Rw 913/64
PostanowienieIzba Cywilna1964-07-28
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spożycie alkoholu przez oficera dyżurnego, prowadzące do stanu nietrzeźwości, stanowi przestępstwo z art. 150 k.k. W.P. polegające na niezdolności do należytego pełnienia obowiązków służbowych, nawet jeśli nie stwierdzono bezpośrednich obserwacji świadczących o odbiegającym od normy zachowaniu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sam fakt wypicia alkoholu nie jest tożsamy z niezdolnością do pełnienia obowiązków służbowych, jednakże ocena tej niezdolności musi uwzględniać wymagania stawiane przez rodzaj i wagę powierzonych obowiązków. W przypadku oficera dyżurnego, którego obowiązki wymagają pełnej sprawności psychofizycznej i przykładnej postawy, stan nietrzeźwości (potwierdzony badaniem krwi na poziomie 1,02 promila) jednoznacznie dyskwalifikuje go z możliwości należytego pełnienia służby, nawet bez dodatkowych obserwacji świadków odbiegającego zachowania.Stan faktyczny
Oficer Edward P. został skazany za przestępstwo z art. 150 k.k. W.P. za spożycie alkoholu w dniu 16 kwietnia 1964 r., co wprawiło go w stan niezdolny do pełnienia obowiązków oficera dyżurnego. Obrońca w skardze rewizyjnej kwestionował ustalenie tej niezdolności, argumentując, że samo spożycie alkoholu nie jest równoznaczne z niezdolnością do pełnienia obowiązków i wymaga dodatkowych ustaleń dowodowych. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę rewizyjną obrońcy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić skargę rewizyjną obrońcy bez uwzględnienia i utrzymać w mocy wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w Katowicach z dnia 17 czerwca 1964 r. Kara została darowana na mocy dekretu o amnestii.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Wizelberg (sprawozdawca).Sędziowie: płk J. Badecki, kpt. H. Kmieciak.Prokurator: S. Wojtczak.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skargi rewizyjnej obrońcy, sprawę oficera Edwarda P., skazanego wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w Katowicach z dnia 17 czerwca 1964 r. za przestępstwo z art. 150 k.k.W.P. na karę 6 miesięcy więzienia z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat, a w szczególności za to, że dnia 16 kwietnia 1964 r., po wyznaczeniu do pełnienia obowiązków oficera dyżurnego jednostki KBW, wypił nie ustaloną bliżej ilość wódki, w każdym razie dwa niepełne stugramowe kieliszki i około półtorej butelki piwa, przez co wprawił się w stan czyniący go niezdolnym do należytego pełnienia obowiązków służbowych.Obrońca w skardze rewizyjnej wnosił o uchylenie wyroku i umorzenie postępowania.Według wywodów rewizji sam fakt wypicia pewnej ilości alkoholu nie jest identyczny ze stanem, który określa ustawa jako niezdolność do należytego pełnienia obowiązków służbowych. Wypicie określonej ilości alkoholu może ten stan sprowadzić, ale nie musi. Do przyjęcia ustawowej niezdolności konieczne jest poczynienie dalszych ustaleń, a to przez przesłuchanie świadków, z którymi oskarżony w czasie służby się stykał, żeby na podstawie poczynionych spostrzeżeń i obserwacji określili oni stan oskarżonego. Dopiero gdyby świadkowie ci stwierdzili, że zachowanie się oskarżonego, choćby przez krótki czas, odbiegało od jego normalnego postępowania, istniałaby podstawa do przypisania mu naruszenia normy prawnej zawartej w art. 150 k.k.W.P.Sąd Najwyższy postanowił skargę rewizyjną obrońcy pozostawić bez uwzględnienia, a wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w Katowicach z dnia 17 czerwca 1964 r. utrzymać w mocy, przy czym na mocy art. 3 ust. 1 pkt 1 dekretu o amnestii z dnia 20 lipca 1964 r. orzeczona kara została darowana.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Zarzuty rewizji są chybione. Poczynione w wyroku ustalenia faktyczne są trafne i zgodne z materiałem dowodowym sprawy, a oparte na nich decyzje Sądu I instancji zarówno co do winy, jak i kary nie budzą żadnych zastrzeżeń.Zapewne, sam fakt wypicia pewnej ilości alkoholu nie jest identyczny z niezdolnością do pełnienia obowiązków służbowych. Niezdolność tę należy w każdym przypadku ocenić ze względu na wymagania, jakie stawia przed żołnierzem rodzaj i waga konkretnych obowiązków, które rozkazem zostały zlecone żołnierzowi do wykonania. Pogląd ten w odniesieniu do oskarżonego nie uwalnia go od odpowiedzialności z art. 150 k.k.W.P. Oskarżony w krytycznym czasie był wyznaczony do pełnienia obowiązków oficera dyżurnego jednostki, których waga i zakres wymagają pełnej sprawności psychofizycznej i przykładnej postawy wobec innych żołnierzy (por. instrukcję dla oficera dyżurnego jednostki KBW). Tym wymaganiom oskarżony nie mógł sprostać, skoro w krytycznym czasie znajdował się w stanie nietrzeźwym, przy czym stopień jego nietrzeźwości był znaczny (1,02 promille). W protokole pobrania krwi zaznaczono fakt wyczuwalności alkoholu z ust oskarżonego. Jego nietrzeźwość była wówczas wyraźna.Znamienne jest zachowanie się oskarżonego, który wbrew rozkazowi właściwie nie pełnił obowiązków oficera dyżurnego, zachowując się zupełnie beztrosko, tak jak czyni to zwykle człowiek nietrzeźwy. Jak ustalono w wyroku, oskarżony około godz. 21 opuścił koszary i poszedł do restauracji "N", gdzie spędzał czas w towarzystwie znajomych oficerów i przygodnie poznanych kobiet. Lokal ten opuścił dopiero około północy, po czym najpierw szedł jakiś czas z dwiema kobietami, które wcześniej przypadkowo poznał, a później pożegnał je w pobliżu dworca kolejowego i skierował się w stronę koszar jednostki. Na ulicy został napadnięty przez nieznanych sprawców, którzy najpierw pobili go po głowie, a później zrabowali mu pistolet służbowy i zbiegli.
Powiązane orzeczenia
- Rw 1015/62 1962-10-03Czy żołnierz pełniący służbę w charakterze podoficera dyżurnego kompanii, który spożył alkohol i w związku z tym nie zareagował właściwie na próbę kontroli stanu osobowego kompanii przez innego żołnierza, może być uznany…
- WKN 9/01 2001-05-10Czy żołnierz, który spożywa alkohol na terenie jednostki wojskowej i w następstwie tego wprawia się w stan nietrzeźwości podczas pełnienia służby, popełnia jeden czyn podlegający kwalifikacji wyłącznie z art. 357 § 1 k.k…
- WR 14/87 1987-02-06Czy żołnierz, który wniósł alkohol na teren jednostki wojskowej i spożywał go podczas służby, a następnie użył przemocy wobec przełożonego próbującego odebrać mu alkohol, wyczerpał znamiona przestępstwa z art. 312 § 1 k.…
- WZP 3/03 2003-11-13Czy żołnierz, który spożywa alkohol na terenie jednostki wojskowej i wprawia się w stan nietrzeźwości, popełnia jeden czyn kwalifikowany wyłącznie jako przestępstwo z art. 357 § 1 k.k., czy też dopuszcza się wykroczenia…
- Rw 962/62 1962-09-17Czy stan nietrzeźwości, wywołany umyślnym spożyciem alkoholu, może stanowić podstawę do złagodzenia kary za przestępstwo popełnione w tym stanie, jeśli nie jest to patologiczny stan upicia?
Powołane przepisy
art. 150 KKart. 3 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.