II CZ 54/67

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Piekarski (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Stypułkowska, Z. Kapitaniak. SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Zenona Z. przeciwko Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w S. o zapłatę, na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Kielcach z dnia 22 czerwca 1967 r., uchylił zaskarżone postanowienie w części uznającej niewłaściwość Sądu Wojewódzkiego w Kielcach do rozpoznania roszczeń objętych pozwem przekraczających żądanie zasądzenia 3.500 zł tytułem wartości sprężarki do spawania pasków nylonowych; w pozostałym zakresie oddalił zażalenie. Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym postanowieniem Sąd Wojewódzki "stwierdził" swą niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Powiatowemu, w którego okręgu pozwana Spółdzielnia ma siedzibę. Sąd Wojewódzki uznał, że dochodzone pozwem roszczenia o łącznej wartości 91.020,50 zł mają źródło w stosunku pracy, natomiast pozostałe pozycje objęte żądaniem pozwu o łącznej wartości 15.480 zł "wynikają z innych stosunków (zlecenie, użyczenie) bądź z prawa własności (odszkodowanie za sprężarkę)", nie mogą więc być dochodzone jednym pozwem w odrębnym postępowaniu pracowniczym (art. 191, 439 i nast. k.p.c.). Ponieważ, wedle oceny Sądu Wojewódzkiego, wartość roszczeń ze stosunku pracy nie przekracza 100.000 zł, przeto do ich rozpoznania właściwy jest Sąd Powiatowy (art. 16 § 1, 17 pkt 4, 30 i 200 § 1 k.p.c.). Toteż Sąd Wojewódzki polecił Sądowi Powiatowemu dokonanie "rozłączenia w sposób niedopuszczalny połączonych w jednym pozwie roszczeń" i założenie dla poszczególnych spraw, które mogą być rozpoznawane w tym samym trybie, oddzielnych akt (§ 204 instrukcji sądowej). W zażaleniu powód słusznie stwierdził, że spośród zakwestionowanych przez Sąd Wojewódzki pozycji żądania pozwu-roszczenia o łącznej wartości 11.980 zł wynikają ze stosunku pracy. Stosownie bowiem do twierdzeń przytoczonych w pozwie są to należności z rozliczenia zaliczkowych wypłat, dokonywanych przez powoda jako kierownika działu produkcji ubocznej w pozwanej Spółdzielni z jej wiedzą, w ramach umownego stosunku pracy łączącego wówczas powoda z pozwaną Spółdzielnią. Niesłusznie więc Sąd Wojewódzki odmówił tym roszczeniom charakteru pracowniczego, zwłaszcza że gdyby nasuwały one w tym względzie wątpliwości, to powinien był je usunąć w postępowaniu wyjaśniającym (art. 470 oraz 471 pkt 3 i ( k.p.c.), którego nie przeprowadził. Z powyższego wynika, że roszczenia dochodzone pozwem przeciwko pozwanej Spółdzielni, a więc jednostce gospodarki uspołecznionej, o łącznej wartości 103.000,50 zł mają - według twierdzeń zawartych w pozwie - charakter pracowniczy, wobec czego Sąd Wojewódzki jest właściwy do ich rozpoznania (art. 17 pkt 4 k.p.c.). Należało więc, w częściowym uwzględnieniu zażalenia co do wymienionych roszczeń, uchylić zaskarżone postanowienie, jako nieuzasadnione (art. 394 pkt 1 i 397 § 2 w związku z art. 388 k.p.c.). Natomiast zażalenie okazało się nieuzasadnione w pozostałym zakresie. Mianowicie Sąd Wojewódzki zgodnie z przepisami powołanymi w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia uznał się za niewłaściwy do rozpoznania roszczenia powoda o zasądzenie na rzecz powoda od pozwanej Spółdzielni 3.500 zł odszkodowania za niezwróconą powodowi jego sprężarkę do spawania pasków nylonowych. Powód bowiem wyraźnie podał w pozwie, że użyczył tę maszynę pozwanej Spółdzielni. Dlatego Sąd Wojewódzki słusznie uznał, że żądanie zasądzenia odszkodowania za niezwrócenie tej maszyny nie wynika ze stosunku pracy. Chybione zaś jest odmienne twierdzenie przytoczone dopiero w zażaleniu, jakoby powód wydał tę sprężarkę pozwanej Spółdzielni na jej polecenie służbowe, w ramach stosunku pracy. Podporządkowanie bowiem pracownika kierownictwu zakładu pracy nie obejmuje tego rodzaju "poleceń". Ponadto żalący się nie uzasadnił zmiany w tym zakresie swych oświadczeń zawartych w pozwie, na których Sąd Wojewódzki prawidłowo oparł ocenę charakteru żądań dochodzonych pozwem. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy oddalił, jako nieuzasadnione (art. 397 § 2 w związku z art. 387 k.p.c.), zażalenie w części dotyczącej łącznie zasądzenia na rzecz powoda od pozwanej Spółdzielni 3.500 zł równowartości sprężarki. Właściwy bowiem do rozpoznania tego żądania jest Sąd Powiatowy z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy - wbrew żądaniu żalącego się - nie przyznał mu od pozwanej Spółdzielni zwrotu kosztów incydentalnego postępowania zażaleniowego. Orzeczenie o tych kosztach zależy bowiem od wyniku sprawy, powinno więc ono być zawarte w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. Dlatego też Sąd Najwyższy pozostawił Sądowi Wojewódzkiemu rozstrzygnięcie wniosku powoda o przyznanie mu od pozwanej Spółdzielni zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym sprawę (art. 108 k.p.c.).