VI KO 68/60
UchwałaIzba Karna1962-06-28
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy konduktor tramwajów miejskich objęty jest ochroną prawną przewidzianą dla urzędników w rozdziale XXI k.k.?Ratio decidendi
Konduktor tramwajowy komunikacji miejskiej korzysta ze wzmożonej ochrony prawnej przewidzianej dla urzędników, ze względu na zakres jego obowiązków służbowych. Do obowiązków tych należy pobieranie opłat za przejazd, kierowanie tramwajem, czuwanie nad bezpieczeństwem pasażerów i wydawanie im poleceń. Kodeks karny nie uzależnia pojęcia urzędnika od wykonywania czynności związanych bezpośrednio z wykonywaniem "władztwa" w zakresie zarządu państwa.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki dla m. Łodzi przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą ochrony prawnej konduktora tramwajów miejskich jako urzędnika w rozumieniu Kodeksu karnego. Konduktor wykonuje obowiązki związane z pobieraniem opłat, kierowaniem pojazdem i zapewnieniem bezpieczeństwa pasażerów. Sąd Najwyższy rozstrzygał, czy zakres tych obowiązków kwalifikuje go jako urzędnika podlegającego szczególnej ochronie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawioną kwestię prawną, uznając konduktora tramwajowego za osobę objętą ochroną prawną przewidzianą dla urzędników.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski.Sędziowie: M. Bogusławski, E. Binkiewicz (sprawozdawca).Prokurator: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Zdzisława G. oskarżonego z art. 132 § 1 k.k., po wysłuchaniu wniosku prokuratora, uchwalił przedstawioną przez sąd Wojewódzki dla m. Łodzi postanowieniem z dnia 7 października 1960 r. w trybie art. 390 § 1 k.p.k. kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy konduktor tramwajów miejskich objęty jest ochroną prawną przewidzianą dla urzędników w rozdziale XXI k.k.?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneDla oceny, czy dana osoba jest urzędnikiem, nie ma decydującego znaczenia istota prawna stosunku pracownika do pracodawcy ani charakter umowy o pracę. Decydujące znaczenie ma treść czynności pracownika, to jest rodzaj i zakres jego obowiązków.Kodeks karny nie uzależnia pojęcia urzędnika od wykonywania przez niego czynności związanych bezpośrednio z wykonywaniem "władztwa" w zakresie zarządu państwa. Konduktor tramwajowy komunikacji miejskiej jest pracownikiem korzystającym ze wzmożonej ochrony prawnej ze względu na zakres swych obowiązków służbowych, do których obok pobierania opłaty za przejazd należy kierowanie tramwajem, czuwanie nad bezpieczeństwem pasażerów i wydawanie im w związku z tym poleceń. Pogląd taki wyraził już Sąd Najwyższy w orzeczeniach z dnia 13 lutego 1950 r. (ZO 4/50) oraz z dnia 18 lutego 1960 r. Nr V K 1508/59 (OSN 8/61).
Powiązane orzeczenia
- KO 4/50 1950-02-13Czy konduktor lub motorniczy tramwajowy, będący funkcjonariuszem samorządowego przedsiębiorstwa, korzysta z ochrony prawnej przewidzianej dla urzędników w rozdziale XXI Kodeksu karnego?
- V K 1508/59 1960-02-18Czy pracownik fizyczny wykonujący obowiązki konduktora w komunikacji miejskiej może być uznany za urzędnika w rozumieniu art. 133 § 1 k.k. i korzystać ze wzmożonej ochrony prawnej?
- WK 10/04 2004-05-18Czy konduktor rewizyjny Polskich Kolei Państwowych jest funkcjonariuszem publicznym w rozumieniu art. 115 § 13 k.k. i czy korzysta z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych na podstawie ustawy szcze…
- Rw 474/82 1982-07-26Czy nietrzeźwy konduktor pociągu towarowego, który obejmuje obowiązki związane bezpośrednio z zapewnieniem bezpieczeństwa ruchu, odpowiada za przestępstwo z art. 147 § 1 k.k., nawet jeśli z powodu nietrzeźwości nie wykon…
- VI KZP 47/68 1969-03-04Czy konduktor PKS w czasie pełnienia obowiązków służbowych korzysta ze wzmożonej ochrony prawnej przewidzianej w art. 133 § 1 k.k. w związku z art. 4 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej z…
Powołane przepisy
art. 132 § 1 KKart. 390 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.