II CZ 100/63

PostanowienieIzba Cywilna1963-09-18

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy mylne oznaczenie strony we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazujące na ojca zamiast dziecka jako wnioskodawcę, uzasadnia oddalenie wniosku z powodu oczywistej bezzasadności przyszłego powództwa?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że mylne oznaczenie strony we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie jest podstawą do uznania, że przyszłe powództwo będzie oczywiście bezzasadne. Mylne oznaczenie strony ulega sprostowaniu, a sprawa toczy się z powództwa osoby, która jest w rzeczywistości powodem. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych powinien być rozpatrywany na podstawie przesłanek z art. 111 § 1 k.p.c. dotyczących osoby, na której utrzymaniu pozostaje wnioskodawca (w tym przypadku dziecko).
Stan faktyczny
Ojciec, działając w imieniu małoletniego dziecka, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w związku z planowanym dochodzeniem zadośćuczynienia i renty za doznane przez dziecko obrażenia. Sąd Wojewódzki oddalił wniosek, uznając, że powództwo będzie oczywiście bezzasadne, gdyż legitymacja przysługuje dziecku, a nie ojcu. Ojciec złożył zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia F. Błahuta. Sędziowie: R. Czarnecki (sprawozdawca), H. Gorazdowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku małoletniego N., działającego przez przedstawiciela ustawowego - ojca Antoniego C., o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych, na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze - Ośrodek w Gorzowie Wlkp. z dnia 31 lipca 1963 r.,uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Zielonej Górze - Ośrodek Zamiejscowy w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca przytoczył, że jego 3-letnie dziecko, wskutek najechania przez samochód, doznało poważnych obrażeń ciała, będzie zatem dochodzić zadośćuczynienia i renty i dlatego wnosi o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych.Sąd Wojewódzki oddalił wniosek z tym uzasadnieniem, że powództwo, które wytoczy ojciec, będzie oczywiście bezzasadne, w takiej bowiem sprawie legitymacja przysługiwałaby dziecku.Uzasadnienie prawnePostanowienie to wnioskodawca zaskarżył zażaleniem, przy rozpoznaniu którego Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W myśl art. 200 § 1 w związku z art. 133 § 1 pkt 1 k.p.c. pozew powinien zawierać oznaczenie stron, a nadto żądania (art. 200 § 1 pkt 1 k.p.c.) oraz twierdzenia faktyczne uzasadniające te żądanie (art. 200 § 1 pkt 2 k.p.c.). W wypadku gdy z żądań i twierdzeń pozwu wynika, kto jest w rzeczywistości powodem, samo odmienne oznaczenie powoda wskazuje jedynie na to, że powód został mylnie oznaczony. Takie mylne oznaczenie ulega więc sprostowaniu i sprawa toczy się z powództwa osoby, która jest w rzeczywistości powodem.Mylne oznaczenie strony we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie wystarcza jeszcze do uznania, że także w przyszłym pozwie powód zostanie mylnie oznaczony, nie da się bowiem wyłączyć, że wnioskodawca bądź powierzy sporządzenie przyszłego pozwu adwokatowi, bądź zasięgnie rady osoby posiadającej wiadomości w tym zakresie, a jeśli nawet mylnie oznaczy powoda, to oznaczenie takie ulegnie sprostowaniu. Toteż wysnuty przez Sąd Wojewódzki wniosek co do oczywistej bezzasadności przyszłego powództwa musi być uznany za dowolny.Co się zaś tyczy wniosku o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych (art. 112 § 1 k.p.c.), to powinien on zawierać oznaczenie wnioskodawcy (art. 133 § 1 pkt 1 k.p.c.), a nadto m. in. osnowę wniosku (art. 133 § 1 pkt 3 k.p.c.). Podobnie jak przy pozwie, również w wypadku, gdy z osnowy wniosku wynika, kto jest wnioskodawcą, samo mylne oznaczenie wnioskodawcy ulega sprostowaniu.W sprawie niniejszej osnowa wniosku wskazywała, że wnioskodawcą jest dziecko działające przez ojca jako przedstawiciela ustawowego. Toteż oznaczenie tego ojca jako wnioskodawcy powinno było być sprostowane.Chociaż wnioskodawcą o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych jest dziecko, to jednak o przyznaniu tego zwolnienia decydują w okolicznościach sprawy przesłanki przewidziane w art. 111 § 1 k.p.c., a dotyczące osoby, na której utrzymaniu to dziecko pozostaje. W sprawie niniejszej przesłanki te zachodzą w stosunku do ojca dziecka.Zaskarżone postanowienie mogłoby więc ulec zmianie. Skoro jednak brak danych co do imienia dziecka wnioskodawcy, to postanowienie musi być uchylone i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 200 § 1art. 133 § 1 pkt 1 KPCart. 200 § 1 pkt 1 KPCart. 200 § 1 pkt 2 KPCart. 112 § 1 KPCart. 133 § 1 pkt 3 KPCart. 111 § 1 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 1 pkt 2§ 1 pkt 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.