V K 610/61

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski (sprawozdawca).Sędziowie: M. Grudziński, J. Dorsz.Prokurator: W. Gatner.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Zdzisława A. oskarżonego z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora Generalnego PRL rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 8 marca 1961 roku, na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 3 i 388 § 1 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Rewizja nadzwyczajna Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 8 marca 1961 r. w sprawie Zdzisława A., oskarżonego z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), zarzuca temu wyrokowi - na podstawie przepisu art. 371 pkt 2 k.p.k. - mogącą mieć wpływ na jego treść obrazę przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 8 i 320 k.p.k., polegającą na nierozważeniu przez Sąd Wojewódzki zeznań świadków przesłuchanych na rozprawie głównej, i wnosi z tego względu o uchylenie wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 8 marca 1961 roku oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temuż Sądowi Wojewódzkiemu w innym składzie.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Prokurator Powiatowy w Elblągu oskarżył Zdzisława A. o to, że zabrał w celu przywłaszczenia kożuch wartości 1.500 zł na szkodę Zakładów Okrętowych w G., tj. o czyn przewidziany w art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228).Wyrokiem z dnia 30 marca 1960 r. Sąd Powiatowy w Elblągu uznał oskarżonego Zdzisława A. za winnego zarzuconego mu czynu i na mocy art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) skazał go na 7 miesięcy więzienia i 500 zł grzywny, zaliczając na poczet kary pozbawienia wolności okres tymczasowego aresztowania od dnia 23 stycznia 1960 r.Od tego wyroku oskarżony założył rewizję.Sąd Wojewódzki w Gdańsku uchylił wyrok Sądu Powiatowego w Elblągu i uniewinnił oskarżonego Zdzisława A. od zarzutu aktu oskarżenia.Zarzuty rewizji nadzwyczajnej są częściowo słuszne. Istotnie wyrok Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku wydany został z mogącą mieć wpływ na jego treść obrazą art. 8 i 320 k.p.k. i z tego względu nie może się ostać.Sąd w rozumowaniu, które doprowadziło go do osądu, powinien mieć na uwadze wszystkie okoliczności ujawnione na rozprawie i istotne dla sprawy. Sąd powinien rozważyć wszystkie dowody, a więc nie tylko te, które uznał za wiarygodne, ale także dowody odrzucone, jako bezwartościowe i nie zasługujące na uwzględnienie. Sąd nie ma zatem prawa pominąć żadnej istotnej dla sprawy okoliczności mogącej mieć wpływ na rozstrzygnięcie kwestii winy lub niewinności oskarżonego. Niedopełnienie tego obowiązku przez sąd prowadzi w rezultacie do uchybienia warunkom art. 339 § 1 lit. a) k.p.k.Dotyczy to również sądu rewizyjnego, gdy sąd ten przejmuje funkcje sądu merytorycznego.Wszystkie te zeznania mogą wskazywać na nieprawdziwość w sprawie niniejszej.Jak wynika z uzasadnienia wyroku Sąd Wojewódzki, odmiennie niż Sąd Powiatowy oceniając wyjaśnienia oskarżonego i dając mu w pełni wiarę, nie rozważył zeznań świadków przesłuchanych na rozprawie głównej, i w następstwie tego nie wyjaśnił, dlaczego zeznanie to odrzucił i dlaczego nie podzielił odmiennej w tym względzie oceny Sądu Powiatowego, chociaż te zeznania świadków mogły mieć istotny wpływ na treść wyroku.Oceniając wyjaśnienia oskarżonego, Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu wyroku wspomniał wprawdzie o zeznaniach świadka S. przyjmując, że świadek ten nie zaprzeczył w sposób stanowczy twierdzeniu oskarżonego, iż wydał mu kożuch, ale nie rozważył całokształtu tych zeznań. W szczególności Sąd pominął zeznanie świadka S., że w biurze nie miał kożucha i "osobiście" nie wydawał kożucha oskarżonemu. Rozważenie tej części zeznań świadka S. było konieczne zwłaszcza w związku z twierdzeniem oskarżonego, że kożuch pożyczył od S. w jego pokoju ("Tam zobaczyłem kożuch i pożyczyłem od S. tego kożucha"). Sąd pominął również zeznania świadka S., że on sam nigdy nie wydawał kwitów, a jedynie zlecał ich wydawanie w miarę potrzeby, oraz że oskarżonemu nie przysługiwał kożuch, ponieważ miał delegację służbową upoważniającą go do przejazdu koleją, przydział zaś kożucha dopuszczalny był tylko przy przejeździe samochodem.Sąd Wojewódzki nie rozważył również zeznań świadka Stanisława K., że po otrzymaniu delegacji służbowej na przejazd koleją oskarżony nie zgłaszał się o przydział kożucha, ani nie pożyczył go od magazyniera gdyż - jak stwierdzili świadkowie W. i Z., których zeznania także pominięto - wszystkie kożuchy znajdowały się w magazynie bądź u osób, którym je przydzielono.Wszystkie te zeznania mogą wskazywać na nieprawdziwość wyjaśnienia oskarżonego Zdzisława A., że wszedł on w posiadanie kożucha drogą legalną, mianowicie w drodze pożyczki od S.Pominął także Sąd zeznania świadka W., z których wynika, że oskarżony, jako członek komisji inwentaryzacyjnej w grudniu 1959 r. korzystający z pożyczonego kożucha, mógł właśnie wtedy wejść w posiadanie kożucha.Uzasadniając wiarygodność wyjaśnień oskarżonego ich stanowczością, oraz jego zachowaniem się, Sąd Wojewódzki zaznaczył, że zeznania świadka P. są sprzeczne z zeznaniem świadka B., z czego zdaje się wynikać, że ta sprzeczność zadecydowała o niedaniu wiary zeznaniom świadka P. Nie można się jednak zgodzić z taką oceną dowodów, przy której sąd odmawia wiary jednym świadkom tylko dlatego, że inni świadkowie zeznali inaczej. Sąd bowiem powinien zeznania jednych świadków ocenić w powiązaniu z zeznaniami innych świadków, którzy oświetlają te same fakty dowodowe w sposób odmienny, i wyjaśnić, dlaczego zeznania jednych świadków zasługują na wiarę, a zeznania innych nie. W konkretnym wypadku było to konieczne tym bardziej, że zeznania świadka P. znajdują potwierdzenie w zeznaniach świadka F., których Sąd Wojewódzki również nie rozważył. Chodzi tu mianowicie o tę część ich zeznań, która dotyczy treści wypowiedzi oskarżonego wobec funkcjonariuszy MO. Według świadka B. oskarżony twierdził początkowo, że sprzedawał własny kożuch, a następnie, że był to kożuch kolegi, natomiast według świadka P. i F. oskarżony oświadczył, że jest to kożuch kolegi, i oświadczenia tego nie zmienił.Przy ocenie zeznań świadka P., a w szczególności tej części, w której podaje on, że oskarżony zwrócił się do niego z prośbą, by pomógł mu w sprzedaży kożucha i - po wyrażeniu przez niego zgody - dał mu ten kożuch, Sąd Wojewódzki powinien był rozważyć zeznanie świadka F., który w pewnym stopniu potwierdził zeznania świadka P.W świetle tych wszystkich dowodów wyjaśnienia oskarżonego A., jakoby kożuch pożyczył przed wyjazdem od świadka S., oraz że kożuch ten oddał świadkowi P. jedynie "do potrzymania", a nie w celu sprzedaży, budzą zastrzeżenia co do ich rzetelności.Gdyby nawet uznać, że oskarżony wszedł w posiadanie kożucha w drodze użyczenia mu go przez świadka S., a zatem legalnie, to i tak należało rozważyć, czy nie popełnił on przestępstwa.W tym bowiem wypadku oskarżony byłby w sytuacji pracownika używającego przy pracy kożucha należącego do pracodawcy. Gdyby więc po przeprowadzeniu zebranych dowodów i okoliczności sprawy okazało się, że oskarżony oddał P. kożuch w celu sprzedaży, to dopuściłby się kradzieży tego kożucha, albowiem przez wręczenie kożucha w tym celu wykazałby zamiar pozbawienia właściciela tego mienia i zatrzymania go lub jego równowartości dla siebie wbrew woli właściciela, a zatem dopuściłby się bezprawnego rozporządzenia cudzym mieniem jak własnym.Gdyby Sąd Wojewódzki rozważył zeznania wszystkich świadków przesłuchanych na rozprawie i wyżej wymienione okoliczności, to mógłby dojść do innego wniosku co do winy oskarżonego.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.