I CR 684/67

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Kuryłowicz (sprawozdawca). Sędziowie: B. Łubkowski, J. Pietrzykowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Gertrudy D. przeciwko Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń-Inspektorat Powiatowy w Ch. o 6.000 zł, na skutek rewizji powódki od wyroku Sądu Powiatowego w Ch. z dnia 15 czerwca 1967 r.,uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Chojnicach do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneW dniu 19 maja 1966 r. w Ch. na przechodzącą ulicą M. powódkę przewrócił się oparty o krawędź chodnika motocykl P.W. Powódka doznała ogólnego potłuczenia, w szczególności uszkodzenia lewego kolana, co spowodowało jego unieruchomienie przez okres trzech miesięcy, a w następstwie niemożność prowadzenia przez powódkę gospodarstwa domowego. Określając wysokość poniesionych kosztów pomocy domowej na kwotę 1.500 zł (po 500 zł miesięcznie), a wysokość kwoty należnego zadośćuczynienia za krzywdę na 4.500 zł, powódka wystąpiła w pozwie z dnia 10 maja 1967 r. o zasądzenie bezpośrednio od Państwowego Zakładu Ubezpieczeń (§ 18 rozporz. Rady Ministrów z dnia 1.XII.1961 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków i odpowiedzialności cywilnej o ruchu pojazdów mechanicznych - Dz. U. Nr 55, poz. 311) kwoty 6.000 zł z odsetkami i kosztami procesu.Sąd Powiatowy powództwo oddalił na podstawie § 4 ust. 1 cytowanego rozporządzenia po ustaleniu, że do wypadku doszło "nie na trasie" w czasie postoju pojazdu, lecz "w czasie parkowania motocykla, po ukończeniu jazdy", co wyłącza odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń.Na skutek rewizji powódki Sąd Wojewódzki przedstawił na podstawie art. 391 k.p.c. dotyczące wykładni powołanego § 4 następujące zagadnienie prawne:"Jak należy rozumieć treść § 4 ust. 1 rozp. Rady Min. z 1.XII.1961 r. (Dz. U. Nr 55, poz. 311), według którego zakłady ubezpieczeń odpowiadają także za wypadki powstałe w postoju na trasie jazdy, a w szczególności, czy pojęcie «postojów na trasie jazdy» oznacza jedynie wypadki, które zdarzają się pomiędzy wyjazdem z dowolnego miejsca postoju pojazdu, nie będącego dorywczą przerwą jazdy w czasie jej trwania (np. wyjazd z miejsca zamieszkania), a przejazdem do miejsca stanowiącego końcowy etap zamierzonej jazdy (np. dojazd do miejsca pracy), czy też może ono być rozumiane także w tym sensie, że obejmuje wypadki doznane przez poszkodowanego w czasie całego trwania wyjazdu z miejsca zamieszkania właściciela pojazdu aż do powrotu jego na to samo miejsce, a więc niezależnie od ewentualnych dłuższych lub krótszych przerw jazdy pomiędzy tak pojętym wyjazdem a przyjazdem, spowodowanych dojazdem właściciela pojazdu do miejsca jego zatrudnienia itp.?"Uzasadnienie prawnePrzejmując sprawę do rozpoznania we własnym zakresie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z przepisem § 4 powołanego rozporządzenia z dnia 1.XII.1961 r. zakład ubezpieczeń odpowiada tylko za te wypadki, które są bezpośrednim wynikiem ruchu mechanicznego pojazdu lub wydarzą się z jego postoju na trasie jazdy (skoro wypadek może być następstwem również i takiej sytuacji - bez względu na to, czy jazda została zakończona, czy też nie). Istotne zatem dla odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń z postoju pojazdu na trasie jazdy jest tylko to, czy postój miał miejsce na "trasie jazdy", tj. na drodze dla jazdy (dla ruchu pojazdów) przeznaczonej. Odmienne określenie trasy jazdy jako np. drogi, którą pojazd przebywa od chwili wyjazdu do powrotu na to samo miejsce, albo jako drogi przeznaczonej tylko na dotarcie do bezpośredniego celu jazdy itp. byłoby określeniem zupełnie dowolnym, pozbawionym uzasadnienia w treści i celu powołanego przepisu § 4.Jeżeli w sprawie niniejszej miejscem postoju motocykla była trasa jego jazdy i innych pojazdów (ulica miasta, przeznaczona dla ruchu pojazdów mechanicznych), to dla podstawy odpowiedzialności pozwanego zakładu jest zupełnie obojętne, czy postój był wynikiem ukończenia danej jazdy czy tylko krótszej lub dłuższej w niej przerwy. Zasadniczym momentem jest wyłącznie to, czy postój miał miejsce na trasie przeznaczonej dla ruchu pojazdów (na trasie jazdy). W tym wypadku zakład ubezpieczeń byłby za szkodę odpowiedzialny.Wysokość podlegającej naprawieniu szkody nie została w sprawie określona i w tym zakresie brak ustaleń.W tych warunkach, wobec nienależytego - ze względu na błędną wykładnię przepisu § 4 cyt. rozporz. z 1961 r. - wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, należało uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania (art. 388 § 1 w związku z art. 368 pkt 1 i 3 k.p.c.).