V KRN 686/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Czajkowski (sprawozdawca).Sędziowie: T. Gdowski, J. Matysiak.Prokurator Generalnej Prokuratury: A. Ferenc.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Zbigniewa B., oskarżonego z art. 259 k.k. w związku z art. 60 § 1 k.k., po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej założonej .przez Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 13 kwietnia 1966 r., na podstawie art. 394-396, 400 § 1, 377 k.p.k.uznał powyższy wyrok za nieważny i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Koszalinie do rozpoznania w trybie zwykłym.Prokurator Generalny PRL założył rewizję nadzwyczajną od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie (wydanego w postępowaniu doraźnym) z dnia 13 kwietnia 1966 r. w sprawie Zbigniewa B., oskarżonego z art. 259 k.k. w związku z art. 60 § 1 k.k.Rewizja zarzuca obrazę przepisów prawa materialnego, polegającą na skazaniu oskarżonego wbrew treści art. 6 dekretu z dnia 16 listopada 1945 r. (Dz. U. z 1949 r. Nr 33, poz. 244) o postępowaniu doraźnym, mimo że było ono niedopuszczalne ze względu na zachodzące wątpliwości co do poczytalności oskarżonego, i wnosi o uchylenie wyroku Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie w części dotyczącej oskarżonego Zbigniewa B. oraz o przekazanie sprawy w omawianym zakresie temuż Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Zarzut rewizyjny jest zasadny.Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 13 kwietnia 1966 r., wydanym w postępowaniu doraźnym, został uznany m.in. Zbigniew B. za winnego tego, że dnia 4 stycznia 1966 r. w K., działając wspólnie z Zygmuntem Ż., Edwardem S., Zdzisławem K. i Anną K., będąc poprzednio karany za przestępstwa tego samego rodzaju, przy użyciu przemocy polegającej na pobiciu Jarosława F. i doprowadzeniu go do stanu bezbronności, zabrał mu w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 1.700 zł, i na mocy art. 259 k.k. w związku z art. 1 ust. 1 lit. c) i art. 2 ust. 1 dekretu z dnia 16 listopada 1945 r. (Dz. U. z 1949 r. Nr 33, poz. 244), art. 42 § 2 k.k. i art. 47 § 1 lit. c) k.k. został skazany na 10 lat więzienia z zaliczeniem okresu tymczasowego aresztowania od dnia 6 stycznia 1966 r., 1.000 zł grzywny oraz utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych.Wyrok powyższy nie może być uznany za prawidłowy w części dotyczącej oskarżonego Zbigniewa B., jako zapadły z naruszeniem przepisu art. 6 dekretu z dnia 16 listopada 1945 r., o postępowaniu doraźnym, albowiem zachodziły wątpliwości co do poczytalności oskarżonego. W szczególności w wyjaśnieniach swych złożonych w toku rozprawy oskarżony stwierdził, że od czasu powrotu z wojska "choruje na głowę" i leczy się w związku z tym w szpitalu oraz że nadal cierpi na bóle głowy i "nie ma pamięci".Już te wyjaśnienia oskarżonego powinny były nasunąć Sądowi wątpliwości co do stanu poczytalności oskarżonego, a co za tym idzie - czy dopuszczalne jest w stosunku do niego postępowanie doraźne.Powyższe wątpliwości pogłębia nadto fakt, że - jak to wynika z ujawnionych na rozprawie danych o karalności oskarżonego - oskarżony był skazany wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego z dnia 10 listopada 1959 r. za czyny z art. 109 § 3 i 163 k.k.W.P. łącznie na 1 rok więzienia. Przepisy, na podstawie których oskarżony został skazany, przewidują zagrożenie karą: art. 109 § 3 k.k.W.P. - od lat 2, art. 163 k.k.W.P.- od lat 5. Wysokość orzeczonej kary łącznej wskazuje na to, że zastosowano wobec oskarżonego nadzwyczajne złagodzenie kary.W tych warunkach Sąd powinien był przeprowadzić przede wszystkim dowód ze wspomnianych akt sprawy rozpoznanej przez Wojskowy Sąd Garnizonowy. Z akt tych, ujawnionych w trybie art. 389 § 3 k.p.k., wynika, że oskarżony poddany był badaniu psychiatrycznemu, w wyniku którego rozpoznano u niego "niedorozwój charakterologiczny (pogłębiony przebytym urazem czaszki) pod postacią charakteropatii oraz niedorozwój umysłowy w stopniu dość znacznego ograniczenia umysłowego (debilizm). W związku z powyższym uznano, że zarzucanych mu w tejże sprawie czynów dokonał, mając w znacznym stopniu ograniczoną zdolność rozumienia tych czynów i pokierowania postępowaniem.Wyłuszczone argumenty, wskazujące na wątpliwości co do poczytalności oskarżonego, wyłączają dopuszczalność postępowania doraźnego w niniejszej sprawie.Zgodnie z ustaloną w Sądzie Najwyższym praktyką (np. sprawa V KRN 511/65) postępowanie sądowe przeprowadzone z naruszeniem przepisu art. 6 dekretu z dnia 16 listopada 1945 r. (Dz. U. z 1949 r. Nr 33, poz. 244) powoduje w myśl art. 377 lit. c) k.p.k. nieważność wyroku, w następstwie czego sprawa powinna być przekazana Sądowi I instancji do rozpoznania w trybie zwykłym.Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.