzeczenia, zachodzi potrzeba zmiany zaskarżonego postanowienia Sądu Najwyższego i dania skazanemu możliwości wypowiedzenia się, czy istotnie zamierza on wnieść skargę rewizyjną na wydany w jego sprawie wyrok. Korektura zaskarżonego postanowienia Sądu Najwyższego polega więc na tym, że prócz pozostawienia prośby skazanego bez rozpoznania uchyla się jednocześnie zarządzenie kierownika sądu, jako niewłaściwe, i nakazuje mu spełnić prośbę skazanego zawartą we wniesionym podaniu z jednoczesnym pouczeniem skazanego o możliwości domagania się przywrócenia terminu do złożenia skargi rewizyjnej.