VI KO 73/60

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes Z. Opuszyński.Sędziowie: H. Kempisty, W. Dąbrowski (sprawozdawca).Prokurator: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Andrzeja B. oskarżonego z art. 257 § 1 k.k. i art. 30 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 89, poz.. 434), po wysłuchaniu wniosku prokuratora, uchwalił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Poznaniu - Ośrodek Zamiejscowy w Kaliszu w trybie art. 390 § 1 k.p.k. kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy motorower z silnikiem o pojemności skokowej do 50 cm3 jest pojazdem mechanicznym w rozumieniu art. 30 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434)?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneRozporządzenie Ministra Komunikacji, Spraw Wewnętrznych i Spraw Wojskowych z dnia 27 października 1937 r. o ruchu pojazdów mechanicznych na drogach publicznych (Dz. U. Nr 86, poz. 616 z późniejszymi zmianami) podaje w § 1 pkt 1 określenie pojęcia "pojazdu mechanicznego" stanowiąc, że pojazdem mechanicznym w rozumieniu tego rozporządzenia jest pojazd poruszany przez umieszczony na nim silnik i nie biegnący po szynach, z tym jednak zastrzeżeniem, że w myśl § 5 tego rozporządzenia nie uważa się za pojazd mechaniczny rowerów z silnikami pomocniczymi o pojemności skokowej do 50 cm3 oraz motocykli z silnikami o tejże pojemności.Przepis zaś art. 30 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434), nie określając pojęcia pojazdu mechanicznego i nie powołując się na powyższe rozporządzenie, stanowi, że kto prowadząc pojazd mechaniczny w stanie nietrzeźwości sprowadza nieumyślnie niebezpieczeństwo katastrofy w komunikacji lądowej, wodnej lub powietrznej, podlega karze.Ponieważ w tych warunkach może zachodzić wątpliwość co do tego, czy pojęcia "pojazd mechaniczny", użyte w tych aktach prawnych oraz w innych posługujących się tym przepisem, są identyczne, przeto zgodnie z art. 390 § 1 k.p.k. należało tę kwestią rozstrzygnąć jak wyżej, wychodząc z następujących założeń:Nie ma podstaw do przyjęcia, że w ustawie z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu użyto pojęcia "pojazd mechaniczny" w tym samym znaczeniu co w § 1 rozporządzenia z dnia 27 października 1937 r. o ruchu pojazdów mechanicznych na drogach publicznych.Rozporządzenie to określa, co w rozumieniu tego rozporządzenia stanowi pojazd mechaniczny. Określenia tego nie można stosować do wszystkich wypadków posługiwania się przez jakiekolwiek inne ustawy pojęciem pojazdu mechanicznego.W szczególności nie można posługiwać się pojęciem pojazdu mechanicznego, o którym mowa w § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 27 października 1937 r., przy określaniu pojęcia pojazdu mechanicznego w rozumieniu ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. Cytowane bowiem rozporządzenie wyłącza z pojęcia pojazdu mechanicznego pojazdy biegnące po szynach i ogranicza się jedynie do pojazdów mechanicznych poruszających się na lądowych drogach publicznych, gdy tymczasem w myśl ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. brak jest podstaw do wyłączenia z pojęcia pojazdu mechanicznego pojazdów biegnących po szynach, albowiem ustawa ta dotyczy pojazdów mechanicznych używanych w komunikacji lądowej (kolejowej, tramwajowej, autobusowej, samochodowej itp.), wodnej i powietrznej.Z powyższego wynika, że pojęcie "pojazd mechaniczny" użyte w ustawie z dnia 10 grudnia 1959 r. jest szersze od takiegoż pojęcia przyjętego w wyżej wspomnianym rozporządzeniu.Zgodzić się więc trzeba z tezą, że ustawa z dnia 10 grudnia 1959 r. dotyczy wszelkiego rodzaju pojazdów mechanicznych używanych w komunikacji lądowej, wodnej i powietrznej.W związku z rozstrzyganym pytaniem prawnym tezę tę należy jednak bardziej zacieśnić o tyle, że w zakresie pojazdów dwukołowych chodzi tu o pojazdy poruszane wyłącznie przez silnik.Wyłączone są zatem pojazdy zaopatrzone jedynie w silniki pomocnicze, o ograniczonej pojemności skokowej.Rozważając zagadnienie, jaki silnik należy zaliczyć do silników o charakterze pomocniczym, nie ma jednak przeszkód do posłużenia się w tym zakresie określeniem pojemności skokowej silnika pomocniczego, o której mowa zarówno w rozporządzaniu z dnia 27 października 1937 r., jak i w rozporządzaniu z dnia 15 grudnia 1953 r. w sprawie ruchu rowerów na drogach publicznych (Dz. U. Nr 4, poz. 7).W ten sposób należy przyjąć, że silnikiem pomocniczym będzie silnik o pojemności skokowej do 50 cm3, ze względu bowiem na moc takiego silnika pomocniczego nie może on całkowicie wyłączać siły fizycznej człowieka do poruszania pojazdu, lecz tylko to poruszanie się ułatwiać.W kwestii jazdy na drogach publicznych istotne jest to, że szybkość motorowerów nie jest tego typu, iżby zagrażała bezpieczeństwu w ruchu drogowym w stopniu wyższym niż rowery nie zaopatrzone w silniki.Nie ma wreszcie dostatecznie usprawiedliwionej racji, aby nietrzeźwy "motorowerzysta" miał odpowiadać bardziej surowo na podstawie norm karnych ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. aniżeli nietrzeźwy rowerzysta. Na tle niniejszej sprawy i jeden, i drugi podlegałby odpowiedzialności za nieumyślne spowodowanie niebezpieczeństwa katastrofy w komunikacji lądowej na podstawie art. 215 § 2 k.k., a nie art. 30 wymienionej ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu. Z powyższych zasad uchwalono jak w sentencji.