IV KO 140/56

SentencjaKarę dodatkową przepadku przedmiotów, pochodzących z przestępstwa, orzeczoną na podstawie art. 50 § 1 k. k., sąd orzeka tylko wyrokiem.Sąd Najwyższy w Izbie Karnej, na posiedzeniu niejawnym, po rozpoznaniu przedstawionej przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie - Ośrodek w Przemyślu kwestii prawnej:"Czy po uprawomocnieniu się wyroku sąd może skazać oskarżonego uzupełniającym postanowieniem na karę dodatkową przepadku rzeczy pochodzącej z przestępstwa" -uchwalił kwestię te rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneZ treści art. 44 lit. "e" k. k. wynika, że orzeczony przez sąd przepadek przedmiotów majątkowych stanowi karę dodatkową. Jako karę dodatkową sąd może na podstawie art. 50 § 1 k. k. orzec przepadek przedmiotów, pochodzących bezpośrednio lub pośrednio z przestępstwa; jeżeli zaś przedmioty te nie są własnością sprawcy, o ich przepadku można orzec tylko wtedy, gdy szczególny przepis wyraźnie to nakazuje (art. 50 § 2 k. k.). Takim przepisem szczególnym jest np. art. 185 § 1 k. k., w myśl którego pieniądze, papiery i znaki wartościowe, podrobione lub przerobione, albo z których usunięto oznaki umorzenia oraz podrobione lub przerobione narzędzia miernicze, jak również środki techniczne, określone w art. 179 lub 184 k. k., podlegają przepadkowi, choćby nie były własnością sprawcy.W przypadku quaestionis, jak to wynika z treści pytania, chodzi o wypadek "skazania oskarżonego na karę dodatkową przepadku rzeczy pochodzących z przestępstwa", tzn. że przedmioty te stanowią własność sprawcy. Wchodzi więc w rachubę tylko art. 50 § 1 k. k. i odpowiedź należało ograniczyć do interpretacji tego przepisu.Przepis art. 50 § 1 k. k., normujący kwestię przepadku przedmiotów pochodzących z przestępstwa, znajduje się w rozdziale VII k. k., traktującym o karach dodatkowych. Wynika z tego, że ustawowdawca traktuje orzeczenie przepadku wymienionych w tym przepisie przedmiotów jako orzeczenie kary dodatkowej. (Podobnie Motywy Komisji Kodyfikacyjnej, t. V, z. 3 s. 63, S. Śliwiński: Prawo karne materialne 1946 r., s. 462, W. Wolter: Zarys systemu prawa karnego, 1936 r., t. II, s. 131 - ostatnio W. Gajewski: Zagadnienie dowodów rzeczowych i przepadku przedmiotów majątkowych i narzędzi, B. GP. nr 6 z 1955 r. Tak samo orzeczenia Sądu Najwyższego, np. z dnia 9 sierpnia 1934 r. - 2 K 710/35 - Zb. O. z 1935 r., z dnia 25 października 1935 r. - III KZ 51/53 - Zb. O. z 1945 r., poz. 56, z dnia 24 sierpnia 1957 r. III K Rn 759/57. Taki sam pogląd na tle k. w. p. k. wypowiedział Najwyższy Sąd Wojskowy w orz. z dnia 14 czerwca 1950 r. nr 120, W.P.P. 1950 r., z 2, s. 211, według którego "o karze orzeka sąd pierwszej instancji w formie wyroku. Orzeczenie w postępowaniu powyrokowym obligatoryjnej kary dodatkowej, pominiętej z naruszeniem prawa w wyroku, jest niedopuszczalne").Na tle przepisów k. p. k. orzeczenie o karze - także o karze dodatkowej - zamieszcza sąd w sentencji wyroku skazującego, zgodnie z art. 329 k. p. k., nie zaś w wydanym po wyroku postanowieniu uzupełniającym, chyba, że szczególny przepis, np. art. 3 pkt 2 i art. 6 ustawy o amnestii z dnia 22 października 1952 r., zezwala na orzeczenie kary dodatkowej przepadku przedmiotów w formie postanowienia, co w danym przypadku w rachubę nie wchodzi, gdyż postanowieniem orzeka sąd przepadek w razie umorzenia postępowania (podobnie w art. 85 k. k.), - pytanie zaś dotyczy przypadku skazania oskarżonego.Karę dodatkową przepadku przedmiotów, pochodzących z przestępstwa, orzeczoną na podstawie art. 50 § 1 k. k., sąd orzeka tylko wyrokiem.Jeżeli sąd w wyroku skazującym nie orzekł o przepadku przedmiotów majątkowych, pochodzących z przestępstwa, nie stanowiących dowodów rzeczowych, to ten sam sąd swego wyroku ani zmienić, ani uzupełnić nie może. Może to uczynić sąd wyższy w trybie rewizyjnym. Rzeczą prokuratora jest więc zaskarżenie wyroku i domaganie się orzeczenia kary dodatkowej, pominiętej w wyroku sądu pierwszej instancji.