I CR 134/65

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Tadeusza N. przeciwko małol. Grażynie N. i Helenie N. o ustalenie nieistnienia uznania na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w S. z dnia 26 stycznia 1965 r., zaskarżony wyrok uchylił i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w S. do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneW pozwie wniesionym w dniu 28 września 1964 r. powód twierdził, że w dniu 25 lutego 1957 r. zawarł małżeństwo z pozwaną Heleną N. z domu B. W kwietniu 1964 r., gdy mał. Grażyna N. dział. przez matkę Helenę N. z domu B. wytoczyła przeciwko niemu powództwo o alimenty, dowiedział się, że w akcie urodzenia dziecka dokonana została z powołaniem się na jego oświadczenie, wzmianka o uznaniu przez niego dziecka. Powód twierdził, że nie składał oświadczenia o uznaniu dziecka. W sprawie niniejszej wniósł więc "o zbadanie tych faktów i zaprzeczenie ojcostwa".Sąd Wojewódzki zaskarżonym wyrokiem powództwo oddalił.W uzasadnieniu wyroku przytoczył, co następuje:Powód zawarł z matką dziecka pozwaną Heleną N. małżeństwo w dniu 25 lutego 1857 r. przed Urzędnikiem Stanu Cywilnego w Ł. W tym samym dniu i przed tym samym urzędnikiem sporządzone zostało oświadczenie o uznaniu przez powoda mał. Grażyny B. ur. 25 października 1955 r. Z treści pozwu należy wnioskować, mimo innego określenia żądania, że powód domaga się w niniejszej sprawie unieważnieni a uznania dziecka, które - o - ile miało miejsce - nastąpiło wbrew jego woli. Postępowanie w sprawie wszczęte zostało pod rządem kodeksu rodzinnego z 1950 r. Przeto zgodnie z art. X przep. wprow. kodeks rodzinny i opiekuńczy z 1964 r. mają zastosowanie przepisy dawne. Według art. 46 kod. rodź. z 1950 r. unieważnienie uznania z powodu wady oświadczenia woli może nastąpić jedynie w wypadku, gdy mężczyzna, który dziecko uznał, nie jest jego ojcem, przy czym z żądaniem tym trzeba wystąpić nie później jak w ciągu sześciu miesięcy od daty uznania. Uznanie miało miejsce 25 lutego 1957 r. Pozew zaś wpłynął do sądu 28 września 1964 r., a więc po upływie przewidzianego terminu. Sąd Wojewódzki z tych względów powództwo oddalił.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę z rewizji powoda, Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Powód nie kwestionując, że na akcie urodzenia mał. Grażyny B. sporządzona jest adnotacja o uznaniu dziecka, podnosi w rewizji, podtrzymując tym samym takie też w istocie swe twierdzenia w pozwie, iż oświadczenia o uznaniu dziecka nie składał, że w szczególności oglądał w Urzędzie Stanu Cywilnego w S. oryginał protokołu zawierającego oświadczenie w powyższym przedmiocie podpisane jego imieniem i nazwiskiem, że jednakże podpis ten nie jest jego - podpisem.Sąd Wojewódzki błędnie przyjął, iż powód domaga się unieważnienia uznania wymienionego dziecka.Powód bowiem, jak wynika z właściwie rozumianych jego twierdzeń, żąda w istocie ustalenia nieistnienia uznania. Wystąpienie z żądaniem takiego ustalenia jest w świetle art. 189 k.p.c. dopuszczalne, przy czym nie jest ograniczone żadnym terminem, gdyż żaden przepis takiego ograniczenia nie zawiera.Z przytoczonych zasad należało zaskarżony wyrok uchylić i sprawę - przy załączeniu nadesłanego przez Urząd Stanu Cywilnego w S. oryginału protokółu w przedmiocie uznania Grażyny B., której akt urodzenia został sporządzony przez ten urząd za nr 272/1956 - przekazać Sądowi Wojewódzkiemu w Szczecinie celem dokonania stosownych - ze względu na przedmiot żądania pozwu - ustaleń, koniecznych dla oceny zasadności powództwa.Sąd Najwyższy zatem z mocy art. 386 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji.