I CR 906/62

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Zgromadzenia Misjonarzy Oblatów w Poznaniu przeciwko Skarbowi Państwa o 37.500 zł na skutek rewizji powoda od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 7 czerwca 1962 r. rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneZgromadzenie Misjonarzy Oblatów w Poznaniu było właścicielem nieruchomości położonej w Chumiątkach, pow. Gostyń, która decyzją Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 2.VII.1952 r. opartą na podstawie art. 18 dekretu o publicznej gospodarce lokalami została przydzielona Wydziałowi Pracy i Pomocy Społecznej przy Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gostyniu na dom rencistów.Orzeczeniem Ministra Pracy i Opieki Społecznej z dnia 17.VIII.1958 r. powyższa nieruchomość została przejęta na własność Państwa w trybie art. 17 ustawy z dnia 25.II.1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. Nr 11, poz. 37).W pozwie z dnia 2.I.1962 r. powodowe Zgromadzenie domaga się czynszu za użytkowanie nieruchomości za okres poprzedzający jej przejęcie na własność Państwa. Powód uważa, iż na skutek nakazu władz kwaterunkowych pomiędzy właścicielem nieruchomości a domem rencistów nawiązał się stosunek najmu, którego konsekwencję stanowi obowiązek zapłaty za czynsz ówczesnemu właścicielowi.Sąd Wojewódzki odrzucił pozew, reprezentując pogląd, iż w sprawie zachodzi brak drogi sądowej, a powód zgodnie z treścią art. 13 powołanej ustawy może dochodzić swoich pretensji jedynie na drodze administracyjnej.W skardze rewizyjnej powód domaga się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący jest zdania, iż przepis art. 17 ust. 2 pkt b powołanej ustawy nie spowodował wygaśnięcia stosunków cywilno-prawnych pomiędzy użytkownikiem a właścicielem i stąd droga sądowa w sprawie o czynsz z nieruchomości za okres sprzed jej przejścia na własność Państwa jest niedopuszczalna. Poza tym skarżący kwestionuje zgodność z prawem decyzji Ministra Pracy i Opieki Społecznej w przedmiocie przejęcia nieruchomości na własność Państwa i wyraża pogląd, że sądy są powołane do oceny jej legalności.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Pogląd rewizji, iż sądy są powołane do kontroli legalności orzeczeń władzy administracyjnej, miałby wtedy tylko uzasadnienie, gdyby kwestionowana decyzja została wydana przez organ niekompetentny. Sąd Najwyższy niejednokrotnie wyjaśniał, iż sądy są związane konstytutywnymi decyzjami organów administracji i nie mogą badać ich merytorycznej słuszności (Orzeczenie 3 CR 702/56 z dnia 27.VI.1957 r. - OSN 3/58).Wbrew stanowisku rewizji przedmiotowe orzeczenie nie może być podważone z tego punktu widzenie, skoro Minister Pracy i Opieki Społecznej zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 25.II.1958 r. (Dz. U. Nr 11, poz. 37) działał w granicach kompetencji.Nietrafny jest również drugi zarzut rewizyjny.Art. 17 ust. 2 b powołanej ustawy zakłada, iż u podstaw przejęcia mienia na rzecz Państwa leży brak tytułu prawnego w objęciu majątku we faktyczne władanie przez państwowe jednostki organizacyjne. Jeżeli zatem na skutek decyzji Ministra Pracy i Opieki Społecznej przedmiotowe mienie zostało przejęte w trybie art. 17 ust. 2 pkt b ustawy z dnia 25.II.1958 r. (Dz. U. Nr 11, poz. 37), to przesłankę przejęcia stanowiła okoliczność, że pozostaje ono we faktycznym władaniu państwowej jednostki organizacyjnej bez tytułu prawnego. W tych warunkach twierdzenie o przejęciu nieruchomości powoda we władanie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej prowadziłoby do oceny słuszności orzeczenia władzy administracyjnej, co nie należy do kompetencji sądów.Skoro orzeczenie Ministra Pracy i Opieki Społecznej o przejęciu mienia powoda na własność Państwa wiąże sądy, roszczenie o odszkodowanie za użytkowanie tego majątku zgodnie z dyspozycją art. 13 powołanej ustawy nie należy do drogi sądowej.Z tych względów orzeczono jak w sentencji (art. 383 k.p.c.).