V K 1141/59
WyrokIzba Cywilna1959-12-05
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaniechanie odczytania protokołów przesłuchania oskarżonego i świadka, sporządzonych w dochodzeniu, mimo że osoby te zeznawały inaczej na rozprawie, stanowi obrazę przepisów postępowania karnego, która może mieć wpływ na treść wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zaniechanie odczytania w trybie art. 299 § 1 i 4 k.p.k. wyjaśnień oskarżonego i zeznań świadków złożonych w dochodzeniu, gdy na rozprawie zeznają oni odmiennie, jest obowiązkiem sądu, a nie tylko jego prawem. Niewykonanie tego obowiązku, kolidujące z zasadą dążenia do wykrycia prawdy obiektywnej, stanowi obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść wyroku, czyniąc go przedwczesnym.Stan faktyczny
Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku uniewinniającego Tadeusza B. od zarzutu zagarnięcia drzewa. Zarzucono obrazę przepisów postępowania karnego przez zaniechanie odczytania protokołów przesłuchania oskarżonego i świadka K. z dochodzenia, mimo że ich zeznania na rozprawie były odmienne. Sąd Najwyższy uznał rewizję za słuszną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia F. Korzeń. Sędziowie: M. Stępczyński, A. Janowski (sprawozdawca). Prokurator: T. Matysik.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Tadeusza B. oskarżonego z art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 69), po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Powiatowego w Białogardzie z dnia 19 lutego 1959 r., na zasadzie art. 394-396, 400, 383 pkt 3, 388 § 1 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneZaskarżony wyrokiem Tadeusz B. uniewinniony został z zarzutu zagarnięcia drzewa wartości 147 zł z lasu państwowego.Od powyższego prawomocnego wyroku Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną na niekorzyść oskarżonego Tadeusza B., w której na podstawie przepisu art. 371 pkt 2 k.p.k. zarzuca obrazę art. 299 § 1 i 4 k.p.k. przez zaniechanie odczytania na rozprawie protokołu przesłuchania oskarżonego oraz świadka K., sporządzonych w dochodzeniu, mimo że osoby te na rozprawie zeznawały inaczej, i na podstawie art. 383 pkt 3, 388 § 1 oraz art. 394 i nast. k.p.k. wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu w Białogardzie do ponownego rozpoznania w innym składzie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości jest słuszna.Wyjaśnienia oskarżonego i zeznania świadka K. w dochodzeniu i na rozprawie są całkowicie odmienne, lecz mimo to Sąd nie odczytał materiałów dochodzenia. Zgodnie z ustalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego ujawnienie w takich wypadkach w trybie art. 299 § 1 i 4 k.p.k. wyjaśnień oskarżonego i zeznań świadków, złożonych w dochodzeniu, jest nie tylko prawem, lecz zgodnie z art. 8 k.p.k. obowiązkiem sądu, jeżeli niekorzystanie z tego prawa kolidowałoby z zasadą dążenia do wykrycia prawdy obiektywnej.Powyższe uchybienie mogło mieć wpływ na treść wyroku, albowiem wyjaśnienia oskarżonego i zeznania świadka K., złożone na rozprawie, powinny być - po skonfrontowaniu z materiałami dochodzenia przez sąd I instancji - rozważone pod kątem widzenia ich wiarygodności i dopiero wówczas sąd orzekający będzie mógł powziąć decyzję co do winy bądź też jej braku u sprawcy. Przed dopełnieniem tego obowiązku wydanie wyroku być musi uznane za przedwczesne.Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.
Powiązane orzeczenia
- II KR 276/79 1979-10-11Czy przesłuchanie osoby podejrzanej przed przedstawieniem jej zarzutów, a następnie odczytanie protokołu z tego przesłuchania na rozprawie, stanowi obrazę przepisów postępowania karnego, jeśli protokół ten został wykorzy…
- V KRN 556/66 1966-11-10Czy naruszenie zasady bezpośredniości poprzez odczytanie zeznań świadków zamiast ponownego przesłuchania, gdy rozprawa została odroczona na okres dłuższy niż 21 dni, stanowi podstawę do uchylenia wyroku, jeśli miało isto…
- IV KKN 120/97 2001-10-24Czy zaniechanie przesłuchania świadka, którego wyjaśnienia w postępowaniu przygotowawczym mogły mieć istotny wpływ na ustalenie stanu faktycznego, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego mające wpływ na treść wyroku?
- III K 58/59 1959-05-05Czy obraza przepisów postępowania karnego, takich jak art. 226 k.p.k. (poprawki do protokołu), art. 306 k.p.k. (oględziny miejsca przestępstwa), art. 371 k.p.k. (ograniczenie prawa do obrony po wydaniu wyroku), art. 339…
- II K 1019/57 1958-01-13Czy ujawnienie zeznań świadka bez ich odczytania, na podstawie oświadczenia świadka o powołaniu się na poprzednie zeznania lub ich podtrzymaniu, przy zgodzie stron, jest zgodne z zasadą bezpośredniości i przepisami Kodek…
Powołane przepisy
art. 1 § 1art. 394art. 371 pkt 2 KPKart. 299 § 1art. 383 pkt 3art. 8 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.