VI KZP 41/67
UchwałaIzba Karna1967-10-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skazany wyrokiem sądu powszechnego ponosi całość kosztów postępowania karnego powstałych w sprawie, gdy sprawa początkowo toczyła się przed sądami wojskowymi, a następnie została przekazana sądowi powszechnemu?Ratio decidendi
W przypadku, gdy sprawa karna toczyła się początkowo przed sądami wojskowymi, a następnie została przekazana sądowi powszechnemu, skazany ponosi koszty postępowania tylko w tej części, która toczyła się po przekazaniu sprawy sądowi powszechnemu. Koszty poniesione przez Skarb Państwa w toku postępowania przygotowawczego i przed sądami wojskowymi nie podlegają zwrotowi przez skazanego.Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpatrywał kwestię prawną dotyczącą kosztów postępowania karnego w sprawie, która początkowo toczyła się przed sądami wojskowymi, a następnie została przekazana sądowi powszechnemu. Dotyczyło to zażalenia na postanowienie o ustaleniu kosztów postępowania karnego. Kluczowe było ustalenie, kto ponosi koszty postępowania przed sądami wojskowymi w takiej sytuacji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na przedstawioną kwestię prawną, zgodnie z którą skazany ponosi koszty postępowania tylko w części, która toczyła się po przekazaniu sprawy sądowi powszechnemu.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A, Pyszkowski (współsprawozdawca).Sędziowie: K. Czajkowski, L. Chmielewski, J. Pustelnik (sprawozdawca), R. Staszkiewicz, K. Wagner, J. Zembaty.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z zażalenia Lucjana J. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 21 stycznia 1967 r. o ustalenie kosztów postępowania karnego, po rozpoznaniu w dniach 6 i 13 października 1967 r. przedstawionej do rozstrzygnięcia w trybie art. 390 k.p.k. przez zwykły skład Sądu Najwyższego postanowieniem z dnia 8 lipca 1967 r. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"Czy skazany wyrokiem sądu powszechnego ponosi całość kosztów postępowania karnego powstałych w sprawie (art. 439 § 1 k.p.k.) w wypadku, gdy sprawa jego początkowo toczyła się przed sądami wojskowymi, a następnie została przekazana sądowi powszechnemu, czy też koszty powstałe w toku postępowania przygotowawczego i przed sądami wojskowymi w myśl art. 305 k.w.p.k. ponosi Skarb Państwa?"po wysłuchaniu wniosku prokuratora,uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneWłaściwość sądów wojskowych rozciąga się zarówno na przestępstwa wojskowe, jak i na przestępstwa pospolite (art. 9 prawa o ustroju sądów wojskowych i prokuratury wojskowej - Dz. U. z 1944 r. Nr 6, poz. 29 z późniejszymi zmianami w związku z art. 87 pkt 2 ustawy z dnia 14 kwietnia 1967 r. o Prokuraturze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej - Dz. U. Nr 13, poz. 55) gdyż jest ona określona przez wymienienie osób, które podlegają tej właściwości (art. 6 i 7 wymienionego wyżej prawa i art. 1 k.w.p.k.). W sprawach tych osób postępowanie karne przed sądami wojskowymi toczy się zawsze i niezależnie od treści orzeczenia na koszt Skarbu Państwa (art. 305 § 1 k.w.p.k.). Natomiast w postępowaniu toczącym się na podstawie przepisów kodeksu postępowania karnego Skarb Państwa wykłada tylko wszelkie wydatki (art. 433 k.p.k.), potem zaś sąd zasądza je od skazanego na rzecz Skarbu Państwa (art. 439 § 1 k.p.k.), chyba że zwolnił go w całości lub częściowo od ich zwrotu (art. 459 § 1 k.p.k.).Jeżeli postępowanie przed sądem wojskowym zakończyło się przekazaniem sprawy sądowi powszechnemu (np. w razie przeniesienia oskarżonego do rezerwy i ustania z tego powodu właściwości sądu wojskowego - art. 9 § 2 prawa o ustroju sądów wojskowych i prokuratury wojskowej i art. 30 k.p.k.), a rozstrzygnięcie merytoryczne nastąpiło przed sądem powszechnym i wszelkie koszty postępowania do momentu wspomnianego przekazania poniósł już Skarb Państwa zgodnie z ustawą, to brak jest podstawy prawnej do zwrócenia Skarbowi Państwa tych kosztów przez zasądzenie ich od skazanego w sądzie powszechnym. Skazany taki ponosi zatem koszty tylko tej części postępowania, która toczyła się po przekazaniu sprawy sądowi powszechnemu.
Powiązane orzeczenia
- I KZ 64/66 1966-09-07Czy skazany ponosi koszty postępowania, w tym koszty rozprawy odroczonej z powodu jego usprawiedliwionego niestawiennictwa, nawet jeśli Skarb Państwa nie ponosi tych kosztów w przypadku uniewinnienia lub umorzenia postęp…
- WA 6/15 2015-07-13Czy w przypadku uniewinnienia oskarżonego w całości, Skarb Państwa jest zobowiązany do zwrotu wydatków poniesionych przez oskarżonego na ustanowienie obrońcy?
- Z 9/74 1974-06-11Czy w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym kosztów postępowania można rozstrzygać o winie i karze oskarżonego, jeśli nie wniesiono rewizji?
- I KZ 33/24 2024-11-27Czy sąd wojskowy jest właściwy do rozstrzygnięcia o kosztach procesu w sytuacji, gdy postępowanie karne zostało umorzone na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i przekazane prokuratorowi do dalszego prowadzenia?
- I KA 23/25 2026-04-15Czy w przypadku utrzymania w mocy zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji, należy zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego zwrot kosztów obrony w postępowaniu odwoławczym?
Powołane przepisy
art. 390 KPKart. 439 § 1 KPKart. 305art. 9art. 87 pkt 2art. 6art. 1art. 305 § 1art. 433 KPKart. 459 § 1 KPKart. 9 § 2art. 30 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.