V KK 201/14

Sygn. akt V KK 201/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 lipca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Gradzik (przewodniczący) SSN Tomasz Grzegorczyk SSN Józef Szewczyk (sprawozdawca) Protokolant Anna Kowal w sprawie A. Z. obwinionego z art. 51 § 1 kw, art. 75 § 1 kw i art. 145 kw po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk w dniu 17 lipca 2014 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść obwinionego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 11 października 2013 r., uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Ż. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem nakazowym z dnia 11 października 2013 r., Sąd Rejonowy w Ż. przyjmując, że okoliczności i wina obwinionego nie budzą wątpliwości, na mocy art. 93 § 1 i 2 k.p.w. uznał obwinionego A. Z. za winnego popełnienia zarzucanych mu wykroczeń z art. 51 § 1 k.w., art. 75 § 1 k.w. oraz art. 145 k.w. i za to na podstawie 2 art. 51 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. skazał go na łączną karę grzywny w kwocie 200 zł. Wyrok ten nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 28 października 2013 roku. Od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia 11 października 2013 r., kasację wywiódł Prokurator Generalny. Na podstawie art. 110 k.p.w. zaskarżył wyrok w całości na korzyść obwinionego A. Z. Na podstawie art. 111 k.p.w., art. 526 § 1 k.p.k. oraz art. 537 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. zarzucił: rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa karnego procesowego, to jest art. 93 § 2 i 4 k.p.w. w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 k.p.w., polegające na rozpoznaniu sprawy w postępowaniu nakazowym pomimo tego, że było ono niedopuszczalne, gdyż w świetle zgromadzonych dowodów, w tym informacji, iż obwiniony posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, zachodziła uzasadniona wątpliwość co do poczytalności obwinionego w chwili popełniania czynów. Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu, do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna. Zgodnie z treścią art. 93 § 2 i 4 k.p.w. orzekanie w postępowaniu nakazowym w sprawach o wykroczenia może nastąpić tylko wówczas, jeżeli okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości, a nadto jeżeli nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 21 § 1 k.p.w. czyli sytuacje, w których obwiniony obligatoryjnie w toku postępowania musi mieć obrońcę (obwiniony jest głuchy, niemy lub niewidomy albo zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności). W rozpoznawanej sprawie wystąpiła przesłanka niedopuszczalności rozpoznania sprawy w postępowaniu nakazowym, określona w art. 21 § 1 pkt 2 k.p.w., bowiem zachodziła uzasadniona wątpliwość co do poczytalności obwinionego. 3 Z protokołu przesłuchania A. Z. jako osoby podejrzanej o popełnienie wykroczeń przeprowadzonego w dniu 17 września 2013 r. wynika, iż podczas tej czynności oświadczył on, że ma ustalony stopień niepełnosprawności i utrzymuje się z renty socjalnej (k. 21v). Znalazło to odzwierciedlenie w projekcie wniosku o powołanie biegłego psychiatry celem ustalenia poczytalności obwinionego w czasie popełnienia zarzucanych czynów, gdyż ustalono, że posiada on umiarkowany stopień upośledzenia umysłowego (k. 24). Z niewiadomych przyczyn, nie powołano biegłego psychiatry w sprawie. Także analiza zeznań świadków oraz charakter zarzucanych A. Z. wykroczeń uzasadnia przypuszczenie, iż zachowania te mogły wynikać z zakłócenia czynności psychicznych. Przedstawione okoliczności wskazują, iż istniały uzasadnione wątpliwości co do poczytalności obwinionego w czasie popełnienia wykroczenia. W tej sytuacji rozpoznanie sprawy w postępowaniu nakazowym było niedopuszczalne. Sprawa obwinionego powinna zostać skierowana na rozprawę, zaś obwinionemu należało wyznaczyć obrońcę z urzędu i poddać go badaniu przez biegłego psychiatrę (por. wyrok Sądu Najwyższego z 16 lipca 2013 r., III KK 193/13). Rażąca obraza art. 93 § 2 i 4 k.p.w. w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 k.p.w. mogła mieć istotny wpływ na treść wyroku. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w L.