3 CZ 128/60
PostanowienieIzba Cywilna1960-11-29
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ugoda sądowa, która zawiera odesłanie do dalszych pozasądowych porozumień stron, z zastrzeżeniem, że mają one stanowić integralną część ugody i tytuł egzekucyjny, może być podstawą do nadania klauzuli wykonalności tym pozasądowym porozumieniom?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że ugoda sądowa, która zawiera odesłanie do dalszych pozasądowych porozumień stron z zastrzeżeniem, że mają one stanowić integralną część ugody i tytuł egzekucyjny, jest sprzeczna z prawem i nieważna w tej części. Tylko ugoda wciągnięta do protokołu sądowego stanowi tytuł egzekucyjny w myśl art. 534 pkt 1 k.p.c. Dalsze umowy stron, modyfikujące lub uzupełniające ugodę sądową, nie są tytułem egzekucyjnym, nawet jeśli strony tak postanowiły.Stan faktyczny
W procesie o rozwód strony zawarły ugodę sądową, w której m.in. zobowiązały się do ustalenia wysokości renty alimentacyjnej w odrębnych porozumieniach, które miały stanowić integralną część ugody i tytuł egzekucyjny. Wnioskodawczyni domagała się nadania klauzuli wykonalności tym pozasądowym porozumieniom. Sąd Wojewódzki oddalił wniosek, uznając, że porozumienie nie stanowi ugody sądowej. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Lipiński (sprawozdawca). Sędziowie: W. Formański, J. Tyszka.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Ruth G. przeciwko Mieczysławowi G. o nadanie klauzuli wykonalności, po rozpoznaniu zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 3 sierpnia 1960 r.,zażalenie oddalił.Uzasadnienie faktyczneW procesie o rozwód ich małżeństwa strony w dniu 10 marca 1952 r. zawarły ugodę, w której powód m.in. zobowiązał się dożywotnio ponosić koszty utrzymania pozwanej. Według treści ugody, wysokość renty alimentacyjnej dla żony ustalona będzie w odrębnych pisemnych porozumieniach; porozumienie takie "stanowić będzie integralną część niniejszej ugody sądowej oraz łącznie z tą ugodą tytuł egzekucyjny przeciwko powodowi".Pierwsze porozumienie ustalające wysokość alimentów na 1.980 zł miesięcznie strony zawarły poza sądem w dacie podpisania ugody sądowej.Pismem z 31 maja 1960 r. Ruth C. wniosła o nadanie klauzuli wykonalności porozumieniu stron z dnia 10 marca 1952 r.Sąd Wojewódzki oddalił wniosek, stwierdzając, że porozumienie stron nie stanowi ugody sądowej i wobec tego nie jest tytułem egzekucyjnym w myśl art. 534 pkt 1 k.p.c.Zażalenie wnioskodawczyni nie podlega uwzględnieniu.Żądanie nadania klauzuli wykonalności umowie stron oparte było na tym, że umowa ta zawarta została w wykonaniu przyjętego przez obie strony w ugodzie sądowej zobowiązania do jej zawarcia i w myśl treści ugody stanowić miała "integralną część" tej ugody.Zawarte w ugodzie sądowej "odesłanie" do dalszych umów pozasądowych stron, z tym zastrzeżeniem, że mają one "wejść w skład ugody sądowej" i stanowić tytuł egzekucyjny, jest sprzeczne z prawem i dlatego nieważne. W myśl bowiem art. 231 k.p.c. ugoda zawarta przed sądem podlega wciągnięciu do protokołu sądowego. Ugodą "zawartą przed sądem powszechnym", która w myśl art. 534 pkt 1 k.p.c. stanowi tytuł egzekucyjny, jest taka tylko ugoda, która została wciągnięta do protokołu sądowego (oczywiście o ile statuuje obowiązek konkretnego świadczenia). Wszelkie dalsze umowy stron, modyfikujące czy uzupełniające ugodę sądową, mogą stanowić podstawę powództwa o świadczenie, powództwa o umorzenie egzekucji itd., ale nie są tytułem egzekucyjnym, choćby strony w ugodzie sądowej wbrew prawu tak postanowiły (do czego zresztą sąd spisujący ugodę nie powinien był dopuścić). Walor tytułu egzekucyjnego może określonym aktom nadać tylko ustawa, a nie wola stron.Słusznie zatem Sąd Wojewódzki odmówił nadania klauzuli wykonalności umowie stron z dnia 10 marca 1952 r., która nie została wciągnięta do protokołu sądowego i nie stanowi ugody sądowej w rozumieniu art. 534 pkt 1 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 66/87 1987-05-15Czy w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności ugodzie sądowej, w której wykonanie tytułu egzekucyjnego jest uzależnione od równoczesnego świadczenia wzajemnego wierzyciela, wierzyciel może wykazać spełnienie tego św…
- VI KZP 63/70 1970-12-17Czy ugoda zawarta przed sądem społecznym w ramach postępowania pojednawczego, zainicjowanego na podstawie art. 436 § 2 k.p.k., w przedmiocie roszczeń związanych z oskarżeniem, stanowi ugodę w rozumieniu art. 442 k.p.k. i…
- 4 CO 20/60 1962-07-18Czy dopuszczalne jest zawarcie ugody sądowej obejmującej obowiązek określonego świadczenia lub zachowania się uzależniony od warunku i czy ugoda taka jest prawnie skuteczna?
- III CO 898/24 2024-07-31Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do nadania klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu Najwyższego oraz wyrokowi Sądu Okręgowego?
- IV CZ 286/90 1991-01-18Czy sąd może nadać klauzulę wykonalności jednocześnie do świadczenia głównego (niepieniężnego) i ewentualnego (pieniężnego) w sytuacji, gdy dłużnik nie wykonał świadczenia głównego w zakreślonym terminie?
Powołane przepisy
art. 534 pkt 1 KPCart. 231 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.