I KR 237/75

WyrokIzba Cywilna1975-07-10

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ogólnikowe orzeczenie o kosztach sądowych w wyroku skazującym, stwierdzające jedynie obowiązek zwrotu należnych powodowi kosztów postępowania, jest prawidłowe?
Ratio decidendi
Ogólnikowe orzeczenie o kosztach sądowych w wyroku skazującym, stwierdzające jedynie obowiązek zwrotu należnych powodowi kosztów postępowania, jest nieprawidłowe. Sąd jest zobowiązany ściśle określić sumę, jaką oskarżony ma uiścić na rzecz powoda cywilnego tytułem zwrotu kosztów, a także na rzecz Skarbu Państwa z tytułu kosztów, których powód cywilny nie miał obowiązku uiścić. W przypadku uwzględnienia częściowego powództwa cywilnego, sąd musi ustalić wpis należny od oskarżonych zgodnie z przepisami.
Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę Henryka U. i Mieczysława Z., skazanych z art. 202 § 2 k.k. W wyroku Sądu Wojewódzkiego w Warszawie orzeczono o kosztach postępowania w sposób ogólnikowy, zasądzając od oskarżonych "zwrotu należnych powodowi kosztów postępowania". Sąd Najwyższy zauważył nieprawidłowość tego orzeczenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, jednakże wskazał na nieprawidłowość orzeczenia o kosztach sądowych i konieczność jego naprawienia przez sąd pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Mirski. Sędziowie: L. Jax (sprawozdawca), dr T. Rybicki (sędzia SW del. do SN).Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat. SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Henryka U. i Mieczysława Z., oskarżonych z art. 202 § 2 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 10 lipca 1975 r. utrzymał zaskarżony wyrok w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Niezależnie od granic rewizji należy zauważyć, że Sąd Wojewódzki, uwzględniając częściowo powództwo cywilne wniesione przez Przedsiębiorstwo Filatelistyczne w W., ograniczył się - w zakresie orzeczenia o kosztach - do zasądzenia od oskarżonych "zwrotu należnych powodowi kosztów postępowania".Tego rodzaju ogólnikowe orzeczenie w wyroku, stwierdzające jedynie obowiązek "zwrotu powodowi cywilnemu należnych kosztów", należy w świetle obowiązujących przepisów uznać za nieprawidłowe.W myśl bowiem art. 559 k.p.k. w razie orzekania o kosztach sądowych wynikłych z powództwa cywilnego należy stosować - poza kwestiami uregulowanymi w art. 559-562 k.p.k. - przepisy obowiązujące w postępowaniu cywilnym, a więc przepisy art. 98-110 k.p.c., przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 24, poz. 110) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1967 r. w sprawie określania wysokości wpisów w sprawach cywilnych (Dz. U. z 1973 r. Nr 21, poz. 127).Z przepisów tych zaś wynika między innymi, że sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę" w instancji (art. 108 § 1 k.p.c.), przy czym - w razie zasądzenia powództwa cywilnego - zobowiązany jest określić ściśle sumę, jaką oskarżony zobowiązany jest uiścić na rzecz powoda cywilnego tytułem zwrotu poniesionych opłat, a także - na rzecz Skarbu Państwa z tytułu kosztów, których powód cywilny nie miał obowiązku uiścić w związku z uprawnieniem do uiszczenia jedynie tzw. wpisu częściowego (por. art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. oraz § 2 pkt 1-3 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1967 r.). Zauważyć należy przy tym, że w konkretnej sprawie Sąd Wojewódzki zasądził tylko część żądanego odszkodowania, w związku z czym miał obowiązek ustalić wpis należny od oskarżonych w sposób podany w § 2 pkt 3 powołanego rozporządzenia z dnia 13 czerwca 1967 r.Ze względu na zakres rewizji wniesionych w niniejszej sprawie, a zwłaszcza ze względu na to, że za koszty procesowe związane z powództwem cywilnym odpowiada solidarnie (por. art. 105 § 2 k.p.c.) z oskarżonymi Henrykiem U. i Mieczysławem Z. także oskarżony Edward K., co do którego wyrok pierwszej instancji już się uprawomocnił, Sąd Najwyższy nie mógł skorygować powyższego uchybienia sądu pierwszej instancji przez określenie kwot należnych od oskarżonych z tytułu zwrotu kosztów sądowych w związku z zasądzonym odszkodowaniem (noitabene częściowo tylko uwzględniając powództwo cywilne). Uchybienie to będzie więc musiało zostać naprawione przez sąd pierwszej instancji w trybie art. 13 cytowanej ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r., i to przy ewentualnym zastosowaniu także art. 368 k.p.k. w zakresie dalszych kosztów procesu należnych powodowi cywilnemu na podstawie art. 560 k.p.k. oraz art. 98 § 1-3 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 202 § 2 KKart. 559 KPKart. 559art. 98art. 108 § 1 KPCart. 11 ust. 1art. 105 § 2 KPCart. 13art. 368 KPKart. 560 KPKart. 98 § 1§ 2

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności.