Rw 914/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Radwański.Sędziowie: płk J. Badecki (sprawozdawca), płk Z. Furtak.Prokurator: mjr J. Bilicki.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym na skutek skarg rewizyjnych obrońców sprawę skazanych wyrokiem Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z dnia 4 sierpnia 1962 r. I. Edwarda M. za przestępstwo z art. 130 § 1 k.k.W.P. na karę 9 miesięcy więzienia, a w szczególności za to, że w dniu 3 czerwca 1962 r. w N. nie dopełnił obowiązków służbowych i nadużył swoich uprawnień w ten sposób, iż pozwolił na picie wina podwładnemu Szymonowi G. i pił z nim razem wino podczas pełnienia służby granicznej, że nie ochraniał w nakazanym terminie, to jest od godziny 22,00 do godziny 1,00 w nocy, rejonu i zszedł z posterunku około godziny 22,30, udając się w rejon strażnicy, gdzie obydwaj wprawili się w stan czyniący ich niezdolnymi do pełnienia służby granicznej; II. Szymona G. za przestępstwo z art. 150 k.k.W.P. na karę 9 miesięcy aresztu, a w szczególności za to, że w dniu 3 czerwca 1962 r. w N. podczas pełnienia służby granicznej wypił większą ilość wina, stając się wskutek tego niezdolnym do pełnienia tej służby.Obrońca oskarżonego Edwarda M. domagał się w skardze rewizyjnej zmiany wyroku w części dotyczącej oskarżonego Edwarda M. przez złagodzenie orzeczonej kary i ewentualne warunkowe jej zawieszenie. Obrońca wywodzi, że wymierzona oskarżonemu kara jest zbyt surowa wobec nienagannego zachowania się oskarżonego oraz wobec jego dobrej opinii służbowej.Obrońca oskarżonego Szymona G. również wniósł w swej skardze rewizyjnej o złagodzenie wymierzonej oskarżonemu Szymonowi G. kary i jej warunkowe zawieszenie. Obrońca wywodzi, że oskarżony Szymon G. mógł dopuścić się zarzuconego mu czynu tylko za zezwoleniem towarzyszącego mu wówczas przełożonego, współoskarżonego Edwarda M. W tym układzie stosunków, gdy oskarżony Edward M. jako przełożony nie zgłaszał żadnych sprzeciwów co do czynów oskarżonego Szymona G., a w istocie aprobował jego postępowanie, uznać należy, zdaniem obrońcy, że oskarżony Szymon G. nie działał ze znacznym nasileniem złej woli i dlatego zasługuje na złagodzenie wymiaru kary. Zwłaszcza w porównaniu z wymiarem kary zastosowanym względem oskarżonego Edwarda M. kara wymierzona oskarżonemu Szymonowi G. jest niewspółmiernie surowa, skoro oskarżony Edward M. dał oskarżonemu Szymonowi G. zły przykład.Oskarżony Szymon G. nie był dotychczas sądownie karany, na rozprawie okazał skruchę, na tej więc podstawie należy przypuszczać, że nie dopuści się on w przyszłości nowego czynu przestępnego.Sąd Najwyższy, w częściowym uwzględnieniu skargi rewizyjnej obrońcy, postanowił zmienić wyrok Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z dnia 4 sierpnia 1962 r. w części dotyczącej Szymona G. przez złagodzenie wymierzonej mu kary do 5 miesięcy aresztu, utrzymując poza tym wyrok w mocy i nie uwzględniając skargi rewizyjnej obrońcy Edwarda M.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny: Jest rzeczą oczywistą, że o wysokości kar wymierzonych poszczególnym oskarżonym powinna decydować przede wszystkim. waga popełnionych przez nich przestępstw oraz towarzyszące tymże przestępstwom okoliczności. To stawia oskarżonego Edwarda M. jako sprawcę cięższego przestępstwa i będącego w czasie krytycznym przełożonym oskarżonego Szymona G. w sytuacji gorszej. Tymczasem w wyroku oskarżeni zostali potraktowani niemal jednakowo, bo ukarano ich pozbawieniem wolności na okres po 9 miesięcy. Zróżnicowano jedynie rodzaj kary, co nie ma poważniejszego praktycznego znaczenia.Wobec oskarżonego Edwarda M. orzeczono karę więzienia, a wobec oskarżonego Szymona G. - areszt. Wprawdzie większą "winę" oskarżonego Edwarda M. zrekompensowano "wybitnie ujemną sylwetką" oskarżonego Szymona G. jednakże zdaniem instancji rewizyjnej kwestia właściwej proporcji pomiędzy karami obu oskarżonych nie została poprawnie rozwiązana. Okoliczności dotyczące osoby sprawcy, jego przeszłości, stosunków rodzinnych, przebiegu służby wojskowej, w ogóle wszystkie momenty poprzedzające czyn przestępny mają w konfrontacji z samym czynem, pobudkami sprawcy oraz okolicznościami towarzyszącymi przestępstwu (np. sposobem popełnienia przestępstwa) mniejsze znaczenie, są one niejako innej kategorii. Rozumie się samo przez się, że nie wolno zapominać ani na chwilę o tym, iż rozważania nad wartością poszczególnych okoliczności decydujących o karze, zwłaszcza z zakresu różnych spraw i ich porównywania, mogą tylko wyjątkowo mieć praktyczne znaczenie, gdyż w zasadzie wszystko, co dotyczy sprawcy i jego czynu, powinno być ocenione w swym całokształcie jako fakt o wyraźnie zindywidualizowanej postaci.Niedopełnienie ważnego obowiązku z zakresu służby granicznej, działanie pod wpływem alkoholu oraz doprowadzenie swego podwładnego do przestępstwa nie pozwalają uważać kary orzeczonej oskarżonemu Edwardowi M. za niewspółmierną ani nie dopuszczają do warunkowego zawieszenia jej wykonania. Jest wielce wątpliwe, by prognoza co do zachowania się tego oskarżonego w przyszłości mogła być pomyślna, nie mówiąc już o zakazie zawartym w art. 55 § 4 w związku z art. 51 § 2 lit. a) k.k.W.P.Zasługuje jedynie na pewne złagodzenie kary współoskarżony Szymon G. Tylko przemożny wpływ oskarżonego Edwarda M. jako przełożonego doprowadził go do przestępstwa. Przeciwko jednak złagodzeniu kary w formie warunkowego jej zawieszenia przemawia ujemna opinia służbowa oskarżonego Szymona G. i jego liczne kary dyscyplinarne. Był on żołnierzem bardzo niezdyscyplinowanym.