VI KZP 27/70
UchwałaIzba Karna1970-03-07
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiotem przestępstwa określonego w art. 239 k.k. (przekupstwo) może być osoba pełniąca funkcję publiczną, która nie jest funkcjonariuszem publicznym w rozumieniu art. 120 § 11 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 7 marca 1970 r. rozstrzygnął, że podmiotem przestępstwa określonego w art. 239 k.k. może być nie tylko funkcjonariusz publiczny, ale także inna osoba, która pełni funkcję publiczną. Kluczowe jest rozróżnienie między pojęciami "funkcjonariusz publiczny" (art. 120 § 11 k.k.) a "pełnienie funkcji publicznej", które nie są tożsame.Stan faktyczny
Prokurator Generalny zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o podjęcie uchwały wyjaśniającej, kto może być podmiotem przestępstwa określonego w art. 239 k.k. (przekupstwo). Powodem wątpliwości było zróżnicowanie terminologii w Kodeksie karnym, gdzie niektóre przepisy mówią o "funkcjonariuszu publicznym", a inne o "pełnieniu funkcji publicznej".Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił odpowiedź na pytanie prawne, zgodnie z którą podmiotem przestępstwa z art. 239 k.k. może być osoba pełniąca funkcję publiczną, nawet jeśli nie jest funkcjonariuszem publicznym.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski. Sędziowie: M. Budzianowski, H. Kempisty, Z. Kubec, T. Majewski, J. Matysiak (sprawozdawca), J. Szamrej.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu wniosku Prokuratora Generalnego PRL z dnia 13 kwietnia 1970 r. o podjęciu uchwały zawierającej odpowiedź na następujące pytanie prawne:"Kto może być podmiotem przestępstwa określonego w art. 239 k.k.?"na podstawie art. 29 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 11, poz. 54) i po wysłuchaniu wniosku Prokuratora Prokuratury Generalnej, uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW art. 239 k.k., dotyczącym przekupstwa, podmiot przestępstwa nie został określony pojęciem "funkcjonariusz publiczny", ale przez zwroty: "Kto w związku z pełnieniem funkcji publicznej" (§ 1) oraz "Kto pełniąc funkcję publiczną" (§ 2 i 3).W związku z tym wyłania się zagadnienie, czy podmiotem przestępstwa z art. 239 k.k. może być tylko funkcjonariusz publiczny, czy także inna osoba, jeżeli pełni funkcję publiczną.Pojęcie "funkcjonariusz publiczny" wyjaśnione zostało w przepisie art. 120 § 11 k.k., natomiast w przepisach tego kodeksu nie ma odpowiedniego wyjaśnienia pojęcia "funkcja publiczna".Funkcjonariusz publiczny pełni funkcję publiczną, ale nie świadczy to jeszcze o tym, żeby każdy, kto pełni funkcję publiczną, był zaliczony do grupy funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu art. 120 § 11 k.k. Kodeks karny bowiem nie stawia znaku równości między osobą pełniącą funkcję publiczną a funkcjonariuszem publicznym. Wynika to z ujęcia przepisów rozdziału XXXII, a mianowicie z jednej strony z art. 233, 235, 236 i 246 k.k., w których mowa jest o funkcjonariuszu publicznym, a z drugiej strony z art. 238 i 239 k.k., w których kodeks używa pojęcia "funkcja publiczna".Za tezą, że nie tylko funkcjonariusz publiczny, ale także inna osoba może pełnić funkcję publiczną, przemawia sama konstrukcja art. 120 § 11 k.k. Przepis ten nie obejmuje swoim zasięgiem wszystkich osób pełniących funkcje publiczne, gdyż poza jego zasięgiem działania pozostają np. osoby zajmujące w państwowej jednostce organizacyjnej, organizacji spółdzielczej lub organizacji społecznej ludu pracującego stanowiska niekierownicze lub pełniące funkcje nie związane ze szczególną odpowiedzialnością. Sformułowanie art. 239 k.k.: "w związku z pełnieniem funkcji publicznej" spowoduje konieczność każdorazowego ustalenia, czy rzeczywiście chodzi o osobę pełniącą funkcję publiczną, chociaż nie będącą funkcjonariuszem publicznym.Z powyższych względów Sąd Najwyższy uchwalił jak wyżej.
Powiązane orzeczenia
- III KR 182/82 1982-12-14Czy sprzedawca w uspołeczionym domu handlowym, nie sprawujący innych funkcji, jest osobą pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu art. 239 § 2 i 3 Kodeksu karnego?
- V KK 224/17 2018-02-08Czy zachowanie polegające na przekazaniu pieniędzy pośrednikowi w celu przekupienia funkcjonariuszy policji w zamian za usunięcie lub podmienienie zabezpieczonych dokumentów stanowi usiłowanie przestępstwa przekupstwa (a…
- Rw 655/86 1986-09-10Czy wręczenie funkcjonariuszowi publicznemu korzyści majątkowej, która nie została przez niego przyjęta, stanowi przestępstwo dokonane przekupstwa, czy też jedynie jego usiłowanie?
- V KRN 170/72 1972-06-13Czy kierownik Wydziału Przemysłu i Handlu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, który dopuszcza się czynu z art. 239 § 1 i 2 k.k., pełni funkcję związaną ze szczególną odpowiedzialnością w rozumieniu art. 240 pkt 1 k.k.?
- U 12/70 1971-09-20Czy przestępstwo znieważenia funkcjonariusza publicznego (art. 236 k.k.) jest przestępstwem podobnym w rozumieniu art. 60 § 1 k.k. do przestępstwa czynnej napaści na przełożonego lub starszego stopniem (art. 311 k.k.)?
Powołane przepisy
art. 239 KKart. 29 pkt 1art. 120 § 11 KKart. 233art. 238§ 1§ 2§ 11
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.