VI KZP 17/65

UchwałaIzba Karna1965-07-05

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uzależnienie wyłączenia stosowania amnestii od wyrządzenia szkody ponad 3.000 zł, określone w art. 7 pkt 6 dekretu o amnestii z dnia 20 lipca 1964 r., dotyczy tylko przestępstw polegających na umyślnym uszkodzeniu mienia społecznego, czy też również przestępstw określonych w art. 3 i 39 m.k.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchwalił, że zdanie "jeżeli sprawca czynem swym wyrządził szkodę ponad 3.000 złotych" w art. 7 pkt 6 dekretu o amnestii z dnia 20 lipca 1964 r. odnosi się wyłącznie do przestępstw polegających na umyślnym uszkodzeniu mienia społecznego. Kryterium wysokości szkody pieniężnej może być stosowane tylko do przestępstw przeciwko mieniu, a nie do zbrodni przeciwko bezpieczeństwu publicznemu (art. 3 m.k.k.) czy przestępstw przeciwko interesom gospodarczym Państwa (art. 39 m.k.k.), których szkody są trudne do wyliczenia w kwotach pieniężnych.
Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię prawną dotyczącą wykładni art. 7 pkt 6 dekretu o amnestii z dnia 20 lipca 1964 r. Przepis ten wyłączał stosowanie amnestii do przestępstw określonych w art. 3 i 39 m.k.k. oraz do przestępstw polegających na umyślnym uszkodzeniu mienia społecznego, jeżeli sprawca wyrządził szkodę ponad 3.000 zł. Powstało pytanie, czy warunek wyrządzenia szkody ponad 3.000 zł dotyczy wszystkich wymienionych przestępstw, czy tylko uszkodzenia mienia społecznego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił, że warunek wyrządzenia szkody ponad 3.000 zł w art. 7 pkt 6 dekretu o amnestii dotyczy wyłącznie przestępstw polegających na umyślnym uszkodzeniu mienia społecznego.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski.Sędziowie: S. Dąbrowski, K. Dobesz (współsprawozdawca), Z. Kapitaniak (sprawozdawca), Z. Kubec, J. Majewski, A. Pyszkowski.Prokurator Generalnej Prokuratury: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stefana J., oskarżonego z art. 39 pkt 1 m.k.k., art. 26 w związku z art. 140 § 1 i art. 250 k.k., po rozpoznaniu przedstawionej przez zwykły skład Sądu Najwyższego postanowieniem z dnia 17 lutego 1965 r. kwestii prawnej, wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"Czy uzależnienie wyłączenia stosowania amnestii od wyrządzenia szkody ponad 3.000 zł, określone w art. 7 pkt 6 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 174), dotyczy tylko przestępstw polegających na umyślnym uszkodzeniu mienia społecznego, czy też również wymienionych w cytowanym przepisie przestępstw określonych w art. 3 i 39 m.k.k.?"na podstawie art. 390 k.p.k. i art. 30 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 11, poz. 54), po wysłuchaniu wniosku Prokuratora Generalnej Prokuratury,uchwalił jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneArt. 7 pkt 6 dekretu o amnestii z dnia 20 lipca 1964 r. (Dz. U. Nr 27, poz. 174) stanowi, że "amnestii nie stosuje się do przestępstw określonych w art. 3 i 39 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa oraz do przestępstw polegających na umyślnym uszkodzeniu mienia społecznego, jeżeli sprawca czynem swym wyrządził szkodę ponad 3.000 złotych."Pytanie sprowadza się do kwestii, czy ostatnia część cytowanego wyżej przepisu: "jeżeli sprawca czynem swym wyrządził szkodę ponad 3.000 złotych" odnosi się tylko do wymienionych przed tym ustępem przestępstw polegających na umyślnym uszkodzeniu mienia społecznego, czy też do wszystkich przestępstw w tej normie wymienionych, a więc także do przestępstw określonych w art. 3 i 39 m.k.k.Interpretacja gramatyczna nie wystarcza do nie budzącego wątpliwości rozstrzygnięcia postawionej kwestii prawnej, wobec czego należy sięgnąć do metod interpretacji semantycznej i logicznej. Dekret o amnestii wyłącza spod jej działania szereg przestępstw uznanych za najbardziej szkodliwe społecznie. W szczególności art. 7 pkt 6 tego dekretu wymienia wśród nich przestępstwa określane w art. 3 i 39 m.k.k. oraz umyślne uszkodzenie mienia społecznego. Gdy porównać rodzaj i wagę społeczną przestępstw przewidzianych w art. 3 i 39 m.k.k. z jednej strony oraz przestępstwa polegającego na umyślnym uszkodzeniu mienia społecznego, a w szczególności z art. 263 § 1 k.k., z drugiej, to stwierdzić należy, że są to przestępstwa różnego rodzaju i o różnej społecznej szkodliwości. Przestępstwo z art. 3 m.k.k. jest przestępstwem przeciwko bezpieczeństwu publicznemu, jest zbrodnią sabotażu zagrożoną najwyższym wymiarem kary, a przestępstwo z art. 39 m.k.k. jest przestępstwem skierowanym przeciwko interesom gospodarczym Państwa, jest zbrodnią zagrożoną karą do 15 lat więzienia. Przestępstwo zaś z art. 263 § 1 k.k. jest występkiem przeciwko mieniu, zagrożonym karą do 2 lat więzienia lub aresztu. Inne są więc rodzajowo przedmioty ochrony przestępstwa z art. 3 i 39 m.k.k., a inne przestępstwa z art. 263 § 1 k.k. Inna jest też ich waga społeczna, przy czym stwierdzić należy, że szkody wynikłe z przestępstw z art. 3 i 39 m.k.k. są szkodami nie dającymi się w istocie obliczyć wyłącznie w kwotach pieniężnych - w przeciwieństwie do szkód wynikłych z przestępstwa uszkodzenia mienia, które jest przestępstwem tylko przeciwko mieniu.Względy powyższe nie pozwalają stawiać przestępstw z art. 3 i 39 m.k.k. na równi z innymi przestępstwami polegającymi na umyślnym uszkodzeniu mienia społecznego, gdy chodzi o ich wyłączenie spod amnestii na podstawie kryterium wysokości wyrządzonej szkody, skoro kryterium to może być prawidłowo stosowane tylko do jednego z trzech przestępstw wymienionych w art. 7 pkt 6 omawianego dekretu, a mianowicie do przestępstwa uszkodzenia mienia.Prowadzić to musi do wniosku, że ostatnia część art. 7 pkt 6 dekretu o amnestii, a mianowicie: zdanie "jeżeli sprawca czynem swym wyrządził szkodę ponad 3.000 złotych", odnosi się wyłącznie do przestępstw polegających na umyślnym uszkodzeniu mienia społecznego.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 39 pkt 1art. 26art. 140 § 1art. 250 KKart. 7 pkt 6art. 3art. 390 KPKart. 30art. 263 § 1 KKart. 39§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.