VI KO 19/63

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski.Sędziowie: M. Budzianowski, L. Chmielewski, K. Dobesz, T. Majewski (współsprawozdawca), T. Rek, J. Dankowski (sprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Zygmunta F., Wilhelma C. i Ernesta S., oskarżonych z art. 206 § 2 k.k., po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, uchwalił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Katowicach postanowieniem z dnia 18 kwietnia 1963 r. wydanym w trybie art. 390 § 1 k.p.k. i przekazaną przez skład zwykły Sądu Najwyższego kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy wybieralni członkowie zarządu klubu sportowego mogą być traktowani jako urzędnicy w rozumieniu art. 286 § 1 k.k.?"na podstawie art. 30 ustawy o Sądzie Najwyższym z dnia 15 lutego 1962 r. (Dz. U. Nr 11, poz. 54),rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePodłożem wątpliwości Sądu Wojewódzkiego, "czy wybieralni członkowie klubu sportowego mogą być traktowani jako urzędnicy w rozumieniu art. 286 k.k.", był pogląd, że klub sportowy nie jest organizacją mającą zlecone czynności w zakresie zarządu państwowego.Otóż stwierdzić przede wszystkim należy, że pogląd ten jest błędny.Fakt, że klub sportowy jest właśnie taką organizacją, wynika z treści aktów normatywnych dotyczących sprawy rozwoju kultury fizycznej.Tymi aktami normatywnymi są: 1) ustawa z dnia 17 lutego 1960 r. o organizacji spraw kultury fizycznej i turystyki (Dz. U. Nr 10, poz. 65), 2) rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 1960 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Głównego Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki oraz form nadzoru w zakresie kultury fizycznej i turystyki nad instytucjami i organizacjami (Dz. U. Nr 38, poz. 224) i 3) zarządzenie nr 213 Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 października 1960 r. w sprawie szczegółowej organizacji, składu i zakresu działania komitetów kultury fizycznej i turystyki prezydiów rad narodowych (Monitor Polski Nr 82, poz. 372).W myśl art. 1 ust. 2 wspomnianej ustawy oraz w myśl § 1 wspomnianego zarządzenia Główny Komitet Kultury Fizycznej i Turystyki jest centralnym organem administracji państwowej, a podległe mu komitety prezydiów rad narodowych są terenowymi organami tej administracji w sprawach kultury fizycznej i turystyki. Do zadań Głównego Komitetu należy tworzenie warunków prawidłowego rozwoju tej dziedziny życia społecznego oraz kierowanie jej sprawami (art. 2 ust. 2 ustawy). Główny Komitet wykonuje te zadania m.in. przez koordynowanie działalności wszelkich organów państwowych, instytucji i organizacji w zakresie spraw kultury fizycznej i turystyki oraz przez kontrolę i nadzór nad instytucjami i organizacjami we wspomnianym zakresie - łącznie z kontrolą ich działalności finansowej (art. 3 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 3 ustawy).W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 1960 r., wydanym na podstawie art. 3 ust. 2 cytowanej ustawy, jest między innymi mowa o społecznych organizacjach kultury fizycznej (§ 1 ust. 4). Ponieważ sport jest jedną z dziedzin rozwoju tej kultury, przeto wypada uznać, że kluby sportowe należą do rzędu organizacji społecznych, o których mowa we wspomnianym rozporządzeniu. Organizacje i instytucje tam wymienione realizują bezpośrednio cele, których osiągnięcie jest przedmiotem działania organów administracji państwowej, jakimi w sprawach kultury fizycznej są Główny Komitet oraz terenowe komitety kultury fizycznej i turystyki. Społeczne organizacje ruchu kultury fizycznej są ściśle związane z komitetami, a nawet w pewnych dziedzinach swojej działalności są od nich uzależnione. Wynika to z uprawnień komitetów w stosunku do wspomnianych organizacji. Uprawnienia te określone są w cytowanym już rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 1960 r. (§ 5) oraz w zarządzeniu nr 213 Prezesa Rady Ministrów (§ 23) i obejmują - między innymi - prawo do: 1) wypowiadania się co do celowości powstania i istnienia poszczególnych instytucji i organizacji, 2) badania zgodności działania z kierunkami i planami rozwoju kultury fizycznej, 3) kontroli przestrzegania obowiązujących przepisów, a w wypadku dostrzeżenia uchybień - do 4) żądania cofnięcia niedopuszczalnych uchwał lub decyzji pod rygorem ich zawieszenia bądź wprost zawieszenia tych uchwał lub decyzji, 5) zdyskwalifikowania działacza w zakresie pełnienia funkcji społecznych w organizacjach.Te dwie okoliczności razem wzięte, a mianowicie bezpośrednia realizacja celu, którego osiągnięcie jest przedmiotem działania organu administracji państwowej, oraz ścisłe z tym organem powiązanie o charakterze podporządkowania, nadają społecznym organizacjom ruchu kultury fizycznej, w tym także klubom sportowym, rangę organizacji mających zlecone czynności w zakresie zarządu państwowego.W myśl art. 46 § 1 m.k.k. funkcjonariusze takich organizacji podlegają odpowiedzialności karnej przewidzianej dla urzędników, przy czym dla kwestii tej odpowiedzialności jest rzeczą obojętną, czy do pełnienia swoich obowiązków zostali oni powołani w drodze wyboru.Wynika stąd, że członkowie zarządu klubu sportowego, którzy są zarazem funkcjonariuszami klubu, podlegają odpowiedzialności karnej przewidzianej dla urzędników na zasadzie art. 46 § 1 m.k.k.Jeśli zaś chodzi o członków zarządu którzy nie są funkcjonariuszami klubu, to podlegają oni odpowiedzialności karnej z rozdziału XLI kodeksu karnego z mocy art. 292 tegoż kodeksu w razie dopuszczenia się przestępstwa przy wykonywaniu zleconych czynności z zakresu zarządu państwowego.