Z 13/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Wizelberg (sprawozdawca).Sędziowie: płk J. Radwański, płk T. Nizielski.Prokurator: ppłk Z. Cyganek.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym zażalenie pokrzywdzonego Władysława S. na zarządzenie Szefa Wojskowego Sądu Garnizonowego w Krakowie z dnia 3 czerwca 1966 r. o pozostawieniu bez biegu skargi rewizyjnej pokrzywdzonego na wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w Krakowie z dnia 1 kwietnia 1966 r. w sprawie Jana C.Na podstawie wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w Krakowie z dnia 1.IV.1966 r. umorzono na zasadzie art. 7 k.k.W.P. i art. 10 k.w.p.k. postępowanie karne przeciwko Janowi C., który był oskarżony o dokonanie w dniu 15 sierpnia 1965 r. w K. czynnej napaści - z użyciem noża - na Władysława S., to jest o przestępstwo z art. 117 § 1 i 2 k.k.W.P.Od powyższego wyroku wniósł skargę rewizyjną pokrzywdzony Władysław S., który zarzucił, że wyrok, w którym umorzono postępowanie przeciwko Janowi C., oparty został na fałszywych zeznaniach świadków powołanych przez oskarżonego.Szef Wojskowego Sądu Garnizonowego w Krakowie zarządzeniem z dnia 4 maja 1966 r. pozostawił powyższą skargę rewizyjną bez biegu, powołując się na art. 268 § 1 k.w.p.k.Na powyższe zarządzenie o pozostawieniu skargi rewizyjnej bez biegu pokrzywdzony Władysław S. wniósł zażalenie, w którym znowu twierdził, że umorzenie postępowania przeciwko Janowi C. było niesłuszne, gdyż oparte było na fałszywych zeznaniach świadków.Sąd Najwyższy postanowił zażalenie Władysława S. na zarządzenie Szefa Wojskowego Sądu Garnizonowego w Krakowie z dnia 3 czerwca 1966 r. o pozostawieniu bez biegu skargi rewizyjnej Władysława S. na wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w Krakowie z 1 kwietnia 1966 r. w sprawie Jana C. - pozostawić bez uwzględnienia.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:1. Na tle przepisów kodeksu wojskowego postępowania karnego pokrzywdzonemu przysługuje prawo zaskarżenia orzeczeń o umorzeniu postępowania, ale tylko w postępowaniu przygotowawczym. Tak np. w myśl art. 161 § 5 k.w.p.k. pokrzywdzonemu przysługuje zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie ścigania lub o umorzeniu dochodzenia, a w myśl art. 169 § 3 k.w.p.k. - na postanowienie o umorzeniu śledztwa i w myśl art. 169 § 4 - także na postanowienie prokuratora wydane na podstawie art. 7 k.k.W.P.We wszystkich tych wypadkach chodzi jednak o prawo zaskarżenia przez pokrzywdzonego tylko takich postanowień prokuratora, które zamykają drogę do skierowania sprawy z aktem oskarżenia do sądu. Natomiast z chwilą gdy sprawa była rozpoznana przez sąd i umorzenie postępowania nastąpiło w wyroku lub w innym orzeczeniu wydanym przez sąd - pokrzywdzonemu nie przysługują już te prawa zaskarżenia orzeczenia, które mu przysługiwały w postępowaniu przygotowawczym.Prawo zaskarżenia orzeczeń sądowych o umorzeniu postępowania, a więc orzeczeń kończących postępowanie karne w danej instancji, reguluje rozdział II działu IX k.w.p.k. Orzeczenia te mogą być zaskarżone jedynie przez złożenie skargi rewizyjnej, przy czym prawo do wniesienia skargi rewizyjnej - w myśl art. 265 § 1 k.w.p.k. - mają jedynie prokuratorzy, skazani i ich obrońcy. W postępowaniu sądowym prawo do złożenia skargi rewizyjnej na orzeczenie sądu o umorzeniu postępowania (także na podstawie art. 7 k.k.W.P.) przysługuje pokrzywdzonemu tylko wtedy, gdy pokrzywdzony występował w sprawie jako powód cywilny (art. 431 k.w.p.k.), a skargę rewizyjną od orzeczenia o umorzeniu postępowania złożył prokurator (por. art. 432 k.w.p.k. i art. 365 § 1 k.p.k.). Prawo powoda cywilnego do zaskarżenia takiego orzeczenia ma wówczas charakter adhezyjny i uzależnione jest od zaskarżenia orzeczenia przez prokuratora. Samoistna skarga rewizyjna powodowi cywilnemu nie przysługuje.2. Pokrzywdzony Władysław S. nie występował w sprawie Jana C. w charakterze powoda cywilnego, a ponadto wyrok Sądu I instancji o umorzeniu postępowania w sprawie tegoż Jana C. nie został zaskarżony przez prokuratora. Prawo więc do wniesienia skargi rewizyjnej na ten wyrok pokrzywdzonemu Władysławowi S. nie przysługuje, a zaskarżone zarządzenie Szefa Wojskowego Sądu Garnizonowego w Krakowie o pozostawieniu bez biegu złożonej mimo to przez pokrzywdzonego skargi rewizyjnej jest całkowicie zgodne z wymienionymi w ustępie 1 przepisami procedury karnej.