I CR 11/61

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Gross (sprawozdawca). Sędziowie: J. Ignatowicz, J. Krzyżanowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Władysława G. przeciwko Zakładom Terenowego Przemysłu Materiałów Budowlanych w Ch. o 5.790 zł, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku zaocznego Sądu Powiatowego dla m. st. Warszawy z dnia 4 maja 1960 r.,rewizję nadzwyczajną oddalił.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy wyrokiem zaocznym z dnia 4 maja 1960 r. zasądził od Zakładów Terenowego Przemysłu Materiałów Budowlanych Przedsiębiorstwa Państwowego w Ch. na. rzecz Władysława G. 5.790 zł z % i kosztami procesu tytułem odszkodowania za nie wykorzystane urlopy w latach 1956, 1957 i 1958 r., których - według twierdzeń pozwu - nie udzielono powodowi ze względów gospodarczych. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Sąd Powiatowy stwierdził, że okoliczności faktyczne przytoczone w pozwie nie budzą wątpliwości co do zgodności z istotnym stanem rzeczy, a jako podstawę prawną wskazał przepisy art. 100, 341 i 345 k.p.c. Wyrok Sądu Powiatowego doręczony został stronie pozwanej 28.VI.1960 r. i wobec niezaskarżenia go w terminie przepisanym uprawomocnił się.W dniu 5 stycznia 1961 r. wpłynęła do Sądu Najwyższego rewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości z wnioskiem o uchylenie omówionego wyżej wyroku z powodu naruszenia § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 lipca 1959 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy z dnia 16 maja 1922 r. o urlopach dla pracowników zatrudnionych w przemyśle i handlu (Dz. U. Nr 42, poz. 264), art. 354 § 1 k.p.c. w związku z § 76 Regulaminu czynności sądów wojewódzkich i powiatowych w sprawach cywilnych i karnych z dnia 9 września 1953 r. (Dz. U. Nr 44, poz. 216) oraz art. 336 § 2 k.p.c. oraz o przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu dla m. st. Warszawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję nadzwyczajną, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarżący słusznie zarzuca, że Sąd Powiatowy, wydając wyrok zaoczny, uchybił art. 354 § 1 k.p.c. przez zaniechanie wyjaśnienia podstawy prawnej, a w szczególności przez nieprzytoczenie przepisów prawa materialnego, na których oparł swe rozstrzygnięcie. Jak to bowiem wynika z treści rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 września 1953 roku, zawierającego regulamin, czynności sądów wojewódzkich i powiatowych w sprawach cywilnych i karnych (Dz. U. Nr 44, poz. 216), przewidziana w art. 354 § 1 k.p.c. skrócona forma wyroku zaocznego uwzględniającego powództwo w całości i wydanego bez przeprowadzenia dowodów polega tylko na tym, że sąd może zaniechać uzasadnienia podstawy faktycznej, jako zbędnego ze względu na przyjęcie za prawdziwe okoliczności faktycznych przytoczonych w pozwie. Sąd nie jest natomiast w tym wypadku zwolniony od obowiązku wyjaśnienia podstawy prawnej, która zgodnie z art. 336 § 2 k.p.c. stanowi, obok podstawy faktycznej, konieczny element powodów rozstrzygnięcia. Nie można zaś uznać, by ograniczenie się do powołania przepisów procesowych, a mianowicie art. 100, 341 i 345 k.p.c., jakie zamieszczone zostały w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zaocznego, czyniło zadość temu obowiązkowi.Stosownie do art. 396 § 1 k.p.c. rewizja nadzwyczajna oparta na naruszeniu przepisów jest dopuszczalna tylko wówczas, gdy prawomocne orzeczenie powzięte zostało z pogwałceniem istotnych przepisów prawa. Zarzucane w rewizji nadzwyczajnej i stwierdzone poprzednio uchybienia procesowe skarżący uważa dlatego za istotne, że jego zdaniem wiąże się ono z naruszeniem § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 lipca 1959 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy z dnia 16 maja 1922 r. o urlopach dla pracowników zatrudnionych w przemyśle i handlu (Dz. U. Nr 42, poz. 264). Zgodnie bowiem z tym przepisem wypłata ekwiwalentu pieniężnego za nie wykorzystane urlopy wypoczynkowe jest dopuszczalna tylko w razie niewykorzystania należnych urlopów z powodów w nim wymienionych, takie zaś powody w danym wypadku nie wchodziły w rachubę.Tymczasem jednak sytuacja pod tym względem uległa zmianie.Jak to wynika z oświadczenia pełnomocnika pozwanych Zakładów, znajdującego potwierdzenie w informacji Biura Adresowego, nadesłanej przez Ministerstwo Sprawiedliwości, powód Władysław G. nie jest już zatrudniony w pozwanym Przedsiębiorstwie i pracuje obecnie w innym przedsiębiorstwie państwowym pn. Zakłady Terenowego Przemysłu Materiałów Budowlanych w K.Zgodnie z § 22 rozporządzenia Ministra Pracy i Opieki Społecznej z dnia 11 czerwca 1923 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Przemysłu i Handlu w przedmiocie wykonania ustawy z dnia 16 maja 1922 r. o urlopach dla pracowników zatrudnionych w przemyśle i handlu (Dz. U. Nr 62, poz. 464), który to przepis nadal obowiązuje, jako nie uchylony paragrafem 14 rozporządzenia Ministra Pracy i Opieki Społecznej z dnia 28 lutego 1953 r. (Dz. U. Nr 13, poz. 54) ani też powołanym w rewizji nadzwyczajnej rozporządzeniem Rady Ministrów - w razie rozwiązania umowy o pracę pracodawca obowiązany jest wypłacić pracownikowi należność za czas nie wykorzystanego urlopu. Obowiązek taki wynika zresztą w sposób oczywisty z faktu, że udzielenie urlopu w naturze jest już w takiej sytuacji niemożliwy.W tych warunkach, wobec braku w rewizji nadzwyczajnej innych merytorycznych zarzutów poza tym, że ekwiwalent urlopowy należało powodowi przyznać w naturze, uchylenie zaskarżonego wyroku z powodu nieprzytoczenia w nim podstawy prawnej musiałoby po ponownym rozpoznaniu sprawy - ze względu na omówioną poprzednio zmianę stanu faktycznego - doprowadzić do takiego samego rozstrzygnięcia, jakie obecnie jest w nim zawarte.Uchybienia procesowe, które zarzuca rewizja nadzwyczajna, nie może być więc w tych warunkach uznane za dotyczące istotnego przepisu prawa, a tym samym zarzut w tym względzie nie może stanowić skutecznej podstawy rewizji nadzwyczajnej.Z tych zasad Sąd Najwyższy na mocy art. 396 § 1 oraz 398 w związku z art. 383 k.p.c. orzekł jak w sentencji.