V K 225/59

WyrokIzba Cywilna1960-01-21

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana składu ławników w trakcie postępowania dowodowego, bez ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego od początku, narusza zasadę bezpośredniości i ustności postępowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił wyrok, uznając, że zmiana składu ławników w trakcie postępowania dowodowego, bez ponownego przeprowadzenia rozprawy od początku, narusza zasady ustności i bezpośredniości postępowania. Odczytanie zeznań świadków i wyjaśnień oskarżonych złożonych przed poprzednim składem sądu, zamiast ponownego przesłuchania, uniemożliwiło obiektywne wyjaśnienie prawdy.
Stan faktyczny
Sąd Powiatowy w Koszalinie uniewinnił oskarżonych od zarzutu przywłaszczenia mienia. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając naruszenie przepisów k.p.k. dotyczących bezpośredniości postępowania. Sąd Najwyższy stwierdził, że skład orzekający był zmieniany w trakcie postępowania dowodowego, a rozprawa nie była prowadzona od początku przed nowym składem.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Koszalinie do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Dobesz. Sędziowie: S. Kalinowski, Z. Kapitaniak (sprawozdawca). Prokurator: S. Mocarski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Andrzeja N. i Zbigniewa A. oskarżonych z art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68), po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Powiatowego w Koszalinie z dnia 28 lutego 1958 r., na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 3 i 388 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Koszalinie wyrokiem z dnia 28 lutego 1958 r. uniewinnił oskarżonych Andrzeja N. i Zbigniewa A. od zarzutu przestępstwa z art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68) popełnionego przez to, że w celu przywłaszczenia zabrali na szkodę ZBM w Koszalinie, tregry żelazne wartości 1.500 zł.Wyrok ten, który się uprawomocnił, zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości, zarzucając naruszenie art. 309 § 2 i 310 § 2 k.p.k., co spowodowało pogwałcenie zasady bezpośredniości postępowania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja jest słuszna.Jak wynika z akt sprawy, Sąd kilkakrotnie zmieniał obsadę ławników, a w szczególności w czasie przeprowadzenia postępowania dowodowego. Na rozprawie w dniu 2 września 1957 r. Sąd w składzie: przewodniczący sędzia J. i ławnicy K. i K. przesłuchał świadków oskarżenia stwierdzających, że oskarżeni dokonali zarzuconego im czynu. W takim samym składzie prowadził Sąd rozprawę w dniu 18 września 1957 r. Natomiast w dniu 8 stycznia 1958 r. Sąd, przesłuchując świadków zgłoszonych przez obronę, dokonał tego w innym składzie ławników (B. i O.), przy czym nie prowadził rozprawy od początku, lecz ograniczył się do odczytania wyjaśnień oskarżonych i zeznań świadków, złożonych na poprzedniej rozprawie. Podobnie postąpił Sąd na rozprawie w dniu 28 lutego 1958 r., naruszając jednocześnie art. 310 § 2 k.p.k., a to wobec nieprowadzenia rozprawy od początku mimo jej poprzedniego odroczenia. W ten sposób Sąd przekreślił zasadę ustności i bezpośredniości procesu i wobec nieprzeprowadzenia dowodów przed nowym składem Sądu uniemożliwił wyjaśnienie prawdy obiektywnej.Względy powyższe nakazują uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1 § 1art. 394art. 309 § 2art. 310 § 2 KPK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.