Rw 402/64

PostanowienieIzba Cywilna1964-06-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności w sprawie wojskowej wymaga uzasadnienia uwzględniającego zasady określone w art. 55 § 2 k.k.W.P.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności, nawet w sprawach wojskowych, wymaga uzasadnienia. Sąd powinien wykazać, że wziął pod uwagę zasady określone w art. 55 § 2 k.k.W.P., które stanowią ramy dla stosowania tej instytucji. Brak takiego uzasadnienia, zwłaszcza w obliczu obciążających okoliczności, może wpływać na zasadność warunkowego zawieszenia kary.
Stan faktyczny
Jan J. i Tadeusz B. zostali skazani wyrokiem Sądu Śląskiego Okręgu Wojskowego we Wrocławiu za naruszenie przepisów drogowych, w tym prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości i spowodowanie wypadku. Sąd warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonych kar pozbawienia wolności. Prokurator wniósł skargę rewizyjną, zarzucając niesłuszne warunkowe zawieszenie kary.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił w całości wyrok Sądu Śląskiego Okręgu Wojskowego we Wrocławiu z dnia 25 lutego 1964 r. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Drohomirecki.Sędziowie: płk K. Mioduski (sprawozdawca), płk Z. Krasuski.Prokurator: mjr E. Kemparowa.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skargi rewizyjnej prokuratora, sprawę Jana J. i Tadeusza B.., skazanych wyrokiem Sądu Śląskiego Okręgu Wojskowego we Wrocławiu z dnia 25 lutego 1964 r. Wyrokiem tym oskarżeni uznani zostali za winnych:1) Jan J. - że w dniu 28 listopada 1963 r. w N. około godz. 19, prowadząc wojskowy samochód osobowy, naruszył regulaminowe zasady prowadzenia pojazdów przez to, że wbrew § 8 ust. 1 i 2 zarządzenia Ministra Obrony Narodowej nr 25/MON z dnia 18 kwietnia 1961 r. pkt 1 rozkazu Ministra Obrony Narodowej nr 51/MON z dnia 26 sierpnia 1957 r. oraz § 21, 24, 40 i 47 rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 1 października 1962 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych znajdował się w stanie nietrzeźwości, rozwijał nadmierną szybkość i nie zachował należytej ostrożności, w wyniku czego, nie panując nad powierzonym mu pojazdem, najechał w czasie mijania na autobus Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w N. - marki "San", powodując częściowe uszkodzenie obu pojazdów, po czym zbiegł z miejsca wypadku, a później nie podporządkował się poleceniu funkcjonariusza MO, wzywającego go do zatrzymania samochodu, oraz spowodował ponowny wypadek drogowy, polegający na wpadnięciu samochodu do rowu na skrzyżowaniu dróg w innej miejscowości, skąd również zbiegł, to jest popełnienia przestępstwa z art. 144 § 1 k.k.W.P.;2) Tadeusz B. - że będąc przełożonym kierowcy a zarazem dysponentem samochodu, w dniu 28 listopada 1963 r. nie dopełnił swych obowiązków przez to, iż wbrew § 4 i 5 zarządzenia Ministra Obrony Narodowej nr 25/MON z dnia 18 kwietnia 1961 r. w sprawie obowiązków kierowców i użytkowników wojskowych pojazdów mechanicznych zezwolił podległemu sobie kierowcy samochodu osobowego, Janowi J., na prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości oraz na inne naruszenia przepisów drogowych, a w szczególności na rozwijanie nadmiernej szybkości, w związku z czym doszło do zderzenia się tego pojazdu z autobusem MPK w N. i częściowego uszkodzenia obu pojazdów, a nadto bezpośrednio po wypadku nie zareagował na ucieczkę kierowcy z miejsca wypadku oraz na późniejsze niepodporządkowanie się kierowcy poleceniu funkcjonariusza MO, wzywającego go do zatrzymania samochodu, i dopuścił do dalszej, bezmyślnej jazdy uszkodzonym samochodem, w wyniku czego nastąpił ponowny wypadek drogowy, polegający na wpadnięciu samochodu do rowu na skrzyżowaniu dróg w innej miejscowości, to jest popełnienia przestępstwa z art. 130 § 1 k.k.W.P.Za powyższe czyny Sąd wymierzył: 1) Janowi J. - karę 9 miesięcy więzienia z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat oraz z orzeczeniem utraty prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 1 roku, 2) Tadeuszowi B. - karę 9 miesięcy więzienia z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres 1 roku. Jednocześnie Sąd zasądził od oskarżonych na rzecz poszkodowanej jednostki wojskowej - w równych częściach - kwotę 2.648 zł 64 gr i 400 zł kosztów procesu tytułem powództwa cywilnego.Prokurator w skardze rewizyjnej zarzucił niesłuszne warunkowe zawieszenie oskarżonym wykonania kary i wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i o przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy postanowiłw uwzględnieniu skargi rewizyjnej prokuratora uchylić w całości wyrok Sądu Śląskiego Okręgu Wojskowego we Wrocławiu z dnia 25 lutego 1964 r. i sprawę Jana J. oraz Tadeusza B. przekazać temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Skardze rewizyjnej prokuratora nie można odmówić zasadności. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27.II.1948 r. K 1996/47 (opublikowana w Zbiorze Orzeczeń S. N. za rok 1948 pod poz. 30 i wpisana do księgi zasad prawnych) stanowi, że zawieszenie wykonania kary przez sądy zawsze wymaga uzasadnienia stwierdzającego, iż wzięto pod uwagę zasadnicze ramy (§ 1) wskazane w art. 61 k.k. Należy uznać, że uchwała ta znajduje pełne zastosowanie również w sprawach należących do właściwości sądów wojskowych, albowiem wchodzące tu w grę przepisy kodeksu wojskowego postępowania karnego (art. 250 § 3) i k.k.W.P. (art. 55) nie odbiegają w sposób istotny od odpowiednich przepisów prawa powszechnego. Tak więc sąd wojskowy, stosując w sprawie art. 55 k.k.W.P., powinien to uzasadnić, wskazując między innymi na to, że miał na uwadze zasadnicze ramy wymienione w art. 55 § 2 k.k.W.P.Zaskarżony wyrok nie odpowiada temu wymaganiu i nie wiadomo właściwie, czym kierował się sąd wyrokujący, stwierdzając w wyroku szereg okoliczności poważnie obciążających winę oskarżonych i bynajmniej nie obojętnych w świetle art. 55 § 2 k.k.W.P., a jednocześnie zawieszając warunkowo wymierzone im kary pozbawienia wolności. Przytoczone uchybienie mogło mieć wpływ na treść wyroku, bo gdyby Sąd rozważył należycie przesłanki stosowania art. 55 k.k.W.P., to mógłby dojść do wniosku, że warunkowe zawieszenie wykonania kary nie jest w niniejszej sprawie zasadne.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 144 § 1 KKart. 130 § 1 KKart. 61 KKart. 250 § 3art. 55art. 55 KKart. 55 § 2 KK§ 8 ust. 1§ 21§ 1§ 4§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.