III KRn 587/58

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Majewski. Sędziowie: P. Ławacz, M. Stępczyński (sprawozdawca). Prokurator: M. Warmanowa.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Sabiny W. i Zofii B. skazanych za popełnienie przestępstw z art. 257 § 1 k.k. i Tadeusza B. skazanego za popełnienie przestępstwa z art. 160 k.k., po rozpoznaniu złożonej przez Prokuratora Generalnego PRL rewizji nadzwyczajnej na korzyść oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 7 marca 1957 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Powiatowego w Lublinie z dnia 16 stycznia 1957 r. w części dotyczącej orzeczenia przepadku dowodów rzeczowych na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 2, 388 § 1 k.p.k. uchylił oba zaskarżone wyroki w części dotyczącej orzeczenia przepadku dowodów rzeczowych i sprawę przekazał Sądowi Powiatowemu w Lublinie do ponownego rozpoznania w uchylonym zakresie.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Lublinie wyrokiem z dnia 16.I.1957 r. skazał Sabinę W. i Zofię B. z art. 257 § 1 k.k. na kary po 1 roku więzienia za dokonanie w lipcu 1956 r. w L. kradzieży biżuterii wartości około 12.000 zł na szkodę Emilii C., a nadto skazał Tadeusza B. z art. 160 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy więzienia oraz 500 zł grzywny za przyjęcie od Zofii B. wspomnianej biżuterii z wiedzą o jej pochodzeniu z kradzieży.Tym samym wyrokiem Sąd Powiatowy w Lublinie pozostawił bez rozpoznania powództwo cywilne wniesione przez Emilię i Jana małżonków C. oraz orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa 2 pierścionków złotych oraz motocykla marki WFM nr silnika 58074, nie uzasadniając nawet tego swego rozstrzygnięcia.Sąd Wojewódzki w Lublinie jako sąd rewizyjny wyrokiem z dnia 7 marca 1957 r. wyrok Sądu Powiatowego utrzymał w mocy.Obecnie oba powyższe wyroki zaskarżył Prokurator Generalny PRL, wnosząc rewizję nadzwyczajną, w której zarzuca obrazę art. 50 § 1 i 2 k.k. w związku z art. 146 § 1 oraz art. 333 § 1 i 2 k.p.k. przez bezzasadne orzeczenie przez Sąd Powiatowy przepadku na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych w postaci 2 pierścionków oraz motocykla marki WFM, mimo że pierścionki te stanowiły bezsporną własność pokrzywdzonych, a motocykl nabyty został za pieniądze uzyskane ze sprzedaży skradzionej u nich biżuterii.W konkluzji rewizja nadzwyczajna wnosi o uchylenie obu zaskarżonych wyroków w części dotyczącej orzeczenia o przepadku dowodów rzeczowych i o przekazaniu sprawy w tym zakresie Sądowi Powiatowemu w Lublinie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneW uzasadnieniu Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rozpoznawszy rewizję nadzwyczajną, Sąd Najwyższy uznał jej zasadność, albowiem oba powyższe wyroki w części dotyczącej orzeczenia przepadku dowodów rzeczowych zapadły istotnie z obrazą przepisów prawa materialnego.Skonfiskowane przez Sąd Powiatowy na rzecz Skarbu Państwa złote pierścionki, mimo że pochodziły bezpośrednio z przestępstwa, stanowiły bezsporną własność pokrzywdzonych, a zatem Sąd nie mógł orzec ich przepadku, gdyż podlegały one zwrotowi Emilii C. (art. 50 § 1 i 2 k.k. w związku z art. 146 § 1 k.p.k. oraz art. 333 § 1 k.p.k.).Motocykl, jak to wynika z wyjaśnień oskarżonych, był kupiony za pieniądze uzyskane przez Tadeusza B. ze sprzedaży skradzionej u Emilii C. biżuterii i złota dentystycznego. Ponieważ jednak wyjaśnienia oskarżonych w tym przedmiocie były zmieniane i niejednokrotnie sprzeczne ze sobą, tak że Sąd mógł nabrać wątpliwości co do pochodzenia i prawa własności tego motocykla, przeto nie rozporządzając dostatecznymi - zdaniem sądu - danymi do natychmiastowego rozstrzygnięcia w toku procesu karnego o losach motocykla, powinien był osoby zainteresowane odesłać na drogę procesu cywilnego, nie było bowiem podstawy do orzeczenia przepadku tegoż motocykla na rzecz Skarbu Państwa (art. 50 § 1 i 2 k.k. w związku z art. 333 § 2 k.p.k.).Pozostawienie przez Sąd Powiatowy powództwa cywilnego bez rozpoznania nie powinno mieć wpływu na orzeczenie co do przedmiotów pochodzących bezpośrednio lub pośrednio z przestępstwa.W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy stwierdza, że powstała w wyrokowaniu obraza przepisów prawa materialnego musi pociągać za sobą konieczność uchylenia wyroków sądów obu instancji w zaskarżonej części (art. 383 pkt 2 k.p.k.) i przekazania sprawy w tym zakresie Sądowi Powiatowemu w Lublinie do ponownego rozpoznania w innym składzie.