VI KZP 44/70

UchwałaIzba Karna1970-05-11

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy inne niż prokurator, uprawnione do wnoszenia i popierania oskarżenia przed sądem I instancji w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 421 k.p.k. i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, są uprawnione do zaskarżenia wyroków sądów I instancji?
Ratio decidendi
Przepis art. 421 k.p.k. w powiązaniu z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości ogranicza uprawnienia organów innych niż prokurator do wnoszenia i popierania oskarżenia przed sądem I instancji w postępowaniu uproszczonym. W związku z tym, te organy nie są uprawnione do zaskarżania wyroków sądów I instancji, mimo ogólnej zasady prawa do środka odwoławczego zawartej w art. 374 § 1 k.p.k.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki dla Województwa Warszawskiego przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące uprawnień organów innych niż prokurator do zaskarżania wyroków sądów I instancji. Zagadnienie dotyczyło interpretacji art. 421 k.p.k. oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 grudnia 1969 r.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na przedstawione zagadnienie prawne, stwierdzając, że organy inne niż prokurator nie są uprawnione do zaskarżania wyroków sądów I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski. Sędziowie: E. Binkiewicz (sprawozdawca), J. Szamrej.Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Pozorski. SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Piotra W., oskarżonego z art. 5 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), po rozpoznaniu przedstawionego w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki dla Województwa Warszawskiego w Warszawie postanowieniem z dnia 26 maja 1970 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie: "Czy przepis art. 421 k.p.k. ogranicza wymienionych w nim oskarżycieli wyszczególnionych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 grudnia 1969 r. (Dz. U. Nr 37, poz. 322) w ten sposób, że nie mają oni uprawnień do zaskarżenia wyroków sądów I instancji?" i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneUstawodawca przewidział w nowym kodeksie postępowania karnego wykonywanie czynności oskarżyciela publicznego przez organy nie będące prokuratorem, z tym jednak zastrzeżeniem, że tylko takie czynności mogą być przez te organy wykonywane, które mieszczą się w granicach ustawowego upoważnienia. Zakres takiego upoważnienia zawiera przepis art. 421 k.p.k., w którym ustawodawca zobowiązał Ministra Sprawiedliwości do określenia - w porozumieniu z Prokuratorem Generalnym PRL i właściwymi ministrami - organów uprawnionych obok Milicji Obywatelskiej do prowadzenia dochodzeń oraz organów uprawnionych do wnoszenia i popierania oskarżenia przed sądem I instancji w postępowaniu uproszczonym w określonym zarazem przez Ministra Sprawiedliwości zakresie spraw, zleconych tym organom. Skoro więc przepis art. 421 k.p.k. ograniczył uprawnienia tych organów w zakresie postępowania sądowego tylko do wnoszenia i popierania oskarżenia przed sądem I instancji, to należy przyjąć, że organy, o których mowa w wydanym na podstawie tego przepisu rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości, nie są uprawnione do zaskarżenia wyroków sądów I instancji. Poglądu takiego nie podważa treść przepisu art. 374 § 1 k.p.k. stanowiącego, że od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji przysługuje stronom środek odwoławczy. Przepis ten bowiem, jako ogólny, nie może być interpretowany w oderwaniu od przepisów art. 35 § 2 i 421 k.p.k., stanowiących normy szczególne, określające uprawnienia oskarżycielskie wspomnianych organów do czynności wyraźnie w nich wymienionych, a więc wyłączające uprawnienia do wnoszenia środków odwoławczych.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 5 § 1art. 390 § 1 KPKart. 421 KPKart. 374 § 1 KPKart. 35 § 2§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.