KO 4/50

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia St. Rybczyński (sprawozdawca); Sędziowie: T. Cyprian, Z. Kapitaniak; Prokurator: J. Jackiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Witolda M., osk. z art. 132 § 1 k.k., po wysłuchaniu wniosku Prokuratora Sądu Najwyższego, na podstawie art. 410 § 1 k.p.k. postanowił przedstawioną przez Sąd Okręgowy w Bytomiu jako rewizyjny kwestię prawną:Czy konduktor lub motorniczy tramwajowy podczas swej służby i jako funkcjonariusz samorządowego przedsiębiorstwa, w danym wypadku "Śląsko-Dąbrowskich Linii Komunikacyjnych - Związek Międzykomunalny", korzysta z ochrony prawnej przewidzianej dla urzędników w rozdziale XXI k.k.?rozstrzygnąć następująco:Konduktor lub motorniczy tramwajowy podczas swej służby, jako funkcjonariusz samorządowego przedsiębiorstwa, w danym wypadku "Śląsko-Dąbrowskich Linii Komunikacyjnych - Związek Międzykomunalny", korzysta z ochrony prawnej przewidzianej dla urzędników w rozdziale XXI k.k.Uzasadnienie faktyczneKodeks karny nie zawiera definicji "urzędnika" i jedynie w art. 91 § 5 stwierdza, iż "przez urzędnika należy rozumieć również osobę wojskową". W artykule zaś 292 (odnoszącym się wprawdzie do rozdziału XLI k.k.) przeciwstawia pojęciu "urzędnika" "osoby wykonujące zlecone czynności w zakresie zarządu państwowego lub samorządowego tudzież funkcjonariuszy wszelkich instytucji prawa publicznego".Z powyższego wynika, iż w kodeksie karnym nie ma żadnej normy ograniczającej pojęcie "urzędnika", poza kategoriami wymienionymi w powołanym art. 292.W tych warunkach orzecznictwo Sądu Najwyższego przed wojną interpretowało szeroko pojęcie "urzędnika" podciągając pod nie każdą osobę pozostającą w służbie państwa lub samorządu. Tak więc np. Sąd Najwyższy uznał, że urzędnikiem jest konduktor P.K.P. (Zb. O. 210/33), kontraktowy kierownik agencji pocztowej (Zb. O. 23/34), funkcjonariusz Państwowych Zakładów Umundurowania (Zb. O.199/34), funkcjonariusz Ubezpieczalni Społecznej (Zb. O. 96 37), funkcjonariusz przedsiębiorstwa Polska Poczta, Telegraf i Telefon (Zb. O. 421/36), woźny w służbie samorządu (Zb. O. 171 36) itd.Mając na względzie, iż konduktor lub motorniczy tramwajowy pozostaje w stałym stosunku służbowym jako pracownik samorządowej instytucji użyteczności publicznej, Sąd Najwyższy orzekł jak wyżej.