IV KO 27/70
PostanowienieIzba Karna1970-07-25
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu pierwszej instancji w sprawie o ułaskawienie, wydane w innym składzie niż skład orzekający w sprawie głównej, narusza przepisy postępowania karnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie sądu pierwszej instancji w sprawie o ułaskawienie, wydane w składzie trzech sędziów zawodowych, podczas gdy sąd orzekał w sprawie głównej w składzie jednego sędziego i dwóch ławników, stanowi naruszenie art. 494 k.p.k. Przepis ten wymaga, aby postanowienie co do dalszego toku postępowania w sprawie ułaskawienia zapadało w takim samym składzie, w jakim sąd orzekał. Opinia sądu w postępowaniu ułaskawieniowym, będąca w istocie postanowieniem, powinna być podpisana przez wszystkich członków składu orzekającego.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Kielcach orzekał w sprawie przeciwko Annie K. i innym w składzie jednego sędziego i dwóch ławników. Następnie, w sprawie o ułaskawienie tejże Anny K., sąd ten wydał postanowienie w składzie trzech sędziów zawodowych, a załączona opinia została podpisana tylko przez jednego sędziego. Sąd Najwyższy rozpatrywał sprawę dotyczącą prośby o ułaskawienie złożonej przez Annę K.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił zwrócić akta sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w Kielcach w celu rozpoznania prośby Anny K. i nadesłania akt wraz ze swą opinią, podpisaną przez wszystkich członków składu.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Kotowski. Sędziowie: L. Chmielewski, J. Szamrej (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Ferenc.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Anny K. o ułaskawienie, po wysłuchaniu wniosku prokuratora, postanowił:akta sprawy zwrócić Sądowi Wojewódzkiemu w Kielcach w celu rozpoznania prośby Anny K. w składzie określonym w art. 494 k.p.k. i nadesłania tych akt Sądowi Najwyższemu wraz ze swą opinią, podpisaną przez wszystkich członków tego składu.Uzasadnienie faktyczneW sprawie przeciwko Annie K. i innym Sąd Wojewódzki w Kielcach orzekał w składzie jednego sędziego i dwóch ławników, natomiast postanowienie co do dalszego postępowania w sprawie ułaskawienia tejże Anny K. Sąd ten wydał - wbrew wyraźnemu brzmieniu art. 494 k.p.k. - w składzie trzech sędziów zawodowych i załączył przy tym opinię, która została podpisana tylko przez jednego sędziego.Tego rodzaju postępowanie w sprawie o ułaskawienie obraża w wyraźny sposób powołany przepis art. 494 k.p.k., albowiem zgodnie z jego "inną" treścią niż zawarta w art. 20 k.p.k. postanowienie co do dalszego toku postępowania w sprawie o ułaskawienie zapada w takim samym składzie, w jakim sąd orzekał, a jeżeli sąd orzekał w składzie jednoosobowym, postanowienie wydaje sąd w składzie jednego sędziego i dwóch ławników. Taki sam skład, w jakim sąd orzekał, to nie skład imiennie ten sam, lecz ten sam co do jego rodzaju, a więc np. skład "ławniczy", skład "zawodowy", skład "powiększony" złożony z dwóch sędziów i trzech ławników. Wynika to w szczególności z końcowego zdania art. 494 k.p.k. wymagającego, aby "w takim samym składzie" znajdowali się - w miarę możności - ci sami imiennie sędziowie i ławnicy, którzy brali udział w wydaniu wyroku.Obowiązek wydawania przez sąd postanowień w postępowaniu ułaskawieniowym w "takim samym składzie, w jakim sąd orzekał", dotyczy przede wszystkim sądu pierwszej instancji, ale - odpowiednio - również i sądu wyższej instancji.Ponadto opinia, o której mowa w art. 497 i nast. k.p.k., jest w swej istocie postanowieniem sądu co do dalszego toku postępowania w rozumieniu art. 494 k.p.k. i jako wydawana przez sąd zawsze kolegialnie, powinna być podpisana przez wszystkich jego członków.Z powyższych względów Sąd Najwyższy postanowił jak wyżej.
Powiązane orzeczenia
- I KO 68/88 1988-12-16Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do wydania opinii co do ułaskawienia, jeśli nie rozpoznawał sprawy w stosunku do oskarżonego ubiegającego się o ułaskawienie, a jedynie w stosunku do innych współoskarżonych?
- IV KO 62/68 1968-07-13Czy Sąd Najwyższy powinien wydać opinię w sprawie ułaskawienia, jeśli nie rozpoznawał sprawy w drodze rewizji w stosunku do oskarżonego ubiegającego się o ułaskawienie, mimo że rozpoznawał sprawę w drodze rewizji w stosu…
- II K 350/60 1960-07-06Czy obecność ławnika, który nie brał udziału w całej rozprawie, w składzie orzekającym sądu pierwszej instancji stanowi podstawę do uchylenia wyroku?
- I KO 11/20 2020-06-17Czy w przypadku pozytywnej opinii sądu pierwszej instancji w sprawie o ułaskawienie, akta sprawy wraz z opiniami należy przesłać Prokuratorowi Generalnemu?
- I KO 36/25 2025-07-23Czy wniosek o ułaskawienie, złożony przez skazanego, powinien zostać przesłany Prokuratorowi Generalnemu wraz z opinią Sądu Najwyższego?
Powołane przepisy
art. 494 KPKart. 20 KPKart. 497
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.