VI KZP 29/67
UchwałaIzba Karna1968-08-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jakie elementy składają się na wartość zagarniętego mienia społecznego w przypadku nielegalnej produkcji części z surowca zakładu, z wykorzystaniem jego maszyn i energii, na zlecenie osoby trzeciej, w szczególności, czy należy zaliczyć narzuty?Ratio decidendi
Wartość zagarniętego mienia społecznego, w przypadku nielegalnej produkcji części z surowca zakładu, z wykorzystaniem jego maszyn i energii, na zlecenie osoby trzeciej, należy ustalić według faktycznej ceny zbytu. Kalkulacja ta powinna uwzględniać wszelkie faktycznie poniesione koszty wytworzenia z doliczeniem narzutów, ustalonych dla danego zakładu i rodzaju produkcji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy oskarżonych zatrudnionych w uspołecznionym zakładzie produkcyjnym, którzy na zlecenie osoby trzeciej wykonali określone części do aparatury, używając surowca, maszyn i energii tego zakładu. Kwestia prawna dotyczy sposobu ustalenia wartości zagarniętego mienia społecznego, w szczególności, czy należy uwzględnić narzuty.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na postawione pytanie prawne.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski. Sędziowie: L. Chmielewski (sprawozdawca), L. Jax (współsprawozdawca), R. Kryże, Z. Kubec, T. Majewski, M. Szczepański.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Lecha R., i innych, oskarżonych z art. 2 § 2 lit. a) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), po rozpoznaniu przedstawionej przez Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 29 kwietnia 1967 kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Jakie elementy składają się na wartość zagarniętego mienia społecznego w wypadku, gdy działanie przestępcze polega na tym, że sprawcy, zatrudnieni w uspołecznionym zakładzie produkcyjnym, na zlecenie i na rzecz osoby trzeciej wykonują w tym zakładzie określone części do aparatury z surowca tego zakładu, używając przy tym jego maszyn i energii, w szczególności - czy do wspomnianej wartości należy zaliczyć poza wymienionymi składnikami również wszelkiego rodzaju narzuty, a jeśli tak, to jakie?"po wysłuchaniu wniosku prokuratora, na podstawie art. 390 k.p.k.uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneWytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w zakresie prawidłowego stosowania przepisów ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) i ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11), uchwalone przez Izbę Karną w dniu 19 stycznia 1962 r. VI KO 90/60 (OSNKW zesz. 3 z 1962 r., poz. 37), wyjaśniają w cz. I pkt 2, że wartość mienia społecznego wyznaczają z reguły ustalone przez państwo ceny detaliczne obowiązujące w miejscu i czasie popełnienia przestępstwa, w odniesieniu natomiast do mienia społecznego, którego cena detaliczna nie została określona, wartość należy ustalić według cen rynkowych.Pytanie dotyczy nielegalnie produkowanych części do aparatury, na które nie ustalono ceny detalicznej, a przy tym nie wchodzi w rachubę również cena rynkowa tych części, ponieważ na rynku w ogóle nie było tego rodzaju elementów. Zachodzi więc wypadek nie objęty wyraźnie zawartymi w wytycznych wskazówkami w zakresie sposobu ustalenia wartości zagarniętego mienia społecznego. Niemniej jednak zasada przyjęta w tych wytycznych daje podstawę do udzielenia odpowiedzi na postawione pytanie.Według wytycznych bowiem, w razie niemożności ustalenia wartości zagarniętego mienia na podstawie ustalonych cen detalicznych należy wartość tego mienia określić na podstawie ceny, według której faktycznie kupuje się lub sprzedaje towary na rynku. Wartość więc tych wyprodukowanych części należy ustalić według ceny, jaką faktycznie musiałby zapłacić za nie danemu zakładowi produkcyjnemu ich nabywca, gdyby jego zamówienie zostało przyjęte przez zakład do wykonania. Podstawą ustalenia wartości danych przedmiotów powinna być zatem ich faktyczna cena zbytu, której wyliczenie powinno nastąpić na podstawie normalnie stosowanej w danym zakładzie (w momencie wykonania produkcji) kalkulacji, uwzględniającej wszelkie faktycznie poniesione koszty wytworzenia z doliczeniem narzutów, ustalonych dla danego zakładu i danego rodzaju produkcji.
Powiązane orzeczenia
- I KR 324/72 1973-07-16Czy wartość mienia społecznego, będącego przedmiotem przestępstwa zagarnięcia lub paserstwa, powinna być ustalana według cen detalicznych, nawet jeśli sprawcy nie znali tych cen, a jedynie ceny hurtowe?
- II KR 238/73 1973-11-21Czy wartość zagarniętego mienia społecznego powinna być ustalana według ceny stosowanej przez punkty skupu, czy według ceny, którą uzyskałby właściciel przy dostarczeniu do zakładów przetwórczych, uwzględniając koszty za…
- I KR 72/84 1984-04-27Czy przy ustalaniu wartości zagarniętego mienia społecznego należy uwzględniać ceny umowne wynikające z reformy gospodarczej, nawet jeśli są wyższe od cen ewidencyjnych?
- III KR 48/78 1978-04-13Czy wartość przywłaszczonego mienia społecznego powinna być ustalana według cen detalicznych, a nie hurtowych, w sytuacji gdy rolnicy korzystali z cen hurtowych, ale różnica była wyrównywana z funduszy społecznych?
- IV KR 191/66 1967-05-19Czy ustalenie wartości mienia społecznego zagarniętego przez oskarżonych oraz szkody wyrządzonej poszczególnym przedsiębiorstwom, a także prawidłowość orzeczenia odszkodowania, były wystarczająco udokumentowane i uzasadn…
Powołane przepisy
art. 2 § 2art. 390 KPK§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.