1 CR 745/58

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Bronisławy S. przeciw Barbarze Z. o przywrócenie posiadania na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 25 lutego 1958 r. rewizję nadzwyczajną oddalił.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 14 listopada 1957 r. Sąd Powiatowy dla m.st. Warszawy oddalił powództwo Bronisławy S. przeciwko Barbarze Z. o przywrócenie posiadania pokoju, wniesione w dniu 29 kwietnia 1957 r. ustaliwszy następujący stan faktyczny:Pozwana wraz ze swym mężem wybudowali przy współudziale powódki, która jest matką pozwanej, willę w Warszawie przy ul. K. Powódka zajmowała ze swym mężem pokój przy Al. Jerozolimskich, jednakże w czasie od 1955 r. do dnia 1 marca 1957 r. była częstym gościem u córki. W ostatnim czasie strony się poróżniły i na skutek tego w dniu 1 marca 1957 r. pozwana nie wpuściła powódki do mieszkania. Wówczas powódka zwróciła się o pomoc do dwu milicjantów, jednakże bez ich udziału wybiła szybę w drzwiach i dostała się do domu. Wówczas też powódka sprowadziła swoją pościel i zameldowała się w domu przy ul. K., jednakże ten meldunek został na skutek interwencji pozwanej unieważniony. Nadto pozwana wniosła przeciwko powódce akt oskarżenia.Bezsporne między stronami jest, że powódka przebywała w domu pozwanej do dnia 8 kwietnia 1957 r., kiedy to ponownie pozwana jej nie wpuściła.W oparciu o powyższy stan faktyczny Sąd Powiatowy uznał, że powódka przebywała w mieszkaniu pozwanej jako gość, nie była więc posiadaczem rzeczy w rozumieniu art. 296 § 1 pr. rzecz., wobec czego nie przysługuje jej powództwo posesoryjne. Ponadto zdaniem Sądu Powiatowego powództwo zostało wytoczone po terminie miesięcznym, przewidzianym w art. 451 k.p.c., bowiem termin ten należy w danym wypadku liczyć od dnia 1 marca, a nie od dnia 8 kwietnia 1957 r., a to dlatego, że ewentualne posiadanie powódki w czasie między tymi datami nie było spokojne, skoro powódka wtargnęła przemocą, a pozwana temu przeciwdziałała, wymeldowując powódkę i wnosząc przeciwko niej akt oskarżenia.Wyrokiem z dnia 25 lutego 1958 r. Sąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy zmienił wymieniony na wstępie wyrok Sądu Powiatowego i przywrócił powódce posiadanie zajmowanego przez nią pokoju. Sąd Wojewódzki uznał, iż wobec udzielenia powódce przez pozwaną długotrwałej gościnności, powódka była w każdym razie posiadaczem prawa użyczenia, wobec czego zgodnie z art. 296 § 2 i art. 315 pr. rzecz., przysługiwała jej ochrona posesoryjna. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego błędnie też Sąd Powiatowy liczył początek terminu, w ciągu którego powództwo posesoryjne powinno było być przez powódkę wniesione. Termin ten należało liczyć od daty 8 kwietnia, bowiem posiadanie powódki - wbrew stanowisku Sądu Powiatowego - było spokojne, gdyż powołane przez Sąd Powiatowy fakty nie odbierają mu takiego charakteru.Wyrok Sądu Wojewódzkiego zaskarżył Minister Sprawiedliwości rewizją nadzwyczajną, wniesioną w dniu 18 lipca 1958 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna trafnie zwraca uwagę iż nie można postawić znaku równości między przyjęciem innej osoby w gościnę a oddaniem jej pokoju w użyczenie, gdyż niewątpliwie sporadyczna gościna nie ma w ogóle znamion stosunku prawnego i tym samym nie uprawnia gościa do wytoczenia skargi posesoryjnej. Nie sposób jednak przyjąć, że kilkuletnie, tak jak w sprawie niniejszej, przebywanie określonej osoby w lokalu należącym do innej osoby, choćby nawet przebywanie to miało przerwy, stanowi jedynie gościnę i nie wkracza w sferę stosunku prawnego. Dlatego Sąd Wojewódzki miał podstawę do oceny, iż powódka była posiadaczką prawa użyczenia. Co więcej, w żadnym razie nie jest dopuszczalne twierdzenie, że powódka przebywała u pozwanej w charakterze gościa w czasie od dnia 1 marca do dnia 8 kwietnia 1957 r., skoro do lokalu pozwanej dostała się wówczas siłą i wbrew jej woli, a w istocie rzeczy ten właśnie okres jest dla sprawy rozstrzygający. Z tych przyczyn Sąd Wojewódzki trafnie uznał, iż powódce przysługuje jako posiadaczce prawa skarga posesoryjna.Zasadnie również Sąd Wojewódzki przyjął, że powództwo zostało wytoczone w terminie. Wbrew zarzutom rewizji nadzwyczajnej, posiadania powódki w czasie od dnia 1 marca do dnia 8 kwietnia 1957 r. nie można uznać za niespokojne w rozumieniu art. 452 k.p.c. W szczególności nie odbiera temu posiadaniu takiego charakteru fakt, że zostało ono uzyskane w drodze przemocy, gdyż w świetle art. 451 i 452 k.p.c. oraz art. 305 pr. rzecz., ochrona posesoryjna przysługuje posiadaczowi bez względu na jego dobrą lub złą wiarę i bez względu na sposób nabycia posiadania. Nie odbiera również posiadaniu cechy spokojności przeciwdziałanie temu posiadaniu w drodze procesu karnego lub postępowania administracyjnego, zmierzającego do unieważnienia meldunku, skoro w ten sposób pozwana nie mogła wpłynąć i - co najważniejsze - nie wpłynęła na sam fakt posiadania spornego pokoju przez powódkę, a istotne dla oceny, czy posiadanie jest spokojne, jest jedynie stwierdzenie, czy w stanie tego posiadania następują jakiekolwiek zmiany lub zakłócenia. Z tej też przyczyny nie wpływa na charakter posiadania powódki fakt, że strony w okresie, o którym mowa, pozostawały w stanie kłótni, stan taki dowodzi jedynie, że niespokojne jest współżycie osób przebywających w jednym lokalu, ale nie wpływa na kwalifikację z omawianego punktu widzenia posiadania tego lokalu. A już w żadnym razie nie jest możliwe - jak to trafnie podkreśla Sąd Wojewódzki - kwestionowanie posiadania powódki od chwili upływu terminu dla pozwanej do wytoczenia przeciwko powódce skargi posesoryjnej, tj. po dniu 1 kwietnia 1957 r. (por. W. Czachórski w pracy J. Wasilkowskiego: Prawo rzeczowe, 1957, str. 393). W tych warunkach trafnie Sąd Wojewódzki uznał, iż termin do wytoczenia powództwa należało liczyć od dnia 8 kwietnia 1957 r. i że zatem zostało ono wniesione w terminie.W tych warunkach, skoro zaskarżony wyrok nie jest dotknięty zarzucanymi mu uchybieniami, rewizję nadzwyczajną należało z mocy art. 383 w zw. z art. 398 k.p.c. oddalić.