I CR 684/59

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Aleksandra J. przeciwko Wielobranżowej Spółdzielni Zaopatrzenia i Zbytu w B. o 131.262 zł z umowy, po rozpoznaniu rewizji obu stron od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 6 lipca 1959 r., zaskarżony wyrok z rewizji powoda w części oddalającej powództwo uchylił i w tym zakresie sprawę do ponownego rozpoznania przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Białymstoku; rewizję strony pozwanej oddalił.Uzasadnienie faktyczneNa skutek powództwa wytoczonego w dniu 21 marca 1957 r. o zasądzenie 131.262 zł tytułem reszty należności za roboty instalacyjne wykonane w garbarni w K. na podstawie zlecenia z 1953 r., Sąd Wojewódzki zasądził na rzecz Aleksandra J. od Wielobranżowej Spółdzielni Zaopatrzenia i Zbytu w B. 60.526 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu, a w pozostałej części oddalił powództwo.W uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki przytoczył co następuje: Powód 10 października 1953 r. zawarł ze Spółdzielnią Cechów Metalowych w B., której był członkiem, a której następcą prawnym jest strona pozwana, umowę zlecenia na wykonanie robót w garbarni w K. Powód twierdzi, że z ogólnej sumy 638.651 zł 96 gr należy mu się jeszcze suma poszukiwana. Pozwana Spółdzielnia zarzucała, że garbarnia w K. nie wypłaciła spornej sumy, gdyż roboty były źle wykonane, a wniosek o jej zasądzenie został odrzucony w postępowaniu arbitrażowym wobec prekluzji (...). Po odliczeniach na rzecz powoda przypada suma zasądzona w wyroku. Sąd Wojewódzki nie uwzględnił zarzutu przedawnienia z art. 285 k.z., gdyż nie dotyczy ono poszukiwanego przez członka spółdzielni pracy zwrotu wydatków poniesionych w ramach spółdzielczego stosunku pracy. Kontrahentem powoda była Spółdzielnia, a nie garbarnia w K. i dlatego nie jest słuszny zarzut braku legitymacji biernej i nie ma znaczenia odrzucenie wniosku w postępowaniu arbitrażowym z powodu prekluzji.W rewizji Aleksander J. domaga się uchylenia lub zmiany powyższego wyroku i zasądzenia na rzecz powoda 124.325 zł wraz z kosztami procesu, zarzucając Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie art. 18 i 42 k.p.c. (...).Wielobranżowa Spółdzielnia Zaopatrzenia i Zbytu w B. w swej rewizji domaga się uchylenia lub zmiany powyższego wyroku i oddalenia powództwa z zasądzeniem kosztów procesu, zarzucając Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie art. 285 k.z., art. 218 § 1, 242 § 1 i 297 k.p.c. przez mylne uznanie, że pozwana Spółdzielnia jest spółdzielnią pracy i że wskutek tego nie stosuje się do spornych roszczeń dwuletnie przedawnienie (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W związku z zarzutem rewizji strony pozwanej, dotyczącym odmowy zastosowania dwuletniego przedawnienia przewidzianego w art. 285 pkt 1 k.z., należy zaznaczyć, że powyższe przedawnienie stosuje się do wierzytelności między innymi rzemieślników z tytułu dokonania robót. Stosuje się ono zatem w stosunku prawnym, który wiąże rzemieślnika z tym, dla kogo roboty on wykonał. Powód w niniejszej sprawie nie poszukuje jednak wynagrodzenia za roboty instalacyjne wykonane przez niego w garbarni w K. od przedsiębiorstwa tej garbarni i nie mógłby nawet od niego poszukiwać tego wynagrodzenia, gdyż powyższe roboty wykonywał jako członek pomocniczej spółdzielni i na skutek jej zlecenia, a umowę o wykonanie tych robót z garbarnią w K. mogła zawierać tylko spółdzielnia pomocnicza i ona mogła tylko poszukiwać wynagrodzenia za dokonane roboty od tej garbarni. Sporne zatem w sprawie roszczenie jest poszukiwane przez powoda w ramach szczególnego stosunku łączącego go jako członka pomocniczej spółdzielni z tą spółdzielnią, uprawnioną do dawania mu zlecenia wykonania robót, z obowiązkiem jednak pokrycia kwoty należnej za ich wykonanie. Te szczególne roszczenia ze stosunku spółdzielczego ulegają zatem przedawnieniu ogólnemu z art. 105 przepisów ogólnych prawa cywilnego, które wynosi 10 lat, a nie dwuletniemu przedawnieniu z art. 285 pkt 1 k.z.Sąd Wojewódzki słusznie więc odmówił zastosowania tego ostatniego przedawnienia mylnie tylko uzasadniając swą odmowę (...).Z powyższych przyczyn rewizja strony pozwanej ulega oddaleniu.Oba zarzuty rewizji powoda należy uznać częściowo za słuszne (...).Z powyższych względów z powodu naruszenia art. 336 § 2 k.p.c. przez brak dostatecznego uzasadnienia zaskarżony wyrok ulega uchyleniu w tej części, w której oddala powództwo.