VI KZP 54/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski. Sędziowie: L. Jax, M. Szczepański (sprawozdawca). Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Pozorski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stefana C., oskarżonego z art. .182 § 1 k.k. w związku z art. 59 k.k., po rozpoznaniu przedstawionych w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Gdańsku postanowieniem z dnia 24 czerwca 1970 r. zagadnień prawnych wymagających zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"I. Czy rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym przeciwko oskarżonemu, który podczas rozprawy głównej był zatrzymany w rozumieniu art. 206 § 1 i 447 § 1 k.p.k. i wobec którego, po wyroku Sądu I instancji zapadłym na tejże rozprawie, zastosowano areszt tymczasowy, stanowi naruszenie art. 420 pkt 1 w związku z art. 450 § 3 k.p.k.?"W wypadku odpowiedzi twierdzącej:"II. Co należy rozumieć przez właściwe postępowanie, o którym mowa w art. 450 § 3 k.p.k. zdanie drugie, w sytuacji, gdy sąd stwierdzi, że sprawa nie podlega postępowaniu przyspieszonemu, a wobec pozbawienia oskarżonego wolności tryb uproszczony jest niedopuszczalny? ·III. Czy w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego, skierowanej niewłaściwie do trybu przyspieszonego, obecny na rozprawie prokurator może skutecznie objąć oskarżenie w trybie art. 50 § 1 k.p.k., jeżeli nie wydaje postanowienia o wszczęciu postępowania?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratora, odmawiając udzielenia odpowiedzi na pytanie II,uchwalił udzielić odpowiedzi na pytanie I i III jak wyżej.Uzasadnienie faktycznel. W sprawach o przestępstwa wymienione w art. 447 § 1 k.p.k., jeżeli mają one charakter chuligański, a sprawcy ich zostaną ujęci na gorącym uczynku lub bezpośrednio potem, Milicja Obywatelska może w ciągu 48 godzin skierować sprawę do sądu, doprowadzając jednocześnie sprawcę (postępowanie przyspieszone). W sprawach tych można odstąpić od przeprowadzenia dochodzenia, przy czym złożone przez Milicję Obywatelską na piśmie lub ustnie do protokołu zawiadomienie o przestępstwie zastępuje akt oskarżenia. Z powyższego wynika, że co do wymienionych taksatywnie w art. 447 § 1 k.p.k. przestępstw - zarówno w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego jak i w sprawach ściganych z oskarżenia publicznego - ustawa upoważnia organa Milicji Obywatelskiej do wszczęcia postępowania, przy czym postępowanie przyspieszone w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego toczy się również w trybie publicznoskargowym (art. 447 § 1 k.p.k.).Jeżeli na rozprawie okaże się, że ze względu na brak któregokolwiek z warunków toczenia się postępowania przyspieszonego sprawa nie podlega rozpoznaniu w tym postępowaniu, to wówczas sąd obowiązany jest rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, chyba że ten ostatni tryb jest niedopuszczalny (art. 450 § 3 k.p.k.) ze względu na brak przesłanek z art. 419 k.p.k. albo ze względu na zakazy wynikające z art. 420 k.p.k.Jak to już wyżej stwierdzono, w sprawach o przestępstwa wymienione w art. 447 § 1 k.p.k. ustawa upoważnia organa Milicji Obywatelskiej do wszczęcia postępowania także w niektórych sprawach o przestępstwa ścigane w zasadzie z oskarżenia prywatnego.Jeżeli więc postępowanie w takiej sprawie zostało wszczęte, to uznać należy, że w wypadku określonym w art. 450 § 3 k.p.k. prokurator może - uznając, że wymaga tego interes społeczny - przyłączyć się do wszczętego przez MO postępowania przez złożenie oświadczenia w tym przedmiocie.W nawiązaniu do treści art. 50 § 1 k.p.k. stwierdzić więc trzeba, że w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego prokurator może nie tylko podjąć ściganie przez wszczęcie postępowania przygotowawczego, wniesienie aktu oskarżenia i popieranie oskarżenia przed sądem bądź przyłączenie się do postępowania już wszczętego z inicjatywy pokrzywdzonego jako oskarżyciela prywatnego, ale także przez przyłączenie się do postępowania wszczętego przed sądem na skutek zawiadomienia MO o przestępstwie w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego, wymienione w art. 447 § 1 k.p.k. ·Pogląd odmienny prowadziłby do nie znajdującej oparcia w obowiązujących przepisach wykładni art. 450 § 3 k.p.k., a mianowicie że przepis ten ma zastosowanie w zasadzie tylko w odniesieniu do przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego.2. Zgodnie z treścią art. 420 pkt 1 k.p.k., postępowania uproszczonego nie wolno stosować wobec oskarżonych pozbawionych wolności w tej lub innej sprawie.Bez potrzeby wdawania się w wykładnię pojęcia pozbawienia wolności stwierdzić należy, że w sprawach, w których następuje przekształcenie trybu przyspieszonego w tryb uproszczony w myśl art. 450 § 1 k.p.k., przepis art. 420 pkt 1 k.p.k. nie wyłącza toczenia się sprawy w trybie uproszczonym, skoro bowiem warunkiem rozpoczęcia postępowania w trybie przyspieszonym jest zatrzymanie sprawcy i doprowadzenie go do sądu, to uznanie, że zatrzymanie jest pozbawieniem wolności w rozumieniu art. 420 pkt 1 k.p.k. wyłączałoby w ogóle możność stosowania art. 450 § 3 k.p.k. w tych wszystkich wypadkach, w których sąd w toku rozprawy stwierdzi, że sprawa nie podlega rozpoznaniu w trybie przyspieszonym.Wobec tego, że pytanie postawione przez Sąd Wojewódzki w pkt II nie dotyczy zagadnienia, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne dla rozpoznania środka odwoławczego w tej sprawie, należało odmówić na nie odpowiedzi.