IV KR 226/65

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Majewski. Sędziowie: M. Paluch, T. Rek (sprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: I. Druski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana R. vel M. skazanego z art. 85 k.k.W.P. i innych przepisów prawnych, po rozpoznaniu założonej przez obrońcę oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 22 września 1965 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 2 i 3, 388 § 1 k.p.k.I. uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 22 września 1965 r.; II. uchylił orzeczenie o karze łącznej wyroku Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 15 marca 1965 r. sygn. K. 85/64 i utrzymującego ten wyrok w mocy wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 1965 r. sygn. IV KR 98/65; III. biorąc za podstawę: 1) wyrok Wojskowego Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 23 września 1948 r. sygn. Sr. 666/48, skazujący Jana R. vel M. za przestępstwo z art. 85 k.k.W.P., 4 § 1 m.k.k. i 1 § 3 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r., popełnione w czasie od maja 1946 r. do 27 października 1947 r., od maja 1946 r. do września 1947 r. i jesienią 1947 r., na karę dożywotniego więzienia, utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 5 lat oraz przepadek całego mienia - która to kara została złagodzona decyzją Rady Państwa z dnia 7 stycznia 1955 r. do 10 lat więzienia, a postanowieniem Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 18 maja 1956 r. złagodzona do 5 lat więzienia, utraty praw na okres 2 lat i 6 miesięcy oraz przepadku mienia - oraz 2) wyrok Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 15 marca 1965 r. sygn. IV K 85/64, utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 1965 r. sygn. IV KR 98/65, w części skazującej Jana R. vel M. za popełnione w sierpniu 1944 r. przestępstwo z art. 1 pkt 1 w związku z art. 5 i 7 dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r. (Dz. U. z 1946 r. Nr 69, poz. 377) na karę 15 lat więzienia z utratą praw na okres 5 lat i przepadkiem całego mienia na rzecz Skarbu Państwa - na podstawie art. 31-35 k.k. wymierzył Janowi R. vel M. karę łączną 15 lat więzienia, utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 5 lat oraz przepadek całego mienia na rzecz Skarbu Państwa; IV. na poczet wymierzonej Janowi R. vel M. kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył okres tymczasowego aresztowania od dnia 26 października 1947 r. i odbytej dotychczas kary do dnia 25 maja 1956 r. oraz od dnia 21 maja 1964 r. i odbytej dotychczas kary (...).Jan R. vel M. za pośrednictwem swojego obrońcy adwokata Mieczysława C. w Rzeszowie zgłosił wniosek o wydanie wyroku orzekającego karę łączną na podstawie następujących spraw:1)Wojskowego Sądu Rejonowego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 23 września 1948 r. sygn. Sr. 666/48 za przestępstwa z art. 85 k.k.W.P., art. 4 § 1 m.k.k. i art. 1 § 3 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. skazał Jana R. vel M. na karę dożywotniego więzienia, utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 5 lat oraz przepadek całego mienia, złagodzoną przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie postanowieniem z dnia 18 maja 1956 r. na podstawie amnestii do 5 lat więzienia z utratą praw na okres 2 lat i 6 miesięcy oraz z przepadkiem mienia - za przestępstwa popełnione w okresie od maja 1946 r. do 27 października 1947 r., od maja 1946 r. do września 1947 r. i jesienią 1947 r.;2)wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 15 marca 1965 r. IV K 45/64 za przestępstwo z art. 1 pkt 1 przy zastosowaniu art. 5 dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r., popełnione w sierpniu 1944 r. w B., na 15 lat więzienia, utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres lat 5 i przepadek całego mienia na rzecz Skarbu Państwa oraz za przestępstwo z art. 195 k.k., popełnione w lutym 1960 r. w W., na karę 2 lat więzienia złagodzoną na mocy dekretu o amnestii z dnia 20 lipca 1964 r. do 1 roku więzienia -przy wymierzaniu kary łącznej 15 lat więzienia z utratą praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres lat 5 i z przepadkiem całego mienia na rzecz Skarbu Państwa.Sąd Wojewódzki w Rzeszowie wyrokiem z dnia 22 września 1965 r. sygn. IV K 48/65 odmówił wydania wyroku orzekającego karę łączną w powyższych sprawach.Od tego wyroku założył rewizję obrońca skazanego, zarzucając obrazę przepisów art. 31-35 k.k. oraz art. 8, 9, 320, 339 i 26 k.p.k., a także błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia wniosku o wydanie wyroku łącznego. Rewizja wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania w innym składzie bądź też o uchylenie zaskarżonego wyroku i wydanie wyroku łącznego w stosunku do skazanego Jana R. przy zastosowaniu ustawy oraz zasady całkowitej absorpcji kar.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy zważył w tej sprawie, co następuje: Rewizja jest zasadna.Skazany wystąpił z wnioskiem do Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie o wydanie wyroku łącznego. Sąd Wojewódzki nie uwzględnił tego wniosku wywodząc, że na przeszkodzie do wydania wyroku łącznego stoi okoliczność, iż wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 15 marca 1965 r. sygn. akt IV K 85/64 objęto również czyn popełniony w lutym 1960 r., a zatem po wydaniu wyroku przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Rzeszowie z dnia 23 września 1948 r. sygn. akt 666/48.Z powyższym stanowiskiem nie można się zgodzić wobec oczywiście błędnej i nietrafnej interpretacji przepisu art. 31 i art. 35 k.k.Treść art. 31 k.k. nie przemawia za wykładnią Sądu Wojewódzkiego. Przeczy tej wykładni w sposób oczywisty treść art. 35 k.k., albowiem celem przepisu art. 35 k.k. jest to, aby realizując zasadę łączenia kar, łączono kary orzeczone w różnych wyrokach za przestępstwa popełnione przed wydaniem pierwszego z tych wyroków, aby za te osądzone przestępstwa nie wymierzano kary przewyższającej o połowę najwyższego ustawowego wymiaru za przestępstwo zagrożone karą najsurowszą lub najwyższego ustawowego wymiaru przewidzianego dla danego rodzaju kary. Taka jest materialnoprawna treść przepisów o łączeniu kar i do tej treści należy się stosować z przezwyciężeniem trudności formalnych, jakie się nasuwają przy jej stosowaniu.Okoliczność, że w jednym z późniejszych wyroków osądzono także czyn przestępny popełniony w czasie po wydaniu pierwszego wyroku, nie stoi na przeszkodzie do połączenia kar za przestępstwa, popełnione przed wydaniem pierwszego z wyroków, w jedną karę łączną.Natomiast w razie zbiegu wyroków, którymi wymierzone kary w części za przestępstwa popełnione przed wydaniem pierwszego wyroku, w części zaś popełnione po tym terminie, należy orzec osobną karę łączną za przestępstwa popełnione przed wydaniem pierwszego wyroku oraz - w razie zachodzących warunków - osobną karę za przestępstwa późniejsze.Odmienne traktowanie tej kwestii prowadziłoby do sytuacji paradoksalnych, sprzecznych z treścią art. 31 i 35 k.k. Kara nawet za drobny stosunkowo czyn uniemożliwiłaby wydanie wyroku łącznego, co byłoby sprzeczne z wolą ustawodawcy.Należy podnieść, że po tej właśnie linii rozwija się orzecznictwo Sądu Najwyższego. Dla przykładu można wskazać wyroki tego Sądu: z dnia 2 kwietnia 1938 r. 3 K 12/38 (Zbiór Orzeczeń Sądu Najwyższego, Orzeczenia Izby Karnej 1938 r.) i z dnia 8 grudnia 1960 r. sygn. VI KO 59/60 (Orzecznictwo Sądu Najwyższego, Orzeczenia Izby Karnej z 1961 r., poz. 28).Z powyższych względów należało orzec jak w sentencji wyroku.