III CR 9/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Białek (sprawozdawca). Sędziowie: H. Dąbrowski, J. Krajewski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Teofili C. przeciwko Przedsiębiorstwu Wylęgu Drobiu w B. o 16.300 zł, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 15 grudnia 1961 r.,zmienił zaskarżony wyrok w części uwzględniającej rewizję strony pozwanej i rewizję strony pozwanej od wyroku Sądu Powiatowego w Mogilnie z dnia 12 kwietnia 1961 r. C 544/58 oddalił.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Mogilnie wyrokiem z dnia 12.VI.1961 r., uznając współwinę stron w powstaniu szkody, zasądził od pozwanego Przedsiębiorstwa na rzecz powódki kwotę 6.150 zł oraz tytułem renty 300 zł miesięcznie, poczynając od dnia 1.III.1958 r. W pozostałej części Sąd powództwo oddalił.Z ustaleń Sądu wynika, że 18.II.1958 r., w dniu otwarcia nowo wybudowanego zakładu wylęgu drobiu w M., powódka wpadła do nie zabezpieczonego otworu przeznaczonego na windę i doznała skomplikowanego środkowego złamania kości piszczeli prawej z następowym zesztywnieniem stawu kolanowego prawego i z zanikami mięśni kończyny dolnej (złamania w dużym stopniu upośledzającego chodzenie), a prócz tego doznała obrażeń barku lewego.W wyniku powyższych obrażeń powódka utraciła na stałe zdolność do pracy w 65%.Wina pozwanego Przedsiębiorstwa - zdaniem Sądu Powiatowego - polega na tym, że dopuściło ono publiczność i interesantów do pomieszczeń przed zakończeniem prac budowlanych i montażowych w budynku zakładu.Wina powódki polega natomiast - według oceny Sądu Powiatowego - na tym, że weszła do pomieszczeń nie przeznaczonych dla osób w zakładzie nie zatrudnionych.Sąd Wojewódzki, po rozpoznaniu rewizji obu stron, zmienił wyrok Sądu Powiatowego i oddalił powództwo w całości. Sąd Wojewódzki uznał, że wypadek powstał z wyłącznej winy powódki, która weszła do pomieszczeń aparatowni mimo zakazu uwidocznionego na drzwiach, przy czym nie mogła nie mieć świadomości, że wchodzi do pomieszczenia niedostępnego dla sprzedających jaja, skoro stała w kolejce (tych sprzedających) 15 minut i widziała, że tylko w pomieszczeniu, w którym oferujący stali w kolejce, odbiera się od nich jaja. Powódka szła "nieprawidłową drogą, drogą wzbronioną" dla niej i tym swoim działaniem spowodowała wypadek.Wyrok Sądu Wojewódzkiego w części uwzględniającej rewizję strony pozwanej od wyroku Sądu Powiatowego w Mogilnie zaskarżył Minister Sprawiedliwości rewizją nadzwyczajną, złożoną w terminie 6-miesięcznym.Skarżący zarzuca naruszenie art. 134, 161 i 165 k.z. i wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie rewizji strony pozwanej od wyroku Sądu Powiatowego bądź też o uchylenie w tej części zarówno wyroku Sądu Wojewódzkiego, jak i wyroku Sądu Powiatowego.Uzasadnienie prawneRewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.W sprawie jest niesporne, że wypadek nastąpił w dniu otwarcia Zakładu Wylęgu Drobiu w M., gdy prace budowlano-montażowe w budynku nie były zakończone. Otwór windy znajdujący się w pomieszczeniu, w którym prowadzony był skup jaj, zakryty był jedynie cienką blachą, która nie wytrzymywała ciężaru człowieka.Według nie zaprzeczonych ustaleń Sądu, drzwi do aparatowni były uchylone w sposób umożliwiający wejście każdemu, w tym również osobom nieuprawnionym. Otwarcie drzwi, na których była umocowana kartka z napisem wzbraniającym wstępu, i to dość szeroko (jak to wynikałoby z zeznań świadków D., Heleny F. i Marty B.), mogło poza tym czynić napis niewidocznym dla przechodzących. Jak zaś wynika z zeznań D. i B., nikt z osób obecnych nie zatrzymywał powódki idącej przez aparatownię. W tych okolicznościach przykrycie dziury blachą, która nie wytrzymywała ciężaru człowieka i którą obeznany z sytuacją świadek D., przechodząc tamtędy, przekraczał - było nie zabezpieczeniem, lecz raczej zamaskowaniem istniejącej dziury w podłodze, b. niebezpiecznej dla poruszających się w pomieszczeniu osób.Z pełną słusznością powołuje się rewizja nadzwyczajna w tym ustalonym przez Sąd Powiatowy stanie rzeczy na orzecznictwo Sądu Najwyższego, według którego osoba, która utrzymuje lokal użytkowy lub urządzenie w tym lokalu w stanie zagrażającym bezpieczeństwu osób wchodzących do lokalu, do czego uprawnia ich charakter działalności tej osoby, ponosi na zasadzie art. 134 k.z. odpowiedzialność za szkody doznane przez klientów, interesantów itp., pozostające w związku przyczynowym ze stanem lokalu i urządzeń.Skoro w konkretnym wypadku pozwane Przedsiębiorstwo nie dopełniło obowiązku, polegającego na uniemożliwieniu dostępu swym klientom do miejsc grożących wypadkiem i w wyniku tego zaniedbania powstała szkoda, to obowiązane jest szkodę tę naprawić stosownie do art. 134 w związku z art. 161 i 163 kodeksu zobowiązań.Umieszczenie na drzwiach kartki z napisem "obcym wstęp wzbroniony" nie może być traktowane jako równoznaczne z ostrzeżeniem o niebezpieczeństwie dla życia i zdrowia osób wchodzących, gdyż treść wspomnianej kartki oznacza jedynie zakaz wstępu osobom obcym ze względów organizacyjno-porządkowych. Fakt wejścia powódki do pomieszczenia, w którym odbiór jaj się nie odbywał (nie bez znaczenia jednak jest tu okoliczność, że stoły, przy których odbierano jaja, znajdowały się obok ściany nie odgradzającej należycie obu pomieszczeń), został w dostatecznej mierze uwzględniony przez Sąd Powiatowy jako przyczynienie się powódki do powstania szkody - w połowie.Rewizja strony pozwanej od wyroku Sądu Powiatowego w Mogilnie nie była, jak to wynika z przedstawionych rozważań, uzasadniona i podlegała oddaleniu.Odmienne rozstrzygnięcie naruszało powołane w rewizji nadzwyczajnej przepisy prawa materialnego i artykułu 386 k.p.c.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł z mocy art. 398 i 383 k.p.c. jak w sentencji.