VI KO 60/61

UchwałaIzba Karna1962-01-25

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oskarżyciel prywatny jest obowiązany oznaczyć osobę oskarżonego w zawiadomieniu o przestępstwie ściganym z oskarżenia publicznego, czy dopiero po uzyskaniu wiadomości o tym, że prokurator nie dopatruje się w czynie zarzuconym oskarżonemu znamion przestępstwa ściganego z urzędu i kiedy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że oskarżyciel prywatny nie jest obowiązany oznaczyć osoby oskarżonego w zawiadomieniu o przestępstwie ściganym z oskarżenia publicznego od razu. Obowiązek ten powstaje dopiero po uzyskaniu wiadomości, że prokurator nie dopatruje się w czynie znamion przestępstwa ściganego z urzędu. Toczące się postępowanie o przestępstwo ścigane z urzędu wyłącza rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi o popełnienie tym samym czynem przestępstwa z oskarżenia prywatnego.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Rzeszowie przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą obowiązku oznaczenia osoby oskarżonego przez oskarżyciela prywatnego w zawiadomieniu o przestępstwie ściganym z oskarżenia publicznego. Kwestia ta wiązała się z interpretacją przepisów dotyczących terminów do wniesienia skargi o przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego w kontekście postępowania prowadzonego z oskarżenia publicznego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie kwestię prawną dotyczącą obowiązku oznaczenia osoby oskarżonego przez oskarżyciela prywatnego.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes Z. Opuszyński.Sędziowie: J. Potępa (sprawozdawca), Z. Kubec.Prokurator: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Adama B. oskarżonego z art. 237 § 1 k.k., po wysłuchaniu wniosku prokuratora, na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. uchwalił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy ze stanowiska przepisu art. 8 lit. c) ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 348) w związku z art. 13 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. (Dz. U. Nr 54, poz. 308) oskarżyciel prywatny jest obowiązany oznaczyć osobę oskarżonego w zawiadomieniu o przestępstwie ściganym z oskarżenia publicznego, czy dopiero po uzyskaniu wiadomości o tym, że prokurator nie dopatruje się w czynie zarzuconym oskarżonemu znamion przestępstwa ściganego z urzędu i kiedy?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzepis art. 13 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. w sprawach z oskarżenia prywatnego (Dz. U. Nr 54, poz. 308) nie pozwala wszcząć postępowania karnego z powodu przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego po upływie trzech miesięcy, a w wypadku objęcia oskarżenia w sprawie przez prokuratora (art. 65 k.p.k.) - po upływie 6 miesięcy od dnia, w którym pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy przestępstwa.Termin przewidziany dla pokrzywdzonego zostaje zachowany wskutek wszczęcia postępowania karnego o wspomniane przestępstwa przeciw oznaczonej osobie, znanej pokrzywdzonemu i przez niego wskazanej właściwym organom podejmującym postępowanie.Powyższy termin nie biegnie w razie podjęcia dochodzenia w sprawie w celu ujawnienia sprawcy.Wszczęcie postępowania przez pokrzywdzonego następuje przez złożenie aktu oskarżenia.Jeżeli w dochodzeniu o czyn przedstawiający się jako przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, w którym zostaną wykryci sprawcy, okaże się, że czyn jest przestępstwem ściganym z oskarżenia prywatnego - prokurator, jeżeli nie obejmuje oskarżenia na podstawie art. 65 k.p.k., powinien umorzyć dochodzenie przeciw owym sprawcom i zawiadomić o tym pokrzywdzonego (art. 2452 § 3 k.p.k.). Pokrzywdzony uzyska wówczas prawo przejrzenia akt nawet bez zezwolenia prowadzącego dochodzenie (art. 198 § 1 i 199 k.p.k.).Toczące się postępowanie o przestępstwo ścigane z urzędu wyłącza rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi o popełnienie tym samym czynem przestępstwa z oskarżenia prywatnego. Z treści bowiem art. 13 cytowanej ustawy wynika, że pokrzywdzony traci prawo skargi o przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego, jeżeli:1) wie, że czyn jest takim przestępstwem; jeżeli chodzi o uszkodzenie ciała, będzie to widoczne od razu, gdy nie ma wątpliwości co do stopnia uszkodzenia, lub później po przeprowadzeniu postępowania, a więc po przeprowadzeniu dochodzenia, a nawet w toku rozprawy w sądzie;2) znana mu jest osoba sprawcy,3) nie spowoduje wszczęcia przeciw znanemu mu sprawcy postępowania przed upływem trzech miesięcy od otrzymania wiadomości o osobie sprawcy wspomnianego przestępstwa.Bieg terminu z art. 13 cytowanej ustawy nie rozpoczyna się więc dopóty, dopóki nie będzie pokrzywdzonemu wiadomo, że czyn jest przestępstwem z oskarżenia prywatnego, i dopóki nie dowie się o osobie sprawcy.Z tych powodów Sąd Najwyższy uchwalił jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 237 § 1 KKart. 390 § 1 KPKart. 8art. 13art. 65 KPKart. 2452 § 3 KPKart. 198 § 1§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.