II CR 120/62

SentencjaJakkolwiek orzeczenie władzy administracyjnej, wydane w trybie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz o uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71) nie ma konstytutywnego charakteru, to jednak stanowi ono dowód istnienia przesłanek do przejęcia nieruchomości na własność Państwa. W przypadku wydania orzeczenia przez władzę administracyjną, sądy nie są uprawnione do badania, czy zachodzą wymogi przewidziane postanowieniami ustawy co do możliwości przejęcia nieruchomości na rzecz Państwa. Istnienie odnośnej decyzji władzy administracyjnej stanowi konieczną przesłankę umorzenia postępowania administracyjnego w trybie art. 9 ust. 4 powołanej ustawy.Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa A. H. i innych przeciwko Skarbowi Państwa o wydanie nieruchomości na skutek rewizji powodów od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 4 listopada 1961 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneW pozwie z dnia 30 grudnia 1955 r. powodowie domagali się od Skarbu Państwa (Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B.) wydania działki rolnej o powierzchni 6.359 m2 wraz ze znajdującym się na niej domkiem rodzinnym, położonej "w H. oraz działki leśnej o powierzchni 2.569 m2 położonej w W. Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 4 listopada 1961 r. umorzył postępowanie w sprawie w oparciu o przepis art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71) - wobec ustalenia na podstawie oświadczenia strony pozwanej, iż sporne działki od 1944 r. znajdują się nieprzerwanie w posiadaniu Państwowego Gospodarstwa Leśnego i zostały przejęte przez Państwo na podstawie dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. (Dz. U. Nr 15, poz. 82). W skardze rewizyjnej opartej na zarzucie sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym powodowie domagają się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący podnoszą, iż twierdzenia strony pozwanej o przejęciu nieruchomości przez Państwo nie zostały poparte żadnymi dowodami.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W myśl art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz o uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71), o przejęciu nieruchomości rolnych i leśnych orzeka kompetentny organ administracji państwowej.Jakkolwiek orzeczenie władzy administracyjnej nie ma konstytutywnego charakteru, to jednak stanowi ono dowód istnienia przesłanek do przejęcia nieruchomości na własność Państwa.Sądy bowiem nie byłyby uprawnione do badania, czy zachodzą wymogi przewidziane postanowieniami cytowanej ustawy, co do możliwości przejęcia nieruchomości na rzecz Państwa.W tym rozumieniu istnienie odnośnej decyzji władzy administracyjnej stanowi konieczną przesłankę umorzenia postępowania w trybie art. 9 ust. 4 powołanej ustawy.Rzeczą Sądu Wojewódzkiego było zażądanie przedstawienia wspomnianej decyzji, ewentualnie udzielenie terminu do przeprowadzenia odpowiedniego postępowania i wydanie orzeczenia w zależności od wyników tego postępowania.Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji (art. 384 k.p.c.).