2 CZ 167/61

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Gross. Sędziowie: Z. Wiszniewski, J. Krzyżanowski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Skarbu Państwa (Prezydium WRN w Ł.) przeciwko małżonkom Stanisławowi i Annie P. o usunięcie niezgodności księgi wieczystej ze stanem rzeczywistym, na skutek zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 24 listopada 1961 r., oddalił zażalenie.Uzasadnienie faktyczneSkarb Państwa w piśmie z dnia 9.XI.1961 r. skierowanym przeciwko Annie i Stanisławowi małżonkom P. wnosi o nakazanie Wydziałowi VI ksiąg publicznych Sądu Powiatowego usunięcia niezgodności treści księgi wieczystej k.w. 9456 z rzeczywistym stanem prawnym przez wykreślenie istniejącego wpisu, który stwierdza, że Stanisław P. i Anna P. we wspólności ustawowej są właścicielami nieruchomości położonej w K., oznaczonej w księdze wieczystej k.w. 9456.Strona powodowa wyjaśniła, że pozwani na mocy prawomocnego wyroku Sądu Powiatowego, który nakazał Skarbowi Państwa wydanie omawianej nieruchomości, wszczęli egzekucję i że właściwy komornik wyznaczył już termin wprowadzenia P. w posiadanie tej nieruchomości, jak również że w sprawie tej zgłoszony został przez Skarb Państwa do Prokuratora Generalnego wniosek o zgłoszenie rewizji nadzwyczajnej.Twierdząc, że zachodzi uzasadniona obawa wyzbycia się przez pozwanych wymienionej nieruchomości aktem notarialnym, co może narazić Skarb Państwa na straty, gdyż pozbawi możności przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa na zasadzie art. 34 dekretu z 6.XI.1946 r., strona powodowa na zasadzie art. 874 i art. 878 k.p.c. wnosiła nadto o zabezpieczenie powództwa:a)przez nakazanie Wydziałowi VI ksiąg publicznych dla m. Łodzi wpisania ostrzeżenia w k.w. nr 9456 o niezgodności kwestionowanego wpisu z rzeczywistym stanem prawnym (art. 24 § 1 pr. rzecz.),b)przez zawieszenie wykonania prawomocnego wyroku Sądu Powiatowego z dnia 28.IX.1960 r. sygn. 353/60 z powództwa Stanisława i Anny P.Sąd Wojewódzki uwzględnił wniosek powoda o zabezpieczenie powództwa przez wniesienie ostrzeżenia z art. 24 § 1 pr. rzecz., natomiast postanowieniem z dnia 24.XI.1961 r. oddalił dalszy wniosek o zabezpieczenie powództwa przez zawieszenie wykonania wyroku Sądu Powiatowego z 28.IX.1960 r. nr 353/60 z uzasadnieniem, że w razie wniesienia rewizji nadzwyczajnej od powyższego wyroku przez Prokuratora Generalnego PRL Sąd Najwyższy, a nie Sąd Wojewódzki może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia do czasu rozstrzygnięcia sprawy.Zażalenie Skarbu Państwa na wymienione postanowienie nie zasługuje na uwzględnienie.Stosownie do przepisu art. 855 k.p.c., celem postępowania o zabezpieczenie roszczeń (również niepieniężnych) jest zapewnienie przymusowego wykonania orzeczenia sądowego, jakie ma być wydane w przyszłości w razie uwzględnienia powództwa. Zabezpieczenie ma bowiem gwarantować skuteczne przeprowadzenie egzekucji na podstawie przyszłego prawomocnego orzeczenia i uniemożliwić pozbawienie wierzyciela zaspokojenia jego roszczenia.Z założeń powyższych wynikają dwie istotne przesłanki dopuszczalności zabezpieczenia roszczeń w trybie zarządzeń tymczasowych. Po pierwsze - roszczenie, którego zabezpieczenia się żąda, powinno się nadawać do egzekucji sądowej, a to ze względu zarówno na przedmiot przyszłego świadczenia, jak i na osobę dłużnika; po drugie - sposób sądowego zabezpieczenia powinien pozostawać w związku z przyszłą realizacją roszczenia w razie jego uwzględnienia o tyle, że ma zapewnić zaspokojenie dochodzonego w pozwie żądania.Roszczenie powoda sprowadzające się do nakazania usunięcia niezgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest roszczeniem niepieniężnym z natury rzeczy nie nadającym się do egzekucji sądowej.Żądanie zabezpieczenia nie pozostaje też w żadnym związku z dochodzonym roszczeniem. W szczególności ewentualne uwzględnienie powództwa Skarbu Państwa nie będzie miało żadnego wpływu na wykonanie prawomocnego orzeczenia co do wydania pozwanym nieruchomości, ani też - z drugiej strony - odmowa zabezpieczenia nie pozbawia strony powodowej możności realizacji jego żądania będącego przedmiotem niniejszego sporu, tj. uzgodnienia księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.Skoro żadna z przytoczonych na wstępie przesłanek dopuszczalności zabezpieczenia nie zachodzi w sprawie niniejszej, to oddalenie wniosku powoda o zabezpieczenie przez wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku jest w ostatecznym wyniku trafne i odpowiada prawu, wobec czego zażalenie, jako nieuzasadnione, podlega z mocy art. 394 i art. 383 k.p.c. oddaleniu.Zauważyć należy, że szczególny sposób zabezpieczenia przewidziany w art. 24 pr. rzecz. dla tego rodzaju sporów, stanowiący wyjątek od zasady ogólnej art. 855 k.p.c. i wyłączający rękojmię wiary publicznej księgi wieczystej, został przez Sąd Wojewódzki zastosowany, w związku z czym doznał też ochrony w granicach prawa interes Państwa,