VI KZP 22/67

UchwałaIzba Karna1967-05-12

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wobec brzmienia art. 1 § 1 i 2 oraz art. 4 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o przekazaniu niektórych drobnych przestępstw jako wykroczeń do orzecznictwa karno-administracyjnego, zachowały moc przepisy art. 54 i 55 prawa o wykroczeniach, a w takim wypadku, czy przepisy te stanowią lex specialis w stosunku do przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r., czy też ma zastosowanie przepis art. 14 pkt 1 ustawy o orzecznictwie karno-administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchwalił, że przepisy art. 54 i 55 prawa o wykroczeniach zachowały moc i stanowią przepisy szczególne (lex specialis) w stosunku do przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o przekazaniu niektórych drobnych przestępstw jako wykroczeń do orzecznictwa karno-administracyjnego. W związku z tym, wykroczenia określone w art. 54 i 55 prawa o wykroczeniach nie podlegają rozpatrywaniu w płaszczyźnie zbiegu przepisów na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o orzecznictwie karno-administracyjnym.
Stan faktyczny
Prokurator Generalny PRL zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o wyjaśnienie wątpliwości prawnych dotyczących mocy obowiązującej przepisów art. 54 i 55 prawa o wykroczeniach w kontekście ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o przekazaniu niektórych drobnych przestępstw jako wykroczeń do orzecznictwa karno-administracyjnego. Kwestią sporną było, czy wspomniane przepisy prawa o wykroczeniach nadal obowiązują i czy stanowią lex specialis wobec nowej ustawy, czy też zastosowanie ma ogólny przepis o zbiegu przepisów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na wniosek Prokuratora Generalnego PRL, stwierdzając, że przepisy art. 54 i 55 prawa o wykroczeniach zachowały moc i stanowią lex specialis w stosunku do ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski.Sędziowie: K. Grzebuła, A. Kafarski, J. Matysiak, A. Pyszkowski (sprawozdawca), K. Wagner, J. Zembaty (współsprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniach niejawnych w dniach 14 i 28 kwietnia 1967 r. oraz w dniu 12 maja 1967 r. złożonego w trybie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 11, poz. 54) wniosku Prokuratora Generalnego PRL z dnia 8 marca 1967 r. o wyjaśnienie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o przekazaniu niektórych drobnych przestępstw jako wykroczeń do-orzecznictwa karno-administracyjnego (Dz. U. Nr 23, poz. 149). co do tego:"czy wobec brzmienia art. 1 § 1 i 2 oraz art. 4 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. zachowały swą moc przepisy art. 54 i 55 prawa o wykroczeniach, a w takim wypadku - czy przepisy te stanowią lex specialis w stosunku do wymienionych przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r., czy też ma zastosowanie przepis art. 14 pkt 1 ustawy o orzecznictwie karno-administracyjnym?"po wysłuchaniu wniosku prokuratora,uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneKodeks karny, wprowadzając w art. 263 karalność uszkodzenia cudzego mienia albo czynienia go niezdatnym do użytku, jednocześnie przewidział swoiste typy przestępstwa uszkodzenia różnych przedmiotów (np. w art. 112, 148, 153, 190, 282 k.k.). Ponadto ustawy szczególne wyodrębniły niektóre postacie uszkodzenia cudzego mienia jako wykroczenia. Taka swoista postać uszkodzenia (tzw. szkodnictwo ogrodowe) przewidziana została m.in. w art. 54 prawa o wykroczeniach. Podobnie w stosunku do ogólnych norm o zaborze cudzego mienia wyodrębniony został jako wykroczenie (art. 55 prawa o wykroczeniach) bezprawny zabór z cudzego ogrodu nieznacznej ilości owoców, warzyw lub kwiatów (kradzież ogrodowa).Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. (Dz. U. Nr 23, poz. 149) nie wprowadziła w tym zakresie zmian do obowiązującego ustawodawstwa. Ustawa ta jedynie ogólnie określiła, że niektóre drobne przestępstwa - ze względu na wartość mienia lub wysokość szkody - zostają przekazane jako wykroczenia do orzecznictwa karno-administracyjnego, przy czym również ogólnie określiła kradzież lub przywłaszczenie i uszkodzenie mienia o wartości nie przekraczającej 300 zł. W związku z tym przepisy art. 54 i 55 prawa o wykroczeniach pozostały nadal przepisami specjalnymi w stosunku do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. (art. 4 § 1 i art. 1 § 1 i 2 ) i dlatego nie należy wykroczeń w nich określonych rozpatrywać w płaszczyźnie zbiegu (art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 1951 r. o orzecznictwie karno-administracyjnym - tekst jednolity: Dz. U. z 1966 r. Nr 39, poz. 233).O zachowaniu w mocy art. 54 i 55 prawa o wykroczeniach świadczy także fakt, że ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. (Dz. U. Nr 23, poz. 149) w rozdziale 3, zatytułowanym "Zmiana przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 1951 r. o orzecznictwie karno-administracyjnym" (Dz. U. z 1959 r. Nr 15, poz. 79), nie zmieniła treści przepisu art. 8 ust. 3 lit. a tej ustawy (obecnie art. 9 ust. 3 lit. a tekstu jednolitego z 1966 r.: Dz. U. Nr 39, poz. 233), ten przepis zaś, wyliczając wykroczenia określone w prawie o wykroczeniach, za które może być wymierzona kara aresztu, wymienia również art. 54 tego prawa. Podobnie nie uległ zmianie przepis art. 48 ust. 1 lit. a (obecnie art. 59 ust. 1 lit. a wspomnianego już tekstu jednolitego), według którego kolegium gromadzkie może orzekać m.in. w sprawach o wykroczenia określone w prawie o wykroczeniach - z wyjątkiem tych, które w przepisie tym zostały wskazane, przy czym nie wymieniono wśród tych wyjątków wykroczeń z art. 54 i 55 prawa o wykroczeniach.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 29 ust. 1art. 1 § 1art. 4 § 1art. 54art. 14 pkt 1art. 263art. 112art. 55art. 14 ust. 1art. 8 ust. 3art. 9 ust. 3art. 48 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026.