VI KZP 16/65

UchwałaIzba Karna1965-07-05

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która obiecuje udzielić korzyści majątkowej sędziemu, aby skłonić go do łagodnego potraktowania oskarżonego, popełnia czyn określony w art. 134 k.k. czy w art. 290 § 2 i 293 k.k.?
Ratio decidendi
Sprawca, który obiecuje udzielić korzyści majątkowej sędziemu w celu skłonienia go do łagodnego potraktowania oskarżonego, ponosi odpowiedzialność karną na podstawie art. 290 § 2 k.k. i 293 k.k. Nakłanianie sędziego do postąpienia sprzecznego z ustawą, jakim jest wymierzenie sprawiedliwości w zamian za korzyść, stanowi podżeganie do przestępstwa określonego w tych przepisach.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą kwalifikacji czynu osoby, która obiecała korzyść majątkową sędziemu w celu skłonienia go do łagodniejszego potraktowania oskarżonego. Sąd Wojewódzki pytał, czy czyn ten należy kwalifikować z art. 134 k.k. czy z art. 290 § 2 i 293 k.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi, że sprawca ponosi odpowiedzialność karną na podstawie art. 290 § 2 k.k. i 293 k.k.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym, po rozpoznaniu przedstawionej w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki kwestii prawnej, wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"Czy osoba, która obiecuje udzielić korzyści majątkowej sędziemu, aby skłonić go do łagodnego potraktowania oskarżonego popełnia czyn określony w art. 134 k.k. czy w art. 290 § 2 i 293 k.k."uchwalił udzielić następującej odpowiedzi:W wypadku przedstawionym w pytaniu Sądu Wojewódzkiego sprawca ponosi odpowiedzialność karną na podstawie art. 290 § 2 k.k. i 293 k.k.Uzasadnienie faktyczneDo ustawowych obowiązków sędziego należy bezstronne wymierzanie sprawiedliwości (art. 66 Prawa o ustroju sądów powszechnych - Dz. U. z 1964 r. Nr 6, poz. 40 oraz art. 1 i 40 ustawy o Sądzie Najwyższym - Dz. U. z 1962 r. Nr 11, poz. 54). W sprawach karnych powinność ta wynika nadto z art. 8 k.p.k. Wszelkie zatem nakłanianie sędziego do łagodnego potraktowania oskarżonego w zamian za obiecaną mu za to korzyść stanowi podżeganie sędziego do postąpienia sprzecznego z ustawą. Sprawca takiego podżegania dopuszcza się przestępstwa określonego w art. 290 § 2 i 293 k.k.O odpowiedzialności karnej nie według tych norm lecz według art. 134 k.k. można tylko wówczas mówić, gdy nakłanianie urzędnika za pomocą udzielenia mu korzyści lub obietnicy tej korzyści dotyczy czynności, która nie jest wprost sprzeczna z zakazem lub nakazem ustawy, lecz wykracza przeciwko obowiązkom urzędnika określonym drogą instrukcji o charakterze porządkowo-organizacyjnym. W art. 134 k.k. słowa: "naruszenia obowiązku służbowego" nie mogą być utożsamiane ze słowami art. 290 § 2 k.k. o czynności, która: "sprzeciwia się lub ma się sprzeciwiać ustawie". Naruszenie obowiązku służbowego, które idzie tak daleko, że nie liczy się z unormowaniem wskazanym w ustawie, pociąga za sobą - w razie łapownictwa - odpowiedzialność karną surowszą od przewidzianej w art. 134 k.k., mianowicie za zbrodnię określoną w art. 290 § 2 k.k., a podżegający do tej zbrodni odpowiada karnie na podstawie tego przepisu w związku z art. 293 k.k.Inne rozwiązanie prawne prowadziłoby do nie dającego się przyjąć wniosku, że ustawodawca w przepisach art. 134 k.k. i art. 290 § 2 i 293 k.k. dopuścił do antynomii w Kodeksie karnym.Jeżeli sprawca podżega do przyjęcia łapówki, lecz nie z chęci uzyskania w ten sposób od urzędnika naruszenia obowiązku służbowego, odpowiada z łagodniejszego przepisu art. 290 § 1 i 293 k.k.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 390 § 1 KPKart. 134 KKart. 290 § 2art. 290 § 2 KKart. 66art. 1art. 8 KPKart. 293 KKart. 290 § 1§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026.