VI KZP 63/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski. Sędziowie: M. Budzianowski, E. Binkiewicz, H. Kempisty (współsprawozdawca), A. Pyszkowski (sprawozdawca), J. Szamrej, M. Szczepański. Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu wniosku Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia 13 sierpnia 1970 r. złożonego na zasadzie art. 29 ustawy o Sądzie Najwyższym z dnia 15 lutego 1962 r. (Dz. U. Nr 11, poz. 54) o wyjaśnienie następującej kwestii prawnej :"Czy w wypadku przekazania sądowi społecznemu sprawy w trybie art. 436 § 2 k.p.k. zawarta przed tymże sądem wraz z pojednaniem umowa stron, której przedmiotem są roszczenia pozostające w związku z oskarżeniem, jest ugodą w rozumieniu art. 442 k.p.k.?"po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW myśl przepisu art. 436 § 2 k.p.k. prezes sądu zamiast wyznaczenia poprzedzającego rozprawę główną posiedzenia pojednawczego może, uznając to za celowe, przekazać sprawę sądowi społecznemu w celu przeprowadzenia postępowania pojednawczego.Po załatwieniu sprawy w tym zakresie sąd społeczny zwraca sprawę sądowi, który mu ją przekazał, wraz z informacją o sposobie jej załatwienia (§ 197 regulaminu czynności sądów wojewódzkich i powiatowych w sprawach cywilnych i karnych - Dz. U. z 1969 r. Nr 37, poz. 325).Z chwilą przekazania sprawy sądowi społecznemu w celu przeprowadzenia postępowania pojednawczego mają co do tego postępowania zastosowanie przepisy ustawy z dnia 30 marca 1965 r. o sądach społecznych (Dz. U. Nr 13, poz. 92). Według art. 12 tej ustawy pojednanie może nastąpić także przez zawarcie ugody określającej wzajemne prawa i obowiązki stron.Przepis ten nie ogranicza zakresu tych wzajemnych praw i obowiązków, przedmiotem ugody zatem mogą być także roszczenia pozostające w związku z oskarżeniem, a więc roszczenia, które mogą być przedmiotem ugody, o której mowa w art. 442 k.p.k.Upoważnienie ustawy do przekazania sprawy z oskarżenia prywatnego sądowi społecznemu "w celu przeprowadzenia postępowania pojednawczego" oznacza, że sąd społeczny uprawniony został do przeprowadzenia takiego postępowania zamiast (w zastępstwie) sądu państwowego ze wszystkimi wynikającymi z tego skutkami, skoro kodeks postępowania karnego nie zawiera co do tego ograniczeń. W ten sposób ustawa nadaje pojednaniu przed sądem społecznym, które może mieć postać ugody, takie samo znaczenie, jakie ma ugoda zawarta przed sądem państwowym. Ugoda taka stanowi więc tytuł egzekucji sądowej po nadaniu przez sąd klauzuli wykonalności w zakresie przewidzianym w art. 442 k.p.k. W związku z tym sąd, po zwróceniu mu sprawy przez sąd społeczny, rozważy kwestię nadania ugodzie klauzuli wykonalności (art. 200 § 3 k.k.w., art. 777 pkt 1 i 3 k.p.c.). W razie nadania takiej klauzuli zawarta przed sądem społecznym ugoda stanowi tytuł wykonawczy (art. 776 k.p.c.).