II KK 28/19

Sygn. akt II KK 28/19 POSTANOWIENIE Dnia 26 lutego 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 26 lutego 2019 r., sprawy R. B. skazanego z art. 178a § 4 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 10 października 2018 r., sygn. akt V Ka […] zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 30 kwietnia 2018 r., sygn. akt II K […], p o s t a n o w i ł: 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2) obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w P. wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2018 r., sygn. akt II K […], uznał R. B. za winnego tego, że w dniu 9 stycznia 2017 roku około godziny 15.00 w P. przy ulicy J., znajdując się w stanie nietrzeźwości - 0,33 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu (I badanie) i 0,32 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu (II badanie) - prowadził pojazd mechaniczny w postaci motoroweru marki P. o nr rej. […] w ruchu lądowym, będąc wcześniej prawomocnie skazanym za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 27 lipca 2016 roku w sprawie II K […], i za to na podstawie art. 178a § 1 i 4 k.k. skazał oskarżonego na karę 6 miesięcy 2 pozbawienia wolności, na podstawie art. 42 § 3 k.k. orzekł środek karny dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, na podstawie 43a § 2 k.k. orzekł od oskarżonego świadczenie pieniężne w kwocie 10.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Penitencjarnej, zaś na podstawie art. 43b k.k. – środek karny podania wyroku do publicznej wiadomości w określony sposób oraz częściowo zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 10 października 2018 r., V Ka […], Sąd Okręgowy w P., po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego, zarzucającej błąd w ustaleniach faktycznych, obrazę przepisów postępowania w postaci art. 410 k.p.k. i art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k. i obrazę prawa materialnego, to jest art. 178a § 1 k.k. w zw. z art. 9 § 2 k.k., wnoszącej o uniewinnienie oskarżonego albo uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ustalił, że czyn wypełnia jedynie dyspozycję art. 178a § 4 k.k. i ten przepis stanowi podstawę skazania, zaś w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. W kasacji obrońca zarzucił: a) obrazę prawa materialnego, tj. art. 1 § 3 k.k. w zw. z art. 31 § 1 i 3 k.k., polegającą na przyjęciu, że odpowiedzialność karną za czyn popełniony w warunkach opisanych w art. 31 § 1 k.k., poniesie na zasadzie art. 31 § 3 k.k. również ten sprawca, któremu nie można przypisać winy w chwili wprawiania się w stan upojenia alkoholowego; b) rażące naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.k. poprzez całkowicie dowolną ocenę zeznań świadka J. B., jako wskazujących na udzielenie przez adwokata porady warunkowej, dotyczącej pojazdu silnikowego, podczas gdy treść zeznań świadka pozwalała przyjąć, że porada prawna dotyczyła stricte możliwości prowadzenia motoroweru, jako nienaruszającego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.” W konkluzji skarżący się wniósł o uchylenie wyroku Sądu odwoławczego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Prokurator w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenia jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 3 Oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej upoważnia do sporządzenia uzasadnienia w skróconej formie (argument z art. 535 § 3 in princ. k.p.k.). Ad zarzutu a) biegli psychiatrzy stwierdzili, że oskarżony nie jest chory psychicznie ani upośledzony umysłowo, pozostaje natomiast uzależniony od alkoholu. Oskarżony pół roku wcześniej został skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. Oczywiście zatem przewidywał on że spożywając alkohol wprawi się w stan nietrzeźwości, który może spowodować wyłączenie albo ograniczenie poczytalności. Jednak nawet wykluczenie winy z powodu niepoczytalności wywołanej spożyciem alkoholu nie zwalnia od odpowiedzialności karnej, jeżeli – jak w tej sprawie – zachodzą okoliczności określone w art. 31 § 3 k.k., czyli wiedza oskarżonego o skutkach nadużycia alkoholu dla jego psychiki i o ponoszeniu odpowiedzialności za czyny popełnione pod jego wpływem. Sąd Okręgowy miał rację pisząc, że bez znaczenia pozostaje, czy oskarżony mógł kontrolować potrzebę spożycia alkoholu. Konstrukcja określona w art. 31 § 3 k.k. wprowadza zobiektywizowaną postać odpowiedzialności karnej, zakorzenionej jednak w świadomości sprawcy o skutkach nadużycia alkoholu dla jego poczytalności. Nie ma tu powodu do badania kwestii zawinienia na tzw. przedpolu czynu zabronionego, chyba że doszło do upojenia patologicznego, co w tej sprawie było wykluczone. Fakt, że oskarżony odczuwał nieodpartą chęć a nawet potrzebę spożycia alkoholu, nie oznacza przecież, że pozostawał również w przymusie psychicznym, żeby prowadzić pojazd mechaniczny w stanie nietrzeźwości. Ad zarzutu b) stanowi on tylko polemikę z oceną, czy motorower jest pojazdem mechanicznym w rozumieniu art. 178a k.k. W kasacji nie kwestionowano przyjęcia przez Sąd odwoławczy szerokiej wiedzy oskarżonego dotyczącej tej problematyki, uzyskanej z internetu (s. 5 uzasadnienia wyroku). Tam zamieszczony był wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 2016 r., V KK 259/16, w którym jednoznacznie wskazano, że motorower jest pojazdem mechanicznym w rozumieniu art. 178a §1 k.k. Rozpytywanie osób postronnych (nawet prawników) co do charakteru pojazdu, jakim jest motorower, tylko potwierdza, że nie może być mowy o usprawiedliwionym błędzie oskarżonego. Oskarżony mając uzasadnione wątpliwości w tej kwestii (czy motorower jest pojazdem 4 mechanicznym), dał tym wyraz że bazowanie na wiedzy innych nie będzie usprawiedliwiać błędu, a w efekcie zwalniać od odpowiedzialności karnej za czyn następnie mu zarzucony. Z przytoczonych względów oddalono kasację jako oczywiście bezzasadną.